Các nhà khảo cổ học tại Trung Âu đã phát hiện hơn 1.000 hiện vật cổ trong quá trình khai quật phục vụ dự án xây dựng tuyến đường sắt cao tốc, trong đó nổi bật là một dụng cụ hiếm có từ thời La Mã được dùng để chế tác dây kim loại.

Thông tin được Trung tâm Khảo cổ học Olomouc (Archaeological Center Olomouc - ACO), một viện nghiên cứu của Cộng hòa Czech, công bố trong thông cáo báo chí.

Các hiện vật được tìm thấy dọc theo đoạn tuyến dài khoảng 1,2km, thuộc dự án đường sắt cao tốc nối hai thị trấn Nezamyslice và Kojetín ở thung lũng sông Hana.

Theo các nhà nghiên cứu, những phát hiện này trải dài qua nhiều giai đoạn lịch sử, từ thời kỳ Đồ Đồng sớm đến thời kỳ La Mã.

Bà Nikola Jandova, người phát ngôn của ACO, cho biết địa điểm này "được xếp vào nhóm những quần thể cư trú đặc biệt phong phú tại khu vực Hana".

Trong quá trình khai quật, các nhà khảo cổ đã phát hiện dấu tích của hai nền văn hóa thời Đồ Đồng là Veterov và Urnfield, cùng với bằng chứng về sự hiện diện của nền văn hóa La Tene thuộc thời kỳ Đồ Sắt.

Khu định cư cổ nhất được xác định thuộc nền văn hóa Veterov. Tại đây, các nhà khảo cổ đã khai quật được phần còn lại của nhiều ngôi nhà bằng gỗ.

Nền văn hóa Veterov tồn tại trong giai đoạn khoảng 1800-1500 trước Công nguyên, trong khi nền văn hóa Urnfield phát triển từ khoảng 1300-800 trước Công nguyên.

Theo thông cáo của ACO, sau những trận hỏa hoạn tàn phá các công trình, nhiều mảng trát tường vẫn được bảo tồn dưới dạng đất sét nung chuyển sang màu đỏ, còn gọi là daub.

"Một số mảnh còn lưu giữ bề mặt đã được làm nhẵn với dấu vết trang trí bên ngoài, trong khi những mảnh khác vẫn còn in rõ dấu của kết cấu đan bằng cành cây ở mặt trong", thông cáo cho biết.

Nhà khảo cổ Pavel Mos cho biết các chi tiết kiến trúc của những ngôi nhà cổ được bảo tồn khá tốt trên các mảng daub, thậm chí vẫn còn nhận thấy dấu vết của lớp hoàn thiện bề mặt.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng phát hiện hai ngôi mộ thuộc nền văn hóa Veterov. Các hài cốt này sẽ tiếp tục được phân tích trong phòng thí nghiệm.

Đối với nền văn hóa Urnfield, các nhà khảo cổ đã khai quật được bốn ngôi mộ, cùng một hố chôn đặc biệt chứa sáu hộp sọ người được đặt cạnh nhau trong phần đất lấp của cấu trúc khảo cổ.

Bên cạnh đó, họ còn tìm thấy nhiều mảnh nồi nấu kim loại, các khuôn đúc bằng đá dùng để chế tác đồ đồng, cùng một bộ sưu tập nhỏ các hiện vật bằng đồng như rìu, ghim cài, vòng tay và dao.

Theo ACO, các hiện vật này có niên đại vào cuối thời kỳ Đồ Đồng và đầu thời kỳ Đồ Sắt, cho thấy nơi đây từng tồn tại một xưởng chuyên chế tác đồ đồng.

Các nhà khảo cổ cũng phát hiện một lò nung vôi, được cho là do các bộ tộc Germanic sử dụng trong thời kỳ La Mã, từ thế kỷ I đến thế kỷ IV sau Công nguyên. Lò này nhiều khả năng phục vụ việc hoàn thiện tường hoặc trang trí đồ gốm.

Hiện vật được đánh giá đặc biệt nhất trong đợt khai quật là một tấm kéo dây kim loại (Roman drawplate) có niên đại thời La Mã.

Đây là dụng cụ dùng để kéo và làm mỏng dây kim loại bằng cách luồn kim loại qua các lỗ có kích thước nhỏ dần.

Theo các chuyên gia, loại hiện vật này rất hiếm được phát hiện tại khu vực Trung Âu.

Dù được bảo tồn trong tình trạng khá tốt, nhà khảo cổ Pavel Mos cho biết bên trong các lỗ của tấm kéo vẫn còn tồn tại các cặn ăn mòn và nhiều khả năng vẫn lưu giữ dấu vết của những sợi dây kim loại từng được gia công.

Ông cho biết hiện vật sẽ được đưa đi phân tích quang phổ nhằm xác định thành phần kim loại của các sợi dây từng được kéo qua dụng cụ này.

Theo ông Mos, những sợi dây đó "có thể đã được sử dụng, chẳng hạn như trong quá trình chế tạo áo giáp lưới".

Toàn bộ số hiện vật thu được sẽ tiếp tục được phân tích, bảo quản và phục chế trong phòng thí nghiệm. Kết quả nghiên cứu sẽ được công bố dần trong thời gian tới.