Giáo sư Santiago Schnell - Hiệu phó Đại học Dartmouth, đã từ chức sau khi một ủy ban giảng viên kết luận ông sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để chỉnh sửa đáng kể các bài viết nhưng không đáp ứng các tiêu chuẩn về liêm chính học thuật của trường.

Trước đó, một ủy ban tư vấn độc lập do các giảng viên và cựu sinh viên Dartmouth tham gia đã tiến hành xem xét việc Schnell sử dụng AI trong các tác phẩm học thuật và công khai. Ủy ban được thành lập sau khi tranh cãi về việc sử dụng công nghệ này của ông gây phản ứng trong sinh viên và giảng viên.

Trong thông báo gửi sinh viên, giảng viên và nhân viên, Sian Leah Beilock - Hiệu trưởng Đại học Dartmouth, cho biết bà kỳ vọng các lãnh đạo cấp cao phải đáp ứng những tiêu chuẩn cao nhất. “Vì tôn trọng các đồng nghiệp và trường đại học, Santiago đã từ chức trưởng khoa và rời khỏi trường”, bà Beilock viết.

Vụ việc bắt đầu gây chú ý từ tháng 8, khi Semafor công bố một cuộc điều tra cho biết phần mềm phát hiện nội dung AI Pangram đánh dấu một bài xã luận do Schnell viết cho The Washington Post là ít nhất 80% do AI tạo ra.

Vài tuần sau, tờ báo sinh viên The Dartmouth tiếp tục kiểm tra nhiều bài viết khác của Schnell, cũng sử dụng Pangram để đánh giá mức độ can thiệp của AI.

Theo The Dartmouth, Pangram xác định 96% nội dung trong 9 bài báo chuyên môn mà Schnell xuất bản trong năm nay có dấu hiệu được “viết bằng AI”. Danh sách này bao gồm bài xã luận trên The Washington Post và 2 bài báo học thuật về toán học.

Sau đó, Schnell thừa nhận đã sử dụng AI để hỗ trợ quá trình viết nhưng cho rằng công nghệ này không thay thế nghiên cứu, đánh giá chuyên môn hay quyền tác giả của ông.

Tuy nhiên, lời giải thích này không làm dịu phản ứng từ một bộ phận sinh viên và giảng viên. Họ cho rằng cách sử dụng AI của Schnell có thể vi phạm các quy định về danh dự học thuật của Dartmouth, trong đó yêu cầu sinh viên phải công khai việc sử dụng các công cụ AI tạo sinh khi hoàn thành bài tập.

Trước những tranh luận ngày càng gay gắt, bà Beilock thành lập một ủy ban tư vấn độc lập để xem xét toàn diện vụ việc. Ủy ban có nhiệm vụ xác định liệu Schnell có đáp ứng yêu cầu công khai việc sử dụng AI của các nhà xuất bản hay không, ông có trung thực khi mô tả mức độ sử dụng AI của mình hay không và việc sử dụng công nghệ này có vi phạm chính sách của Dartmouth hay không.

Trong báo cáo dài 8 trang gửi bà Beilock, ủy ban cho biết họ không sử dụng Pangram hay các công cụ phát hiện AI khác để đưa ra kết luận. Các chuyên gia trước đó từng cảnh báo những công cụ này có thể không hoàn toàn đáng tin cậy.

Thay vào đó, ủy ban tập trung xem xét những bài viết của Schnell được gửi tới các nhà xuất bản có quy định cấm sử dụng AI hoặc yêu cầu tác giả công khai việc sử dụng công nghệ này. Ngoài ra, ủy ban kiểm tra các hồ sơ liên quan đến việc Schnell trao đổi về AI cũng như nhật ký từ tài khoản Claude do Dartmouth cung cấp.

Tuy nhiên, theo báo cáo, Schnell không hợp tác đầy đủ với cuộc điều tra. Ông đã cung cấp máy tính xách tay do Dartmouth cấp để kiểm tra nhưng không cung cấp nhật ký sử dụng các tài khoản mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) cá nhân mà ông dùng trong quá trình thực hiện các bài viết học thuật và công khai. Ông cũng không có mặt tại thời điểm được yêu cầu và không đề xuất thời gian khác để trao đổi với ủy ban về việc sử dụng AI.

