Theo một báo cáo, một dự án trị giá hàng tỷ USD nhằm khai thác khí đốt tự nhiên tại bang Alaska, Hoa Kỳ, được chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy, đã nhận được nguồn tài trợ bí mật từ một công ty Nga đang chịu lệnh trừng phạt.

Polar LNG, một công ty khởi nghiệp (startup) trong lĩnh vực năng lượng của Mỹ đang tìm cách mua công nghệ của Nga để khai thác khí đốt tự nhiên tại khu vực North Slope (Sườn dốc phía Bắc), Alaska, sau đó vận chuyển ra nước ngoài để cung cấp cho các đồng minh. Công ty giới thiệu dự án này như một sáng kiến hoàn toàn mang tính thuần Mỹ.

Tuy nhiên, Joel Riddle, người từ chức Giám đốc điều hành (CEO) của Polar LNG vào tháng trước đã nói với tờ The New York Times rằng ông đã bị đánh lừa về nguồn tài trợ của công ty. Theo Riddle, ông cho biết mình từng tin rằng số tiền này đến từ một doanh nghiệp tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), trong khi trên thực tế, ít nhất một phần nguồn vốn đến từ Novatek, một trong những tập đoàn năng lượng lớn nhất của Nga. Novatek hiện đang chịu một phần các lệnh trừng phạt của Mỹ.

“Điều này không chỉ bất hợp pháp mà còn đi ngược lại lợi ích của Mỹ nếu để công nghệ Nga kiểm soát quá trình thương mại hóa khí đốt Bắc Cực tại khu vực North Slope”, ông Riddle chia sẻ quan điểm với tờ The New York Times.

Dù vậy, hai đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner (con rể của ông Trump) đã thảo luận về dự án này với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong các cuộc đàm phán hồi tháng trước nhằm tìm kiếm thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine, theo những người am hiểu về các cuộc trao đổi tiết lộ với tờ The New York Times.

Các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Novatek đồng nghĩa với việc Bộ Tài chính Mỹ cần phê duyệt nếu thiết bị của công ty này được sử dụng tại Alaska. Trong khi đó, một dự luật trừng phạt được Quốc hội Mỹ thông qua, đặt theo tên cố Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham của bang Nam Carolina, đã nhắm trực tiếp vào Novatek vì mối quan hệ của tập đoàn này với ông Putin. Tuần trước, ông Trump đã miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt theo đạo luật này.

Việc Witkoff và Kushner sẵn sàng xem xét một thỏa thuận như vậy cho thấy rõ cách ông Trump và nhóm thân cận kết hợp hoạt động đàm phán chấm dứt chiến tranh với các thương vụ kinh doanh, thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu chấm dứt chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine.

Diễn biến mới nhất xuất hiện hôm thứ Sáu (23/10), khi Novatek chia sẻ với tờ The New York Times rằng tập đoàn này đang xúc tiến việc trở thành “cổ đông thiểu số” trong dự án Polar LNG. Động thái này có thể giúp một tập đoàn năng lượng Nga đang chịu lệnh trừng phạt sở hữu cổ phần trong hoạt động sản xuất khí đốt của Mỹ.

Tuy nhiên, theo tờ The New York Times, ngay cả một bản ghi nhớ do hãng luật độc lập Baker Botts chuẩn bị cho Polar LNG cũng cảnh báo rằng những mối liên hệ bị nghi ngờ với Novatek có thể khiến công ty này gặp rủi ro trong việc xin giấy phép và các phê duyệt pháp lý khác.

Bản ghi nhớ cũng cho biết các quan chức liên bang Mỹ đã bày tỏ lo ngại về việc một nhà đầu tư của Polar LNG có liên hệ với Novatek và có thể đang hành động thay mặt tập đoàn năng lượng Nga này.

Ilya Zaslavskiy, một chuyên gia tư vấn trong ngành khí đốt chuyên nghiên cứu các lệnh trừng phạt đối với Nga và các vấn đề năng lượng tại Washington, đã chỉ trích các giao dịch giữa Polar LNG và Novatek. Ông cho rằng tập đoàn Nga không nên có bất kỳ vai trò nào trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh.

“Bất kỳ nỗ lực chuyển giao công nghệ nào của Novatek cũng cần được nhìn nhận như một nỗ lực của Điện Kremlin nhằm lôi kéo các nhà hoạch định chính sách Mỹ, qua đó phá hoại chính sách đối ngoại của Mỹ đối với Ukraine và các đồng minh”, ông Zaslavskiy nói với The New York Times.

Nhà Trắng chưa phản hồi ngay lập tức yêu cầu bình luận về vụ việc.