Trung Quốc rót hơn 270.000 tỷ đồng xây kênh đào kết nối giao thương Đông Nam Á

Kênh đào Bình Lục (Pinglu) là trục xương sống của Hành lang thương mại quốc tế đường bộ - đường biển mới của Trung Quốc, sáng kiến trọng điểm nhằm tăng cường kết nối thương mại toàn cầu cho các khu vực nội địa ở phía Tây Nam của quốc gia láng giềng với Việt Nam này.

Theo tờ Thời báo Hoàn Cầu (Global Times), kênh đào Bình Lục là dự án lớn thuộc Quy hoạch 5 năm lần thứ 14 của Trung Quốc (2021-2025), có tổng vốn đầu tư hơn 70 tỷ nhân dân tệ (gần 10,5 tỷ USD, tức hơn 270.883 tỷ đồng), dài 134,2 km, nối từ Bình Đường đến vịnh Bắc Bộ qua Khâm Châu. Công trình này được thiết kế để tiếp nhận các tàu có trọng tải 5.000 tấn, đồng thời rút ngắn 560 km quãng đường vận tải đường thủy nội địa ra biển so với tuyến đi qua Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, miền Nam Trung Quốc. Nhờ đó, kênh đào Bình Lục sẽ trở thành tuyến đường ra biển ngắn nhất, tiết kiệm nhất và thuận tiện nhất đối với khu vực Tây Nam Trung Quốc.

Tại Hội chợ Triển lãm Trung Quốc – ASEAN lần thứ 23 tổ chức ở Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, hồi cuối tháng 9 năm 2026, một sinh viên Indonesia đang theo học tại Trung Quốc đã dừng chân trước khu trưng bày giới thiệu về kênh đào Bình Lục.

Với phần lớn khách tham quan, đây là một dự án hạ tầng dài 134,2 km, được xây dựng nhằm kết nối sông Tầm Giang với vịnh Bắc Bộ. Nhưng với Alvin Candra Andrianto, sinh viên Indonesia đang tìm hiểu về dự án tại triển lãm, ý nghĩa của công trình này vượt xa những thông số kỹ thuật, đầu mối giao thông hay tuyến đường thủy đơn thuần.

Chàng trai này chia sẻ với truyền thông Trung Quốc rằng dự án lập tức khiến anh liên tưởng đến quê hương mình – quốc gia quần đảo với hơn 17.000 hòn đảo, nơi giao thông đường biển đóng vai trò huyết mạch, giúp vận chuyển hàng hóa và kết nối các cộng đồng dân cư.

Andrianto nhận thấy ý nghĩa rộng lớn hơn của kênh đào Bình Lục: Một dự án hạ tầng quy mô lớn nhằm vượt qua những rào cản địa lý, đẩy nhanh lưu chuyển hàng hóa, giảm chi phí kinh doanh và tăng cường hợp tác khu vực.

Anh bày tỏ hy vọng tuyến kênh sẽ tiếp tục cải thiện khả năng kết nối logistics giữa Trung Quốc và Indonesia – nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, qua đó giúp giảm chi phí thương mại song phương.

Video kênh đào Bình Lục (Pinglu, Trung Quốc) - dự án thế kỷ định hình lại động lực sông biển - Nguồn clip: Youtube/Shorts/Miracle in the Mountains

Học giả Indonesia Humphrey Arnaldo Russel, người đứng đầu Nhóm nghiên cứu ASEAN – Trung Quốc thuộc Khoa Nghiên cứu toàn cầu, Trường Sau đại học về Phát triển bền vững, Đại học Indonesia cũng cho biết các sinh viên của ông ngày càng quan tâm đến siêu dự án kênh đào Bình Lục.

Lớn lên tại một quốc gia quần đảo, nơi vận tải biển gắn liền với đời sống thường nhật, những sinh viên Indonesia này có góc nhìn thực tế về vấn đề. Họ xem kênh đào là phương tiện tiềm năng giúp thúc đẩy thương mại, giảm chi phí vận chuyển, đồng thời tạo điều kiện để hàng hóa Indonesia tiếp cận thị trường Trung Quốc thuận lợi hơn.

Sau cùng, phát triển hạ tầng không chỉ là đào kênh hay xây dựng cảng biển. Cốt lõi của kết nối là tạo ra những cơ hội mới cho tăng trưởng kinh tế và hợp tác.

Rút ngắn hơn 560 km đường vận chuyển

Nếu không có kênh đào Bình Lục, hàng hóa từ các khu vực nội địa ở phía Tây Nam Trung Quốc, khi vận chuyển đến Indonesia, theo truyền thống phải đi về phía Đông dọc sông Tầm Giang, sau đó thực hiện một hành trình vòng khá dài qua vùng châu thổ sông Châu Giang.

Kênh đào được kỳ vọng sẽ rút ngắn tuyến vận tải thủy nội địa này hơn 560 km, qua đó giảm thời gian vận chuyển và chi phí logistics.

Nhưng việc tiết kiệm hàng trăm km trên một tuyến vận tải thực sự mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp và người tiêu dùng?

