Toyota có biến lớn tại Trung Quốc: FAW sắp rút lui, hai liên doanh Bắc – Nam đứng trước bước ngoặt
Công ty TNHH Tập đoàn Ô tô Quảng Châu (GAC Group) dự kiến chi hàng chục tỷ nhân dân tệ để mua 50% cổ phần Toyota FAW từ FAW. Nếu thương vụ hoàn tất, cơ cấu sở hữu của liên doanh Toyota tại Trung Quốc sẽ thay đổi đáng kể.
Theo trang tin Kuaikeji, Tập đoàn Ô tô Quảng Châu (GAC) đã công bố phương án tái cơ cấu tài sản lớn khi dự kiến mua 50% cổ phần Công ty TNHH Ô tô Toyota FAW. Nếu thương vụ hoàn tất, FAW sẽ rút khỏi liên doanh này, trong khi Toyota tiếp tục nắm giữ 50% cổ phần còn lại.
GAC là nhà sản xuất ô tô lớn thứ 5 tại Trung Quốc, với doanh số 2,144 triệu chiếc vào năm 2021. Tập đoàn dự kiến phát hành cổ phiếu để mua lại 50% cổ phần Toyota FAW do Tập đoàn FAW nắm giữ, đồng thời phát hành cổ phiếu cho không quá 35 nhà đầu tư chỉ định đáp ứng đủ điều kiện để huy động vốn bổ sung. Giá phát hành dự kiến là 5,75 nhân dân tệ/cổ phiếu.
Sau khi giao dịch hoàn tất, GAC sẽ nắm giữ 50% cổ phần Toyota FAW, đưa doanh nghiệp này trở thành đơn vị do GAC và Toyota cùng kiểm soát, có ý nghĩa trọng yếu đối với hoạt động kinh doanh của tập đoàn. Toyota tiếp tục sở hữu 50% cổ phần còn lại, trong khi Tập đoàn FAW sẽ không còn nắm giữ bất kỳ cổ phần nào tại Toyota FAW. Đổi lại, FAW sẽ trở thành cổ đông lớn thứ hai của GAC, đồng thời là cổ đông có ảnh hưởng chiến lược đối với tập đoàn này.
Thương vụ dự kiến được xếp vào diện tái cơ cấu tài sản lớn và giao dịch liên quan, nhưng không cấu thành việc niêm yết thông qua tái cơ cấu. Giao dịch cũng không làm thay đổi chủ thể kiểm soát thực tế của GAC. Tập đoàn vẫn chịu sự kiểm soát thực tế của cơ quan quản lý tài sản Nhà nước thành phố Quảng Châu, Trung Quốc.
Hiện công tác kiểm toán và thẩm định giá tài sản mục tiêu vẫn chưa hoàn tất, do đó giá trị giao dịch cuối cùng chưa được xác định.
Trên thực tế, kế hoạch này đã xuất hiện những tín hiệu từ trước. Ngày 14/9/2026, GAC và FAW ký thỏa thuận nguyên tắc, thông báo đang nghiên cứu phương án mua một phần cổ phần tại một công ty liên doanh sản xuất ô tô thông qua phát hành cổ phiếu. Ngay sau đó, cổ phiếu A của GAC tạm ngừng giao dịch. Trong thời gian này, thị trường phần lớn dự đoán doanh nghiệp mục tiêu là Toyota FAW.
Toyota FAW được thành lập trên cơ sở liên doanh giữa Tập đoàn FAW và “ông lớn” ô tô Nhật Bản Toyota Motor. Tiền thân của công ty này ra đời năm 2000, với các cơ sở sản xuất ô tô lớn tại Thiên Tân, Trường Xuân và Thành Đô, cùng những nhà máy động cơ phụ trợ.
Doanh nghiệp có khả năng tự nghiên cứu, phát triển và sản xuất cả ô tô hoàn chỉnh lẫn các linh kiện cốt lõi.
Theo số liệu tài chính chưa được kiểm toán, Toyota FAW đạt doanh thu lần lượt 106,57 tỷ nhân dân tệ trong năm 2024; 108,624 tỷ nhân dân tệ trong năm 2025 và 40,725 tỷ nhân dân tệ trong 6 tháng đầu năm 2026. Lợi nhuận ròng tương ứng đạt 4,717 tỷ nhân dân tệ, 4,234 tỷ nhân dân tệ và 1,009 tỷ nhân dân tệ.
Về doanh số, Toyota FAW bán được 806.000 xe mới trong năm 2025, trong khi Toyota GAC đạt doanh số hơn 770.000 xe. Hai liên doanh này tạo nên mô hình hoạt động song song của Toyota tại miền Bắc và miền Nam Trung Quốc.
Trong thông báo, GAC cho biết trước khi thương vụ diễn ra, hoạt động cốt lõi của tập đoàn này là sản xuất ô tô hoàn chỉnh. Đây cũng là một trong những tập đoàn ô tô trong nước của Trung Quốc có chuỗi công nghiệp tương đối đầy đủ và mạng lưới sản xuất, kinh doanh toàn diện.
GAC kỳ vọng thương vụ sẽ đóng góp tích cực vào thu nhập từ đầu tư, lợi nhuận ròng và các chỉ tiêu tài chính khác, qua đó củng cố năng lực hoạt động bền vững của doanh nghiệp.
Đáng chú ý, giao dịch được kỳ vọng thúc đẩy sự phối hợp trong vận hành giữa hai liên doanh Toyota tại Trung Quốc. Thông qua việc điều phối và tích hợp các nguồn lực về nghiên cứu, phát triển tại địa phương, chuỗi cung ứng, cơ sở sản xuất và mở rộng thị trường, các bên có thể giảm đầu tư trùng lặp trong cùng một hệ thống thương hiệu, đồng thời chia sẻ chi phí đổi mới công nghệ.
Theo GAC, việc phối hợp nguồn lực cũng sẽ góp phần củng cố nền tảng lợi nhuận của mảng kinh doanh liên doanh.








