Gia tăng hàng loạt các nhóm bệnh lý nguy hiểm

Nắng nóng kéo dài tác động trực tiếp và đồng thời lên nhiều cơ quan trong cơ thể, tạo ra môi trường bất lợi và làm gia tăng rõ rệt 5 nhóm bệnh lý chính trong cộng đồng:

Bệnh tim mạch và đột quỵ: Khi trời nóng, cơ thể buộc phải giãn mạch và tiết mồ hôi liên tục để tản nhiệt, khiến nhịp tim tăng và huyết áp dao động. Tình trạng mất nước làm thể tích máu giảm, máu trở nên cô đặc, lưu thông kém, từ đó dễ hình thành cục máu đông gây tắc mạch não hoặc nhồi máu cơ tim.

Bệnh tiêu hóa và ngộ độc thực phẩm: Nhiệt độ cao là môi trường lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi. Thức ăn dễ bị ôi thiu nếu không bảo quản đúng cách, dẫn đến nguy cơ tiêu chảy cấp, đau bụng, nôn ói tăng cao.

Bệnh lý hô hấp: Số lượng bệnh nhân mắc hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), viêm phế quản thường tăng mạnh do người dân có thói quen lạm dụng điều hòa, để nhiệt độ quá thấp hoặc gió quạt thổi trực tiếp vào người, làm khô niêm mạc và giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của đường thở.

Các bệnh truyền nhiễm: Khí hậu nóng ẩm là thời điểm thuận lợi để virus và muỗi phát triển, làm bùng phát dịch sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi hay quai bị.

Bệnh ngoài da: Tuyến mồ hôi hoạt động mạnh khiến da luôn trong tình trạng ẩm ướt, dễ dẫn đến rôm sảy, viêm da và nấm da.

Ngoài ra, nhiệt độ cao có thể làm quá tải trung khu điều nhiệt của hệ thần kinh trung ương, đẩy cơ thể vào trạng thái sốc nhiệt. Nếu xuất hiện các dấu hiệu mất nước và điện giải nghiêm trọng như chóng mặt, đau đầu dữ dội, rối loạn ý thức, tim đập nhanh, da đỏ nóng nhưng không ra mồ hôi, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế.

Những đối tượng dễ bị tổn thương cần đặc biệt lưu ý

Dưới sự khắc nghiệt của thời tiết, một số nhóm dân cư sẽ có mức độ rủi ro bệnh tật và thương tích liên quan đến nhiệt cao hơn hẳn:

Người cao tuổi: Khả năng duy trì sinh lý nhiệt độ cơ thể và cảm nhận tình trạng mất nước suy giảm dần theo tuổi tác. Thêm vào đó, thời gian phục hồi sau khi mất nước ở người già thường kéo dài, khiến họ dễ đối mặt với các biến chứng nguy hiểm.

Người có bệnh nền: Bệnh nhân tiểu đường có tỷ lệ tử vong trong các đợt nắng nóng cao hơn do suy yếu cơ chế điều nhiệt. Trong khi đó, người bị tăng huyết áp dễ bị căng thẳng nhiệt, và người có bệnh lý tim mạch giảm khả năng tăng cung lượng tim để duy trì lưu lượng máu qua da.

Trẻ nhỏ: Hệ thống điều hòa nhiệt chưa hoàn thiện, trẻ lại chưa có ý thức chủ động uống nước nên rất dễ bị mất nước, sốc nhiệt và dễ mắc các bệnh truyền nhiễm mùa hè.

Người béo phì và người lao động ngoài trời: Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng lưu ý: "Người lao động ngoài trời nằm nhóm nguy cơ cao vì phải chịu tác động kép từ nhiệt môi trường và nhiệt do vận động. Ngoài ra, người béo phì, người uống nhiều rượu, bia hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc tim mạch cũng dễ gặp biến chứng hơn".

Cẩm nang toàn diện giúp giải nhiệt và phòng bệnh khoa học

Để cơ thể vượt qua các đợt nắng nóng an toàn, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân nên áp dụng đồng bộ các giải pháp sau:

Bù nước đúng cách và dinh dưỡng hợp lý

Người trưởng thành cần uống từ 1,5 – 2,5 lít nước mỗi ngày, chia thành nhiều ngụm nhỏ. Có thể bổ sung nước trái cây, nước pha Oresol đúng tỷ lệ, nhưng cần hạn chế nước đá lạnh, đồ uống có ga, cồn hoặc caffeine. Về dinh dưỡng, nên ưu tiên thức ăn nhẹ, dễ tiêu (salad, trái cây, sữa chua), chia nhỏ bữa ăn để giảm gánh nặng trao đổi chất sinh nhiệt. Tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi.

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh: "Người cao tuổi và người có bệnh nền cần chủ động phòng tránh từ sớm và duy trì đều đặn. Trước hết là uống đủ nước, ngay cả khi không thấy khát. Đây là nguyên tắc rất quan trọng vì cảm giác khát ở nhóm này thường giảm. Bên cạnh đó, phải duy trì dùng thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ".

Chống nắng và bảo vệ cơ thể khi ra ngoài

Hạn chế tối đa việc đi ra ngoài từ 10h đến 14h. Khi bắt buộc phải di chuyển dưới nắng, cần bôi kem chống nắng phổ rộng (SPF 50+), đội mũ rộng vành, đeo kính râm. Ưu tiên mặc trang phục màu sáng, rộng rãi, chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt.

Tránh hiện tượng sốc nhiệt

Không bước ngay vào phòng điều hòa lạnh hoặc tắm nước lạnh ngay sau khi đi ngoài nắng về. Cần để cơ thể nghỉ ngơi, lau khô mồ hôi, ổn định thân nhiệt trong vài phút. Khi sử dụng điều hòa, chỉ nên thiết lập ở mức 25 - 28 độ C để tránh chênh lệch nhiệt độ quá lớn với môi trường bên ngoài.

Nâng cao sức đề kháng tự nhiên

Bên cạnh việc bổ sung vitamin C, E từ rau xanh để chống oxy hóa, chế độ sinh hoạt đóng vai trò cốt lõi trong việc bảo vệ cơ thể.

"Giấc ngủ đóng vai trò rất quan trọng. Khi ngủ, cơ thể phục hồi và sản sinh các yếu tố miễn dịch. Nên ngủ đủ 6 - 8 giờ mỗi ngày. Ngoài ra, nên duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập thể dục vào sáng sớm hoặc chiều mát. Vận động giúp cải thiện tuần hoàn và tăng khả năng thích nghi của cơ thể" – Bác sĩ Hoàng đưa ra lời khuyên.