Dù vậy, ủy ban vẫn có thể kiểm tra các cuộc trò chuyện của Schnell với phiên bản Claude do Dartmouth cung cấp. Những dữ liệu này liên quan đến quá trình ông chỉnh sửa một bài báo sau khi nhận được phản biện từ các chuyên gia. Bài báo sau đó được đăng trên tạp chí ChemSystemsChem vào tháng trước.

Ủy ban xác định Schnell đã sử dụng Claude để chỉnh sửa đáng kể bản thảo nghiên cứu, sửa lỗi trong mã máy tính và tạo hình ảnh cho bài báo sau khi nhận được những yêu cầu sửa đổi lớn từ các chuyên gia phản biện.

Trong quá trình trao đổi, Schnell đặt cho Claude những câu hỏi liên quan đến các vấn đề khoa học trong bài báo, đồng thời yêu cầu hệ thống kiểm tra và góp ý cho bản phản hồi gửi các nhà phê bình.

Theo ủy ban, chính sách của nhà xuất bản tại thời điểm bài báo được gửi, chấp nhận và xuất bản đều yêu cầu tác giả công khai việc sử dụng AI theo cách này. Tuy nhiên, Schnell không đưa ra thông tin công khai tương ứng.

Schnell từng giải thích rằng nhà xuất bản chỉ bắt đầu yêu cầu tác giả tiết lộ việc sử dụng AI từ năm 2025 và ông đã dựa trên hướng dẫn dành cho tác giả được ban hành trong năm này. Tuy nhiên, ủy ban cho rằng nhà xuất bản đã yêu cầu công khai việc sử dụng AI ít nhất từ năm 2023.

Nhật ký Claude cũng cho thấy Schnell từng tải lên bản thảo một bài viết có tiêu đề “Tự do học thuật và sứ mệnh Công giáo: Vùng chồng lấn về thủ tục trong quản trị đại học”. Ông hỏi Claude liệu bài viết có nhiều dấu hiệu của văn phong do AI tạo ra hay không. Sau đó, theo báo cáo, Schnell gửi lại một phiên bản đã chỉnh sửa, trong đó kết hợp những thay đổi được Claude đề xuất.

Sau khi tranh cãi về việc sử dụng AI của ông Schnell trở nên gay gắt, ông yêu cầu biên tập viên tạm dừng xuất bản bài viết này. Dù nhà xuất bản không có chính sách cụ thể về AI nhưng Schnell cho biết ông đã sử dụng AI như một công cụ biên tập trong quá trình chuẩn bị và chỉnh sửa bài viết, nhằm trau chuốt câu văn, cải thiện sự rõ ràng và cách trình bày lập luận.

Tuy nhiên, ủy ban nhận định lời giải thích trên đã đánh giá thấp mức độ sử dụng AI thực tế của Schnell thể hiện qua nhật ký Claude. Theo ủy ban, cả hai bài viết đều cho thấy mức độ sử dụng AI vượt quá những gì Schnell từng công khai.

Báo cáo kết luận những thông tin công khai về việc sử dụng AI của Schnell không phù hợp với các nguyên tắc về liêm chính, trung thực và tôn trọng trong học thuật mà Dartmouth đề cao.

Từ những kết luận này, ủy ban xác định Schnell đã không đáp ứng các tiêu chuẩn về liêm chính học thuật của trường.

Sau khi Schnell từ chức, Matthew Delmont - Giáo sư Lịch sử kiêm Phó khoa phụ trách nghiên cứu quốc tế và liên ngành, sẽ đảm nhiệm vị trí hiệu trưởng lâm thời của Đại học Dartmouth đến tháng 6/2028.

Dartmouth là một trong 8 trường đại học tư thục thuộc nhóm Ivy League của Mỹ. Theo bảng xếp hạng đại học năm 2027 của U.S. News, Dartmouth đứng thứ 12. Tỷ lệ chấp nhận của trường hiện chỉ khoảng 6%, theo dữ liệu tuyển sinh khóa mới nhất.

Santiago Schnell đã đảm nhiệm vị trí Hiệu phó phụ trách học thuật tại Dartmouth trong hơn một năm. Theo thông tin trên website của trường, ông đồng thời là Giáo sư Toán học, Sinh hóa, Sinh học tế bào và Khoa học dữ liệu y sinh.