Ngoại trưởng Mỹ thăm nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới, sẽ bắt tay tỷ phú châu Á để giải cứu giá diesel?
Chuyến đi không chỉ hé lộ “cú bắt tay kinh tế” đầy toan tính mà còn mở đường cho dự án lọc dầu lịch sử tại bang Texas.
Hãng tin CNBC cho hay Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến tơid thăm nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới tại Jamnagar, Ấn Độ, thuộc sở hữu của tập đoàn Reliance Industries do tỷ phú Mukesh Ambani (người từng giàu nhất châu Á) kiểm soát.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) mới đây cảnh báo những hạn chế về nguồn cung trên thị trường dầu diesel nhiều khả năng sẽ khiến giá nhiên liệu này duy trì ở mức cao đến năm sau. Để hạ nhiệt giá dầu diesel, mặt hàng có ảnh hưởng lớn đến các doanh nghiệp vận tải đường bộ, nông dân và ngành vận chuyển hàng hóa Mỹ, Tổng thống Donald Trump hồi đầu tháng 10 đã tạm dừng các lệnh trừng phạt đối với Nga, qua đó cho phép nguồn cung từ Moscow tiếp tục được đưa ra thị trường toàn cầu.
Theo giới phân tích, chính quyền của ông Trump đang tận dụng chuyến công du này để tập trung vào những thỏa thuận kinh doanh thay vì các vấn đề chính sách và chính trị, trong bối cảnh người dân Mỹ quan tâm nhiều đến tình hình kinh tế trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Không chỉ đầu tư vào một dự án nhà máy lọc dầu tại Mỹ và trở thành khách hàng quan trọng của dầu Venezuela, tập đoàn chủ lực Reliance của siêu tỷ phú Mukesh Ambani – người đang giàu nhất Ấn Độ và đứng thứ 3 châu Á với giá trị tài sản ròng 83,5 tỷ USD tính đến ngày 18/10/2026 (theo Forbes) còn có năng lực cung ứng dầu diesel đáng kể. Đây là những yếu tố khiến Jamnagar trở thành điểm đến đáng chú ý trong chuyến thăm của ông Rubio.
Hôm thứ Ba tuần trước (13/10), Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo ông Rubio sẽ tới Samarkand, Uzbekistan, sau đó đến Mumbai và Jamnagar của Ấn Độ trong khoảng thời gian từ ngày 17 - 22/10. Thông báo không đề cập đến việc ông sẽ dừng chân tại New Delhi.
Đây là chuyến thăm Ấn Độ thứ hai của ông Rubio trong năm nay. Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ, ông sẽ gặp một số quan chức cấp cao Ấn Độ và các lãnh đạo doanh nghiệp nhằm “thúc đẩy các cơ hội đầu tư thương mại và hợp tác kinh tế”.
Quan hệ giữa Mỹ và siêu tỷ phú Ambani ngày càng gắn kết
Theo hãng tin CNBC, Đại sứ Mỹ tại Ấn Độ Sergio Gor cho biết ông Rubio sẽ đến Jamnagar để thăm tổ hợp lọc dầu của Reliance, đồng thời ám chỉ tỷ phú Ambani sẽ gặp quan chức Mỹ. “Với việc Ambani điều hành Reliance, tôi nghĩ ông ấy sẽ có mặt ở đó”, ông Gor nói.
Trong cuộc phỏng vấn sau đó với kênh truyền hình Ấn Độ NDTV, ông Gor cho biết chuyến thăm Jamnagar được lên kế hoạch trong bối cảnh Reliance có khoản đầu tư “đáng kinh ngạc” vào dự án nhà máy lọc dầu tại Mỹ.
Ông Arpit Chaturvedi, cố vấn khu vực Nam Á tại công ty tư vấn chiến lược Teneo nhận định với CNBC rằng Mỹ đang đối mặt với mức giá dầu diesel cao bất thường trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Chính quyền Trump vì thế đang tìm cách tăng nguồn cung nhiên liệu.
Theo ông Chaturvedi, Jamnagar sở hữu “năng lực lọc dầu đáng kể hướng đến xuất khẩu”, tạo cơ sở để Mỹ xem xét các nguồn cung sản phẩm dầu mỏ đã qua chế biến, trong đó có dầu diesel.
Siêu tỷ phú Mukesk Ambani, người được nhà sáng lập SpaceX Elon Musk gọi là “ông chủ thực sự của Ấn Độ” vào tuần trước, đang từng bước phát triển quan hệ với chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Hồi tháng 3, ông Trump đã cảm ơn Reliance vì khoản “đầu tư khổng lồ” vào dự án xây dựng nhà máy lọc dầu mới đầu tiên tại Mỹ trong 50 năm qua.
Reliance, tập đoàn do gia đình Ambani nắm cổ phần chi phối, cũng đã trở thành khách hàng mua dầu thô Venezuela lớn thứ hai bên ngoài lãnh thổ Mỹ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp Nhà nước Ấn Độ phần lớn không thay đổi lập trường trước lời kêu gọi của ông Trump về việc mua thêm dầu từ quốc gia Nam Mỹ.
Ông Atman Trivedi, đối tác tại DGA Albright Stonebridge Group, công ty có trụ sở tại Washington nhận định Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio cũng sẽ tận dụng chuyến thăm để nhấn mạnh kế hoạch của Reliance về việc xây dựng một nhà máy lọc dầu quy mô lớn mới tại bang Texas. Đây là địa điểm diễn ra những cuộc đua tranh cử giữa nhiệm kỳ gay gắt, thu hút sự chú ý trên toàn nước Mỹ.
Ông Trivedi cho biết Reliance cũng có vị thế thuận lợi để bán dầu diesel và các sản phẩm dầu mỏ tinh chế khác cho thị trường Mỹ.
Theo thông tin từ Reliance, nhà máy lọc dầu Jamnagar là “nhà máy lọc dầu đơn lẻ lớn nhất và phức tạp nhất thế giới”, với công suất xử lý dầu thô đạt 1,4 triệu thùng/ngày.







