Chiều 28/10, HĐND TP Hà Nội thông qua nghị quyết quy định một số nội dung và mức chi cho công tác dân số, phát triển trên địa bàn. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Theo nghị quyết, cộng tác viên dân số tại thôn, tổ dân phố được hưởng thù lao bằng 0,5 lần mức lương cơ sở/người/tháng.

Thành phố cũng hỗ trợ 1 triệu đồng/cặp nam, nữ đáp ứng điều kiện kết hôn theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, cư trú tại Hà Nội và thực hiện tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn tại cơ sở y tế đủ điều kiện theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.

Chính sách này nhằm khuyến khích các cặp đôi chủ động kiểm tra sức khỏe trước hôn nhân, chuẩn bị tốt hơn cho cuộc sống gia đình và việc sinh con. Khoản hỗ trợ không phải là điều kiện bắt buộc khi đăng ký kết hôn.

Đáng chú ý, phụ nữ cư trú tại Hà Nội sinh đủ hai con trước 35 tuổi được hỗ trợ 4 triệu đồng/người khi sinh con.

Trường hợp phụ nữ đồng thời đủ điều kiện hưởng hỗ trợ tài chính khi sinh con theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP, người thụ hưởng chỉ được nhận một mức hỗ trợ cao nhất, không hưởng đồng thời nhiều khoản hỗ trợ cho cùng một lần sinh.

Nghị quyết cũng quy định mức thưởng đối với các xã, phường đạt thành tích trong duy trì mức sinh thay thế.

Cụ thể, xã, phường có 3 năm liên tục đạt và vượt tỷ lệ 60% số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sinh đủ hai con được thưởng 30 triệu đồng. Mức thưởng tăng lên 60 triệu đồng đối với địa phương duy trì thành tích này trong 5 năm liên tục.

Các xã, phường có thành tích tiêu biểu, xuất sắc trong phong trào thi đua thực hiện công tác dân số và duy trì mức sinh thay thế được xem xét khen thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng.

Trước đó, trong tờ trình gửi HĐND TP, UBND TP Hà Nội cho biết công tác dân số của Thủ đô đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu phát triển bền vững.

Theo số liệu được UBND TP Hà Nội nêu, tổng tỷ suất sinh của thành phố giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2011 xuống còn 1,87 con/phụ nữ năm 2025. Số trẻ sinh trong năm 2025 đạt 83.908 trẻ, thấp hơn những năm trước đó, khi số trẻ sinh hằng năm vượt 100.000.

Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đã được kiềm chế nhưng chuyển biến còn chậm và chưa ổn định. Năm 2025, tỷ số giới tính khi sinh tại Hà Nội là 110 trẻ trai/100 trẻ gái, cao hơn mức cân bằng tự nhiên từ 104-106 trẻ trai/100 trẻ gái.

Bên cạnh đó, tuổi thọ bình quân của người dân ngày càng tăng, đạt 76,7 tuổi vào năm 2025, ngang với TP.HCM và thuộc nhóm cao nhất cả nước. Xu hướng giảm sinh cùng tỷ lệ người cao tuổi gia tăng khiến tốc độ già hóa dân số Thủ đô diễn ra nhanh hơn, kéo theo nhu cầu chăm sóc người cao tuổi tăng trong khi dịch vụ và nguồn lực chưa đáp ứng đầy đủ.

Xu hướng kết hôn muộn, sinh con muộn cũng ngày càng phổ biến. Tuổi kết hôn trung bình tại Hà Nội hiện là 28,6 tuổi, cao hơn mức trung bình cả nước là 28 tuổi. Trong khi đó, tình trạng gia tăng dân số cơ học ở mức cao tiếp tục tạo áp lực đối với công tác dân số trên địa bàn.

Từ thực tế này, UBND TP Hà Nội cho rằng việc ban hành nghị quyết quy định các nội dung và mức chi cho công tác dân số, phát triển là cần thiết, nhằm bảo đảm quyền lợi của người dân và triển khai các chỉ đạo của Trung ương.