Nằm tại vùng Castile and León (Tây Ban Nha), làng Arenillas thuộc tỉnh Soria hiện chỉ còn khoảng 40 cư dân sinh sống thường xuyên. Tương tự nhiều khu vực nông thôn châu Âu, địa phương này chịu tác động kéo dài của xu hướng di cư ra đô thị từ thập niên 1980, khiến dân số suy giảm nghiêm trọng.

Cách thủ đô Madrid khoảng 2 giờ lái xe, Arenillas từng có giai đoạn phát triển nhưng nay phần lớn thời gian trong năm rơi vào trạng thái yên tĩnh, nhiều ngôi nhà đóng cửa. Với diện tích khoảng 30km2, làng hiện không có cửa hàng hay nhà hàng; trường học gần nhất cách khoảng 25km. Kết nối với bên ngoài chủ yếu dựa vào các chuyến xe tải lưu động cung cấp nhu yếu phẩm định kỳ.

Vào tháng 8, dân số có thể tăng lên khoảng 300 người khi người dân trở về tham dự lễ hội Boina Fest, song mức tăng này mang tính thời điểm.

Trước bối cảnh đó, chính quyền địa phương triển khai chương trình “tái định cư” nhằm thu hút người dân từ nơi khác đến sinh sống và làm việc, hướng tới phục hồi cộng đồng. Theo kế hoạch, những người được chấp nhận sẽ được bố trí ở miễn phí trong các căn hộ đã được cải tạo, đồng thời có việc làm ổn định tại làng.

Cư dân mới không phải trả tiền thuê nhà, chỉ chi trả các chi phí sinh hoạt cơ bản như nước và gas. Điện năng chủ yếu được cung cấp từ hệ thống năng lượng mặt trời lắp trên mái nhà, giúp giảm đáng kể chi phí. Tuy nhiên, cơ hội này không dành cho tất cả mọi người. Chính quyền địa phương yêu cầu người đăng ký phải có “kỹ năng thực tiễn hoặc có thể chuyển đổi linh hoạt”, đặc biệt trong các lĩnh vực mà làng đang thiếu hụt, như xây dựng và quản lý cộng đồng.  

Dự án ưu tiên các gia đình có trẻ nhỏ nhằm duy trì hệ thống giáo dục tại địa phương. Trẻ em sẽ được hỗ trợ đưa đón miễn phí đến trường ở Berlanga de Duero, cách làng khoảng 20 phút di chuyển bằng ô tô.

Những người quan tâm cần nộp hồ sơ cá nhân, trình bày rõ hoàn cảnh gia đình, lý do chuyển đến sinh sống và các kỹ năng có thể đóng góp cho ngôi làng. Chương trình chủ yếu hướng đến công dân Tây Ban Nha hoặc những người đã có quyền làm việc hợp pháp tại nước này; ứng viên quốc tế cần đáp ứng các yêu cầu về thị thực và cư trú.

Chỉ trong vài tuần đầu triển khai, chương trình đã nhận khoảng 200 hồ sơ đăng ký, cho thấy mức độ quan tâm đáng kể. Riêng giai đoạn đầu, làng ghi nhận 116 đơn từ nhiều khu vực. Theo ông Rodrigo Gismera - Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Arenillas, các ứng viên khá đa dạng, gồm những người muốn rời bỏ nhịp sống đô thị, cư dân vùng lân cận tìm kiếm cơ hội mới, cũng như các gia đình xem đây là hướng đi để ổn định cuộc sống.

Không riêng Tây Ban Nha, nhiều quốc gia châu Âu đã triển khai chính sách tương tự để đối phó tình trạng già hóa dân số và dòng người dịch chuyển về đô thị.

Tại thị trấn Albinen (Thụy Sĩ), chính quyền hỗ trợ khoảng 23.600 bảng Anh (hơn 840 triệu đồng) cho mỗi người lớn và 9.400 bảng Anh (hơn 330 triệu đồng) cho mỗi trẻ em khi chuyển đến sinh sống. Tuy nhiên, người tham gia phải mua bất động sản trị giá tối thiểu 189.000 bảng Anh (khoảng 6,7 tỷ đồng) và cam kết sinh sống tại đây ít nhất 10 năm.