Người Mỹ chuẩn bị cho “72 giờ sinh tồn”

Tại Mỹ, ngày càng nhiều người gia nhập cộng đồng “prepper” – những người chủ động chuẩn bị lương thực và vật dụng thiết yếu để đối phó với các tình huống khẩn cấp.

Rowan MacKenzie, 40 tuổi sống tại bang Missouri, là một ví dụ điển hình. Trước đây, cô từng xây dựng một hầm trú ẩn chứa thực phẩm đủ cho gia đình sử dụng trong hai năm. Hiện nay, MacKenzie vẫn duy trì thói quen chuẩn bị các vật dụng sinh tồn, trong đó có một “túi thoát hiểm” chứa nước uống, đồ hộp, quần áo dự phòng và pin dự phòng.

Theo nhiều người trong cộng đồng này, nguyên tắc phổ biến là chuẩn bị đủ nhu yếu phẩm cho 72 giờ đầu tiên – khoảng thời gian được cho là quan trọng nhất sau khi xảy ra thiên tai hoặc khủng hoảng, khi lực lượng cứu trợ chưa thể tiếp cận kịp.

Xu hướng tích trữ không còn là câu chuyện của một nhóm nhỏ. Dữ liệu từ InvestigateTV phối hợp với Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang Mỹ (FEMA) cho thấy hiện có khoảng 20–23 triệu người trưởng thành ở Mỹ, tương đương khoảng 7% dân số trưởng thành, tham gia vào phong trào “prepper”.

Con số này đã tăng gấp đôi so với năm 2017, cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong cách người dân nhìn nhận các rủi ro toàn cầu.

Ban đầu, phong trào chủ yếu phổ biến trong giới giàu có hoặc những người đặc biệt quan tâm tới sinh tồn. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, ngày càng nhiều gia đình bình thường cũng bắt đầu mua thêm nước uống, thực phẩm đóng hộp và thuốc men để dự phòng.

Theo các chuyên gia về chuẩn bị thảm họa của quân đội Mỹ, sự gia tăng của phong trào này phản ánh mong muốn của người dân trong việc chủ động kiểm soát rủi ro trước các bất ổn như đại dịch, biến động xã hội hoặc thời tiết cực đoan.

Người Nhật “gom” giấy vệ sinh vì lo khủng hoảng năng lượng

Ở phía bên kia Thái Bình Dương, một phản ứng tiêu dùng khác cũng đang diễn ra tại Nhật Bản.

Trong những ngày gần đây, người dân tại các thành phố lớn như Tokyo và Osaka đã đổ xô đi mua giấy vệ sinh, khiến nhiều siêu thị nhanh chóng rơi vào tình trạng trống kệ. Một số cửa hàng phải treo biển giới hạn số lượng, chỉ cho phép mỗi khách mua 2–3 cuộn giấy vệ sinh nhằm tránh tình trạng tích trữ quá mức.

Làn sóng mua sắm này xuất phát từ những lo ngại rằng cuộc khủng hoảng xăng dầu liên quan đến xung đột ở Trung Đông có thể ảnh hưởng đến nguồn cung các sản phẩm thiết yếu.

Tuy nhiên, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản cho biết khoảng 60% giấy vệ sinh tại nước này được sản xuất trong nước, không phụ thuộc vào dầu mỏ Trung Đông. Cơ quan này cũng khẳng định các nhà sản xuất có khả năng tăng sản lượng nếu nhu cầu tăng cao.

Dù vậy, tâm lý lo lắng vẫn khiến nhiều người dân tiếp tục mua tích trữ. Không chỉ giấy vệ sinh, các sản phẩm khác như thức ăn cho mèo và đồ dùng vệ sinh cá nhân cũng được nhiều người tìm mua.

Theo các chuyên gia, hiện tượng này giống với “bank run” – tình huống người dân đồng loạt rút tiền khỏi ngân hàng vì lo sợ hệ thống tài chính sụp đổ. Chỉ cần tin đồn lan rộng, hành vi mua sắm của đám đông có thể thay đổi nhanh chóng.

Trên thực tế, Nhật Bản từng nhiều lần chứng kiến các đợt mua tích trữ giấy vệ sinh tương tự, trong các giai đoạn như khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, động đất và sóng thần năm 2011 hay đại dịch năm 2020.

Các nhà nghiên cứu cho rằng giấy vệ sinh là mặt hàng thiết yếu trong sinh hoạt hằng ngày và khó có sản phẩm thay thế, vì vậy khi kệ hàng trống, cảm giác bất an của người tiêu dùng dễ dàng lan rộng.