Xe điện nhập khẩu nguyên chiếc sắp bị áp thuế cao khi vào Thái Lan

Theo nguồn tin từ Bộ Tài chính Thái Lan (MOF), cơ quan này đang chuẩn bị đề xuất tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện nhập khẩu nguyên chiếc lên mức ít nhất 30%. Mức thuế mới dự kiến sẽ chính thức áp dụng từ ngày 1/1/2027.

Đề xuất này - dự kiến trình lên Hội đồng Bộ trưởng (Chính phủ) trong vòng hai tuần tới - sẽ nhắm vào các dòng xe điện nguyên chiếc (CBU) được nhập khẩu mà không sử dụng các linh kiện sản xuất tại địa phương.

Nguồn tin cho biết biện pháp này nhằm bảo vệ các nhà sản xuất đã đầu tư vào nhà máy và chuỗi cung ứng tại Thái Lan – nền kinh tế lớn thứ 2 Đông Nam Á (chỉ xếp sau Indonesia), đồng thời khuyến khích các hãng xe còn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu sớm thành lập cơ sở sản xuất ở nước này.

Hiện tại, các dòng xe điện chở người không thuộc diện hưởng ưu đãi đang chịu mức thuế tiêu thụ đặc biệt 10%. Những xe đáp ứng đủ điều kiện quy định có thể được giảm thuế xuống chỉ còn 2%.

Theo đề xuất thay đổi, nguồn tin khẳng định mức thuế cao nhất áp dụng cho xe điện nhập khẩu nguyên chiếc sẽ tăng vọt lên ít nhất 30%.

Giá xe điện nhập khẩu dự kiến tăng cao

Theo nguồn tin, việc Chính phủ Thái Lan tăng thuế sẽ khiến xe điện nhập khẩu nguyên chiếc trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua kể từ ngày 1/1/2027, nghĩa là chỉ còn hơn 2 tháng nữa.

Chẳng hạn, một chiếc xe điện nhập khẩu trị giá 1 triệu baht (gần 770 triệu đồng) hiện chịu mức thuế tiêu thụ đặc biệt 10% (khoảng 100.000 baht, tức gần 77 triệu đồng). Nếu thuế tăng lên 30% hoặc cao hơn, gánh nặng thuế sẽ tăng lên đáng kể và có thể đẩy giá bán lẻ của xe tăng thêm ít nhất 200.000 baht (khoảng 154 triệu đồng), tùy thuộc vào cơ cấu thuế cuối cùng cũng như định giá của hãng sản xuất.

Do đó, những người tiêu dùng có nhu cầu mua xe điện nhập khẩu nguyên chiếc theo biểu thuế hiện hành sẽ có động lực hoàn tất giao dịch trước thời điểm cuối năm 2026.

Nguồn tin cũng nhấn mạnh rằng đề xuất điều chỉnh này sẽ không ảnh hưởng đến các dòng xe điện được sản xuất trong nước đáp ứng đủ điều kiện ưu đãi.

Chuyển dịch chính sách thuế: Từ ưu đãi nhập khẩu sang thúc đẩy sản xuất nội địa

Thái Lan đã bắt đầu triển khai các gói ưu đãi lớn cho xe điện từ vài năm trước thông qua các chương trình EV 3.0 và EV 3.5. Ban đầu, Chính phủ “xứ sở Chùa Vàng” cho phép nhập khẩu xe, nhưng yêu cầu các hãng tham gia phải đền bù bằng việc sản xuất tương ứng ở trong nước.

Theo chương trình EV 3.5, các hãng xe nhập khẩu nguyên chiếc bắt buộc phải sản xuất 2 xe nội địa cho mỗi xe nhập khẩu vào năm 2026 và tỷ lệ ấy sẽ tăng lên 3 xe nội địa cho mỗi 1 xe nhập khẩu vào năm 2027.

Chính sách này đã góp phần tăng tốc dòng vốn đầu tư vào xe điện (EV) và biến Thái Lan thành một trung tâm sản xuất của khu vực Đông Nam Á.

Tháng 9 vừa qua, Ủy ban Chính sách Xe điện Quốc gia Thái Lan đã đồng ý về mặt chủ trương đối với việc cải cách thuế tiêu thụ đặc biệt cho ô tô dựa trên 5 nguyên tắc chính, trong đó bao gồm: Đầu tư nội địa, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa mang lại giá trị cao và tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các nhà sản xuất.

