Báo cáo do Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) vừa công bố ghi nhận mức tăng 165.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 10 sau khi đã điều chỉnh yếu tố mùa vụ. Con số thực tế bỏ xa mức ước tính 59.000 việc làm mà giới chuyên gia đưa ra trước đó trong khảo sát của Dow Jones. 

Cùng với lượng việc làm mới tăng vọt, tỷ lệ thất nghiệp đã lùi về mức 4,1%, thấp hơn mức dự báo 4,2%. Khảo sát hộ gia đình dùng để xác định tỷ lệ này cho thấy nền kinh tế ghi nhận thêm 463.000 người có việc làm.

Tuyển dụng lan rộng sang nhiều ngành nghề

Không chỉ tạo đột phá trong tháng 10, dữ liệu của các tháng liền trước cũng được điều chỉnh tăng đáng kể. Cụ thể, mức tăng việc làm của tháng 8 được nâng thêm 53.000 lên thành 186.000 việc làm, trong khi con số của tháng 9 cũng tăng thêm 31.000 lên mức 60.000 việc làm.

Tốc độ cải thiện thu nhập của người lao động đồng thời vượt qua kỳ vọng của thị trường.

Tiền lương trung bình mỗi giờ tăng 0,4% so với tháng liền kề và tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước, đều cao hơn các mức dự báo tương ứng là 0,3% và 2,9%. Thời lượng làm việc bình quân hàng tuần được giữ nguyên ở mức 34,4 giờ.

Cơ cấu tạo việc làm trong tháng qua cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trên diện rộng, thay vì phụ thuộc quá lớn vào riêng ngành y tế như các giai đoạn trước.

Lĩnh vực dịch vụ chuyên môn và kinh doanh vươn lên dẫn đầu khi đóng góp 70.000 vị trí, theo sau là nhóm y tế và chăm sóc sức khỏe với 42.000 việc làm. Ngành vận tải và kho bãi tăng thêm 25.000 việc làm, trong khi khối sản xuất cũng bổ sung 19.000 vị trí.

Bà Seema Shah, Trưởng bộ phận chiến lược toàn cầu tại Principal Asset Management, nhận định báo cáo lần này là bằng chứng đanh thép đập tan các lo ngại về nguy cơ suy thoái sâu của nền kinh tế. Theo chuyên gia này, dữ liệu tích cực cho thấy thị trường vẫn đang hấp thụ nguồn lao động tốt thay vì bắt đầu suy sụp dưới áp lực của các điều kiện tài chính thắt chặt.

Đồng quan điểm, bà Heather Long, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, chỉ ra rằng thị trường lao động đang đứng trên nền tảng vững chắc hơn rất nhiều so với thời điểm một năm trước.

Nếu như trong năm 2025, nền kinh tế chỉ chật vật tạo thêm khoảng 10.000 việc làm mỗi tháng và phần lớn dồn vào mảng y tế, thì sang năm nay, quy mô tuyển dụng đã đạt trung bình gần 75.000 việc làm mỗi tháng với cơ hội trải đều khắp các ngành nghề.

Áp lực mới đối với kế hoạch lãi suất của Fed

Báo cáo việc làm xuất hiện đúng vào tuần diễn ra cuộc bầu cử mà ở đó bức tranh kinh tế cùng bài toán chi phí sinh hoạt là tâm điểm chú ý. Thắng lợi vang dội trên quy mô toàn quốc đã đưa đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội sau chiến dịch tranh cử xoay quanh các cam kết hạ nhiệt áp lực chi tiêu.

Dữ liệu lao động khởi sắc cũng đặt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào thời điểm mang tính bước ngoặt. Cơ quan này đang phải cân nhắc khả năng tái khởi động lộ trình nâng lãi suất tại cuộc họp tháng 12 tới, trong bối cảnh lạm phát vẫn neo cao hơn mục tiêu 2%.

Ngay sau báo cáo, giới giao dịch đã đẩy xác suất Fed tăng thêm 25 điểm cơ bản tại phiên họp FOMC ngày 8–9 tháng 12 lên mức 76,8%, theo công cụ FedWatch của CME Group. Dù vậy, thị trường hiện chỉ định giá thêm duy nhất một đợt tăng lãi suất nữa sau mốc này. Khả năng Fed tiếp tục thắt chặt chính sách trong năm 2027 cũng đã giảm bớt phần nào trong những ngày gần đây, chịu tác động từ kết quả bầu cử giữa kỳ và đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ hôm thứ Năm.

Phản ứng từ các thị trường tài chính nhìn chung khá trầm lắng. Hợp đồng tương lai chứng khoán diễn biến giằng co đan xen trước giờ mở cửa, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đồng loạt đi lên trên mọi kỳ hạn.

Thách thức từ nhóm thất nghiệp dài hạn

Thị trường lao động tháng 10 ghi nhận sự trở lại của nguồn cung nhân lực khi lực lượng lao động dân sự tăng thêm 421.000 người, đưa tỷ lệ tham gia lực lượng lao động nhích lên mức 61,9%. Đây là bước đảo chiều đáng chú ý sau quãng thời gian quy mô lao động liên tục co hẹp bởi các biến động nhân khẩu học và sự sụt giảm của dòng người nhập cư.

Mặc dù vậy, bức tranh chung vẫn tiềm ẩn những mảng màu tối. Thước đo thất nghiệp mở rộng – tính cả những người nản chí đã dừng tìm việc lẫn nhóm lao động làm việc bán thời gian vì lý do kinh tế – đã tăng 0,3 điểm phần trăm lên mức 7,9%.

Song song đó, tình trạng thất nghiệp dài hạn đang có chiều hướng xấu đi rõ rệt. Thời gian thất nghiệp trung bình của người lao động nhảy vọt lên 27,1 tuần, tức tăng thêm 2,3 tuần so với tháng trước và chạm ngưỡng cao nhất kể từ tháng 9/2021. Đáng chú ý, số lượng người không tìm được việc làm trong hơn 27 tuần đã chạm mốc 1,96 triệu người, mức cao kỷ lục tính từ tháng 12/2021 đến nay.