Bức tranh thương mại quốc tế trong ba quý đầu năm 2026 chứng kiến những biến động vượt ra ngoài các dự báo truyền thống. Bên cạnh sự thống trị quen thuộc của nền kinh tế Mỹ, giới phân tích đã phát hiện ra hai cực tăng trưởng mang tính hiện tượng là Hà Lan và Campuchia. Mức tăng vọt 15,61% từ thị trường châu Âu và 11,10% từ người láng giềng Đông Nam Á không đơn thuần là những con số thống kê vô tri. Sự dịch chuyển này đang phơi bày một chiến lược sinh tồn và vươn lên hoàn toàn mới của các nhà sản xuất nội địa giữa vòng xoáy định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cảng biển Hà Lan và thế cờ trung chuyển logistics toàn châu Âu

Sự bùng nổ của dòng vốn từ Hà Lan không bắt nguồn từ sức tiêu thụ nội địa của quốc gia này. Nền kinh tế xứ sở hoa tulip từ lâu đã đóng vai trò là cửa ngõ logistics khổng lồ của toàn bộ lục địa già thông qua cụm cảng Rotterdam. Việc xuất khẩu dệt may sang Hà Lan chạm mốc 1,14 tỷ USD thực chất là chiến lược đi đường vòng đầy toan tính của các doanh nghiệp Việt Nam. Thay vì đưa hàng trực tiếp và rải rác đến từng quốc gia, các hãng thời trang quốc tế đang tối ưu hóa chi phí vận tải bằng cách tập kết toàn bộ hàng hóa tại một trạm trung chuyển lớn nhất.

Động lực của sự tập trung này một phần xuất phát từ những căng thẳng địa chính trị kéo dài tại khu vực Biển Đỏ khiến cước vận tải biển duy trì ở mức đắt đỏ. Các tập đoàn bán lẻ châu Âu buộc phải tái cấu trúc mạng lưới logistics bằng cách gom những đơn hàng lớn đưa về Hà Lan để xử lý thông quan tập trung. Nhờ tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam và Liên minh châu Âu, hàng hóa sau khi cập cảng Rotterdam sẽ nhanh chóng được phân phối bằng đường bộ hoặc đường sắt sang Anh, Bỉ, Đức và khu vực Bắc Âu. Khúc cua chiến lược này giúp hàng hóa duy trì nhịp độ xuất khẩu ổn định bất chấp sự đứt gãy của các tuyến hàng hải truyền thống.

Cơn khát nguyên liệu thô và sự trỗi dậy của xưởng gia công Campuchia

Ở cực tăng trưởng thứ hai, kim ngạch 763,89 triệu USD từ Campuchia lại mang đến một câu chuyện mang tính cấu trúc sâu sắc hơn. Trái với hình dung thông thường về việc xuất khẩu quần áo thành phẩm, dòng hàng chủ lực chảy sang nước láng giềng thực chất là xơ sợi, vải vóc và nguyên phụ liệu dệt may. Campuchia đang nổi lên như một xưởng gia công cắt may khổng lồ mới của thế giới nhờ lợi thế nhân công giá rẻ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp phụ trợ của quốc gia này lại rất mỏng manh và chưa tự chủ được nguồn cung ứng đầu vào.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang tiến dần lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Các nhà máy trong nước đã đầu tư mạnh tay vào công nghệ kéo sợi, dệt nhuộm và sản xuất phụ liệu đạt chuẩn quốc tế. Những tập đoàn thời trang toàn cầu đang áp dụng mô hình phân tán rủi ro bằng cách đặt mua vải và nguyên liệu chất lượng cao tại Việt Nam, sau đó luân chuyển sang Campuchia để thực hiện khâu may lắp ráp cuối cùng. Chính sự dịch chuyển công đoạn này đã biến Campuchia trở thành một trong những nhà nhập khẩu nguyên phụ liệu lớn nhất của thị trường Việt Nam.

Sự trỗi dậy bất ngờ của hai thị trường này mang lại một thông điệp vô cùng tích cực cho nền kinh tế. Dòng tiền chảy về từ Hà Lan chứng minh năng lực thích ứng linh hoạt và trình độ khai thác các hiệp định thương mại thế hệ mới của giới doanh nghiệp. Trong khi đó, đà tăng trưởng tại Campuchia khẳng định vị thế mới của Việt Nam không còn chỉ là công xưởng gia công lấy công làm lãi, mà đang từng bước trở thành trung tâm cung ứng nguyên phụ liệu xương sống cho toàn khu vực Đông Nam Á.

Chính sự phân công lao động này đã tạo ra bức tường thành vững chắc bảo vệ đà tăng trưởng chung. Dù nhu cầu mua sắm quần áo thành phẩm của người tiêu dùng thế giới có chững lại, các dây chuyền sản xuất nguyên liệu thô vẫn sẽ hoạt động hết công suất để phục vụ guồng máy gia công của các nước láng giềng. Chiến lược đa dạng hóa từ thị trường đầu ra cho đến phân khúc sản phẩm sẽ tiếp tục là chìa khóa để ngành hàng này chinh phục những cột mốc tỷ đô mới trong chặng đường sắp tới.