Hãy xem xét hoạt động xuất khẩu sầu riêng đông lạnh từ Indonesia sang khu vực Tây Nam Trung Quốc.

Đối với người tiêu dùng Trung Quốc, sầu riêng Indonesia là một loại trái cây nhiệt đới có hương vị đặc trưng. Tuy nhiên, phía sau mỗi lô hàng là một chuỗi logistics xuyên biên giới phức tạp, trong đó hiệu quả vận chuyển đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Được thu hoạch tại các đồn điền ở Sumatra hoặc Java, sầu riêng sẽ trải qua các công đoạn chế biến, cấp đông, đóng gói và vận chuyển đến Trung Quốc trước khi đến tay người tiêu dùng.

Mặc dù cấp đông giúp bảo quản trái cây, hành trình vận chuyển kéo dài vẫn làm tăng chi phí làm lạnh, lưu kho và xử lý hàng hóa, đồng thời gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

Vì vậy, các tuyến vận chuyển ngắn hơn và hiệu quả hơn có thể mang lại lợi ích đáng kể cho những doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm cần duy trì nhiệt độ bảo quản nghiêm ngặt.

Theo các ước tính chính thức, kênh đào Bình Lục sẽ giúp hàng hóa từ khu vực Tây Nam Trung Quốc đến cảng Khâm Châu bên vịnh Bắc Bộ thuận lợi hơn, tạo ra tuyến kết nối đường biển ngắn hơn tới Indonesia và các thị trường thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) khác, trong đó có Việt Nam.

Dự án được kỳ vọng giúp giảm 18-30% chi phí logistics trên những tuyến vận tải liên quan, qua đó có khả năng tiết kiệm hơn 5 tỷ nhân dân tệ (gần 749 triệu USD, tức gần 19.349 tỷ đồng) chi phí vận chuyển mỗi năm.

Hàng hóa từ các quốc gia ASEAN vào Trung Quốc cũng có thể hưởng lợi nhờ hiệu quả logistics được cải thiện.

Lợi ích thiết thực đối với doanh nghiệp

Quan hệ kinh tế quốc tế thường được thảo luận thông qua những khái niệm rộng như kim ngạch thương mại song phương, dòng vốn đầu tư hay quan hệ đối tác chiến lược.

Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, lợi ích thiết thực của hợp tác xuyên biên giới thường bắt đầu từ một vấn đề đơn giản hơn nhiều: chi phí vận chuyển sản phẩm.

Một trong những đóng góp quan trọng nhất mà kênh đào Bình Lục có thể mang lại là chuyển hóa những kế hoạch kết nối khu vực đầy tham vọng thành lợi ích kinh tế có thể đo lường đối với từng doanh nghiệp.

Dự án bột giấy và giấy Quảng Tây Kim Quế (Guangxi Jingui) tại Khâm Châu, với sự hậu thuẫn của Tập đoàn Asia Pulp & Paper (APP) của Indonesia, là một ví dụ về cách doanh nghiệp có thể hưởng lợi từ những tuyến vận tải hiệu quả hơn.

Công ty nhập khẩu dăm gỗ và bột giấy từ Indonesia làm nguyên liệu sản xuất, đồng thời xuất khẩu các sản phẩm giấy thành phẩm sang Indonesia và những thị trường ASEAN khác.

Các tuyến vận tải trực tiếp hơn thông qua kênh đào Bình Lục có thể giúp giảm chi phí vận chuyển theo cả hai chiều, qua đó nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng trong khu vực của doanh nghiệp.

Những ứng dụng thương mại thực tế như vậy cũng có thể giúp giải đáp câu hỏi liệu kênh đào này có mang lại các lợi ích kinh tế như kỳ vọng của những đơn vị phát triển dự án hay không.

Trở lại hình ảnh sinh viên Indonesia trẻ tuổi dừng chân trước khu trưng bày tại triển lãm, kênh đào Bình Lục không chỉ là một công trình kỹ thuật quy mô lớn.

Dự án cho thấy cách phát triển hạ tầng có thể đưa các lợi ích kinh tế của Trung Quốc và ASEAN đến gần nhau hơn.

Là một cấu phần quan trọng của Hành lang thương mại quốc tế đường bộ - đường biển mới, kênh đào không chỉ nhằm kết nối các tuyến đường thủy nội địa với biển mà còn mở ra những cơ hội mới về thương mại, đầu tư và hợp tác công nghiệp giữa khu vực Tây Nam Trung Quốc, Indonesia và toàn bộ ASEAN.

Chi phí vận chuyển thấp hơn cùng khả năng tiếp cận thị trường được cải thiện có thể khuyến khích ngày càng nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia thương mại xuyên biên giới.

Quan hệ đối tác giữa Trung Quốc và Indonesia, cũng như giữa Trung Quốc và ASEAN có thể phát triển thành mối liên kết công nghiệp sâu sắc và bền vững hơn, được củng cố qua những chuyến tàu chở hàng liên tục qua lại, mang lại lợi ích cho các bên.