Ủy ban Đầu tư Thái Lan (BOI) cho biết khung quy định mới sẽ gắn trực tiếp thuế suất tiêu thụ đặc biệt với giá trị kinh tế tạo ra tại Thái Lan thông qua đầu tư, lắp ráp nội địa, tích hợp chuỗi cung ứng trong nước và tạo việc làm cho lao động có kỹ năng.

Tỷ lệ nội địa hóa sẽ được tính trọng số cao hơn

Nguồn tin từ Bộ Tài chính Thái Lan cho biết đợt cải cách thuế này cũng sẽ thay đổi cách thức đánh giá tỷ lệ nội địa hóa.

Thay vì phụ thuộc nhiều vào các yếu tố như lợi nhuận, chi phí nhân công và chi phí điện năng, phương pháp mới sẽ chú trọng hơn vào các linh kiện công nghệ cao được sản xuất ngay tại Thái Lan.

Nguồn tin mô tả cơ cấu này như sau: Các hãng có nhà máy trong nước và sử dụng rộng rãi linh kiện do Thái Lan sản xuất sẽ nhận được mức thuế ưu đãi nhất. Các công ty lắp ráp xe trong nước nhưng vẫn phụ thuộc lớn vào linh kiện nhập khẩu sẽ chịu mức thuế trung bình, trong khi xe nhập khẩu nguyên chiếc từ các hãng không có cơ sở sản xuất tại Thái Lan sẽ phải gánh mức thuế cao nhất.

Bên cạnh đó, các chương trình ưu đãi hiện hành của BOI đã yêu cầu chứng nhận “Made in Thailand” (Sản xuất tại Thái Lan) đối với các doanh nghiệp muốn hưởng thêm ưu đãi về nội địa hóa. Đối với xe điện chạy pin (BEV), BOI quy định tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu là 40%, trong khi xe lai sạc điện (PHEV) yêu cầu 45%.

Định hướng thuế tương lai: Tập trung vào mức phát thải và giá trị nội địa

Nguồn tin cho hay định hướng dài hạn của Thái Lan đối với thuế tiêu thụ đặc biệt trong ngành ô tô sẽ dần loại bỏ việc ưu ái riêng cho bất kỳ một công nghệ truyền động cụ thể nào. Thay vào đó, lượng khí thải CO2 và giá trị kinh tế tạo ra trong nước sẽ trở thành những tiêu chí quan trọng hơn.

Những dòng xe có mức phát thải thấp hơn sẽ được hưởng thuế suất thấp hơn, bất kể đó là xe điện chạy pin, xe điện mở rộng quãng đường (REEV) hay xe hybrid.

Chính phủ kỳ vọng phương pháp tiếp cận này sẽ khuyến khích các dòng xe thân thiện với môi trường, đồng thời tránh một cơ cấu thuế tạo ra lợi thế về chi phí cho xe nhập khẩu so với các doanh nghiệp đã rót vốn lớn vào nhà máy, nhân công và nhà cung ứng linh kiện tại Thái Lan.

Vào tháng 9, BOI thông báo xe điện và xe hybrid đã chiếm tới 55% thị phần xe mới tại Thái Lan trong 7 tháng đầu năm 2026. Điều này thúc đẩy một đợt rà soát toàn diện hơn về chính sách thuế ô tô nhằm duy trì vị thế trung tâm sản xuất đa công nghệ hàng đầu của quốc gia này.

Chính phủ Thái Lan quyết tâm bảo vệ trung tâm sản xuất ô tô

Nguồn tin từ Bộ Tài chính Thái Lan đã bác bỏ các ý kiến cho rằng việc đề xuất tăng thuế này được thiết kế riêng nhằm ưu ái các hãng xe Nhật Bản. Trái lại, đây được coi là bước đi tiếp theo trong chiến lược dài hạn: Bắt đầu bằng việc thu hút đầu tư xe điện, tiếp theo là phát triển chuỗi cung ứng nội địa và sau đó nâng cao các yêu cầu về sản xuất và linh kiện trong nước.

Thái Lan đang nỗ lực đảm bảo sự tăng trưởng của doanh số xe điện sẽ biến thành đầu tư sản xuất, chuyển giao công nghệ và tạo việc làm, thay vì chỉ phụ thuộc vào các dòng xe thành phẩm nhập khẩu.

“Việc tái cơ cấu thuế tiêu thụ đặc biệt là bước đi quan trọng hướng tới hoạt động sản xuất xe thực sự theo tiêu chuẩn “Sản xuất tại Thái Lan”, nguồn tin khẳng định, đồng thời nhấn mạnh chính sách này nhằm củng cố niềm tin vào Thái Lan với tư cách là một trung tâm sản xuất ô tô hàng đầu khu vực Đông Nam Á.