Hàng nghìn người phải sơ tán và lệnh cảnh báo xuyên biên giới được phát đi sau vụ vỡ hồ băng ở dãy Himalaya

Hai bang Tây Bengal và Assam của Ấn Độ đã được đặt trong tình trạng cảnh báo cao sau sự cố vỡ hồ băng tại Bhutan, khiến hàng chục nghìn người phải sơ tán. Sự cố xảy ra vào tối thứ Năm (29/10/2026) tại hồ băng Shintaphu trên dãy Himalaya, nằm dưới chân núi Wakila, thuộc huyện Gasa ở miền Bắc Bhutan.

Đài truyền hình quốc gia Bhutan BBS đưa tin người dân đã được yêu cầu di chuyển đến nơi an toàn. Một số cơ quan truyền thông Bhutan cho biết cơ sở hạ tầng tại khu vực kể trên đã bị hư hại, song tính đến sáng thứ Sáu (30/10) chưa ghi nhận trường hợp tử vong hoặc bị thương.

Video cảnh báo lũ quét tại Bhutan: Các huyện ở Bắc Bengal sơ tán dân, hồ băng Shintaphu vỡ bờ đe dọa sông Sankosh - Nguồn clip: NewsX Live

Bộ Thủy lợi Ấn Độ đã ban hành cảnh báo đặc biệt đối với hai bang Tây Bengal và Assam, lưu ý nước lũ có thể tràn đến khu vực biên giới trong vòng 6 - 8 giờ.

Tại thành phố Alipurduar, bang Tây Bengal, Ấn Độ, hơn 10.000 người đã được sơ tán. Nhiều trường học được sử dụng làm nơi trú ẩn và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng.

Hồ Shintaphu là nguồn cấp nước cho sông Mo Chhu. Dòng sông này chảy vào sông Punatsangchhu, sau đó đi vào lãnh thổ Ấn Độ với tên gọi Sankosh. Quy mô vụ vỡ hồ băng khổng lồ này cũng như mức độ ảnh hưởng đối với các khu vực hạ lưu hiện chưa được xác định đầy đủ.

Cảnh báo đã được phát đi tại các khu vực Kumargram, Chengmari, Pakriguri và Bholka, cùng những khu dân cư nằm trong rừng và vùng trũng thấp thuộc Dooars – khu vực đồng bằng dưới chân dãy Himalaya.

Theo báo Daily Bhutan, dòng nước lũ đã cuốn trôi khu phức hợp suối nước nóng Gasa Tshachu và làm hư hại tuyến đường cao tốc Punakha-Gasa.

Ước tính khoảng 7,4 triệu m³ nước đã thoát ra khỏi hồ, tương đương lượng nước chứa trong khoảng 3.000 bể bơi tiêu chuẩn Olympic.

Chính quyền bang Tây Bengal đã phát cảnh báo đối với người dân sinh sống dọc sông Sankosh.

“Cảnh báo đã được ban hành tại một số khu vực thuộc Dooars, đặc biệt là những nơi gần sông Sankosh”, ông Bishal Lama, Bộ trưởng phụ trách Nội vụ và các vấn đề vùng đồi núi của bang cho biết.

Bộ trưởng Nông Lâm nghiệp bang, ông Manoj Kumar Oraon cũng đăng tải video trên Facebook kêu gọi người dân sơ tán. Ông cảnh báo dòng nước lũ có thể tràn đến Kumargram trong khoảng một giờ đến một giờ rưỡi.

Các quan chức cho biết đến sáng thứ Sáu (30/10), lưu lượng nước đã giảm nhẹ, nhưng cảnh báo đỏ vẫn được duy trì dọc sông Sankosh.

Tại bang Assam, Thủ hiến Himanta Biswa Sarma cho biết chính quyền đang theo dõi sát tình hình.

“Chúng tôi đang giám sát chặt chẽ những tác động có thể xảy ra từ vụ vỡ hồ băng tại Bhutan đối với tất cả khu vực hành chính có nguy cơ cao thuộc hai huyện Dhubri và Kokrajhar”, ông viết trên mạng xã hội X.

“Các đội ứng phó của chúng tôi cũng duy trì liên lạc thường xuyên với Lực lượng Ứng phó Thảm họa Quốc gia Ấn Độ (NDRF) và các cơ quan khác, đồng thời sẵn sàng hành động khi cần thiết. Người dân được đề nghị nâng cao cảnh giác, theo dõi thông tin chính thức và phối hợp với chính quyền địa phương”.

Nguy cơ lũ hồ băng ngày càng đáng lo ngại

Lũ do vỡ hồ băng (Glacial Lake Outburst Flood – GLOF) xảy ra khi lượng nước tích tụ trong các hồ hình thành từ băng tan đột ngột thoát ra ngoài, thường do cấu trúc tự nhiên ngăn nước bị phá vỡ.

Hồ Shintaphu nằm trong danh sách những hồ băng có nguy cơ gây nguy hiểm tại Bhutan - quốc gia không có biển ở Nam Á. Theo tờ Daily Bhutan, danh sách chính thức của đất nước nằm ở phía Đông dãy Himalaya này ghi nhận 17 hồ băng tiềm ẩn nguy cơ. Nguyên nhân dẫn đến sự cố lần này hiện chưa được công bố.

Vụ việc xảy ra chỉ 2 tháng sau một sự cố sạt lở sông băng tại Nepal hôm 26/8. Khi đó, một mảng lớn sông băng treo cùng khối đá trên núi Langtang Lirung bị tách khỏi sườn núi, kéo theo nước, băng và đất đá đổ xuống khu vực hạ lưu.

Thảm họa được bài báo mô tả khiến hơn 1.400 người thiệt mạng, trong khi hàng nghìn người vẫn đang mất tích.