Cổng Thông tin điện tử Bộ Quốc phòng vừa công khai danh sách 4 tập thể và 6 cá nhân được các đơn vị đề nghị phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Anh hùng Lao động để lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân. Trong danh sách đề nghị truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần này có tên nhà văn, nhà báo, liệt sĩ Lê Vĩnh Hòa, nguyên cán bộ Ban Tuyên huấn, Khu Miền Tây Nam Bộ, T3 (nay là Quân khu 9).

Nhà văn, nhà báo, liệt sĩ Lê Vĩnh Hòa tên thật là Đoàn Thế Hối, sinh ngày 6/10/1932 tại xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định (nay thuộc xã Phù Mỹ Nam, tỉnh Gia Lai). Ông là em ruột nhà văn Võ Phiến (Đoàn Thế Nhơn).

Cha ông là Đoàn Thế Cẩn, từng tham gia phong trào cách mạng và bị thực dân Pháp truy lùng. Trước tình hình đó, gia đình rời quê vào Rạch Giá sinh sống bằng nghề dạy học. Lê Vĩnh Hòa trải qua tuổi thơ tại vùng đất này. Sau Cách mạng tháng Tám, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bắt đầu, ông tham gia phụ trách đội thiếu niên thuộc Đoàn Thanh niên Cứu quốc thị xã Rạch Giá.

Tháng 10/1948, ông được cử theo học Trường Trung học kháng chiến Nguyễn Văn Tố của Khu IX. Tại đây, ông được thầy Hà Mậu Nhai giảng dạy, đồng thời học tập cùng những người bạn sau này trở thành các nhà văn nổi tiếng như Bùi Đức Ái và Nguyễn Quang Sáng.

Tốt nghiệp, Lê Vĩnh Hòa được phân công công tác tại văn phòng Bộ Tư lệnh phân Liên khu miền Tây. Năm 1951, ông chuyển về làm việc tại văn phòng Ban Dân vận Mặt trận Liên Việt tỉnh Sóc Trăng cũ.

Sau khi Hiệp định Genève được ký kết năm 1954, ông không tập kết ra miền Bắc mà ở lại miền Nam hoạt động bí mật, đảm nhiệm công tác thanh vận và tiếp tục sáng tác văn học. Năm 1955, ông được điều về thị xã Sóc Trăng cũ, giữ chức Ủy viên Ban Chấp hành Thị đoàn Sóc Trăng.

Trong thời gian này, ông theo học Trường Trần Văn, đồng thời xây dựng cơ sở Đoàn trong lực lượng thanh niên, học sinh. Với kết quả học tập xuất sắc, sau khi tốt nghiệp, ông được mời giảng dạy tại một số trường tư thục và bán công trên địa bàn.

Tháng 5/1957, Lê Vĩnh Hòa được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam). Trong bối cảnh chính quyền Mỹ - Diệm đẩy mạnh đàn áp phong trào cách mạng, ông tham gia đấu tranh trên mặt trận báo chí công khai, sử dụng các tác phẩm văn học và báo chí để phản ánh thực tế xã hội, lên án chính quyền đương thời.

Truyện ngắn đầu tay Vỏ Cà rem của ông được đăng trên tạp chí Nhân loại và nhận được sự quan tâm của độc giả. Tiếp đó, ông cộng tác với nhiều tờ báo công khai tại Sài Gòn như Quyền sống, Bông lúa, Lúa vàng... Các tác phẩm của ông được thể hiện dưới nhiều hình thức, từ truyện ngắn, tiểu phẩm đến thơ.

Trong số những sáng tác đáng chú ý của Lê Vĩnh Hòa có Nước cạn, Áo vải tím vàng, Trăng lu, Dằn vặt... Thông qua các tác phẩm, ông thể hiện tinh thần phản kháng, phê phán chính quyền Mỹ - Diệm, đồng thời góp phần cổ vũ phong trào đấu tranh cách mạng. Những sáng tác này được cán bộ và nhân dân tỉnh Sóc Trăng cũ quan tâm, theo dõi.

Tháng 10/1958, Lê Vĩnh Hòa bị địch bắt, giam giữ tại Khám lớn Sóc Trăng. Dù phải chịu nhiều trận đòn và những cuộc tra khảo khắc nghiệt, ông vẫn kiên quyết không khai báo. Sau đó, ông lần lượt bị chuyển qua Khám Chí Hòa, trại Thủ Đức, nhà lao Tân Hiệp và nhà tù Phú Lợi.

Trong suốt thời gian bị giam cầm tại nhiều nhà tù, Lê Vĩnh Hòa vẫn giữ vững khí tiết, kiên định với lý tưởng cách mạng. Cuối năm 1963, sau khi được trả tự do, ông tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng.

Ngày 7/1/1967, nhà văn, nhà báo Lê Vĩnh Hòa hy sinh ở tuổi 35 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đang diễn ra quyết liệt. Ông ra đi khi tài năng đang độ chín, sức sáng tạo dồi dào, để lại nhiều tác phẩm cùng niềm tiếc thương đối với gia đình, bạn bè, đồng chí và đồng nghiệp.

Trong thời gian hoạt động, Lê Vĩnh Hòa vừa sáng tác văn học, vừa tham gia công tác báo chí. Ông để lại hơn 100 bài báo thuộc các thể loại truyện ngắn, tiểu phẩm và hơn 10 bài thơ. Một số tác phẩm của ông được xuất bản thành sách, gồm tập truyện ngắn Mái nhà thơ (1964), tập văn và thơ Người tỵ nạn (1963). Năm 1976, Lê Vĩnh Hòa tuyển tập được Nhà xuất bản Tổng hợp Hậu Giang và Nhà xuất bản Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh phát hành.

Không chỉ hoạt động trên mặt trận văn học, Lê Vĩnh Hòa còn được ghi nhận là một phóng viên có năng lực, trách nhiệm và kỷ luật nghề nghiệp cao. Ông thường xuyên bám sát thực tế, tìm kiếm thông tin và phản ánh kịp thời các vấn đề trên chiến trường, đặc biệt là những đề tài liên quan đến bộ đội.

Theo hồi ký truyền thống Tiểu ban Thông tấn báo chí, Ban Tuyên huấn Khu ủy Tây Nam Bộ, Lê Vĩnh Hòa vốn là cán bộ Tiểu ban Văn nghệ thuộc Ban Tuyên huấn Khu ủy, sau đó được cử tham gia Đoàn Thông tấn báo chí để phối hợp công tác. Ông là người hoạt bát, vui tính, có nhiều tác phẩm văn học được bạn bè gần xa yêu mến.

Hồi ký đánh giá Lê Vĩnh Hòa là phóng viên có khả năng săn tin nhanh, đặc biệt ở mảng đề tài về bộ đội. Tinh thần trách nhiệm và kỷ luật nghề nghiệp của ông cũng được thể hiện qua việc luôn bảo đảm tiến độ và chất lượng tác phẩm đã nhận thực hiện.

Trong những năm tháng chiến tranh, ông vừa dùng ngòi bút phản ánh hiện thực, vừa trực tiếp tham gia công tác trên mặt trận cách mạng. Cuộc đời và sự nghiệp của nhà văn, nhà báo, liệt sĩ Lê Vĩnh Hòa gắn liền với hình ảnh người chiến sĩ cầm bút, thể hiện tinh thần kiên trung và trách nhiệm của người làm báo, làm văn đối với đất nước và nhân dân.