Nóng: Iran dọa tấn công các tổ chức tài chính mua trái phiếu Mỹ, Thủ tướng Israel kêu gọi châu Âu vào cuộc
Iran mở rộng cảnh báo sang các tổ chức tài chính mua trái phiếu kho bạc Mỹ, làm gia tăng căng thẳng trong khi cuộc xung đột Trung Đông đã bước sang tuần thứ tư.
Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm Chủ nhật, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết các tổ chức tài chính có liên quan tới Mỹ và đang nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ sẽ bị coi là mục tiêu cùng với các căn cứ quân sự.
“Trái phiếu kho bạc Mỹ thấm đẫm máu người Iran. Mua chúng cũng đồng nghĩa với việc mua lấy một cuộc tấn công vào trụ sở và tài sản của bạn”, ông Ghalibaf viết. Ông cũng cho rằng các tổ chức tài chính góp phần tài trợ cho ngân sách quân sự Mỹ là “mục tiêu hợp pháp”.
Cảnh báo này được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy ra tối hậu thư 48 giờ yêu cầu Tehran mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới – nếu không sẽ đối mặt với các cuộc tấn công nhằm vào các nhà máy điện. Hạn chót của tối hậu thư dự kiến rơi vào tối thứ Hai theo giờ Washington. Tuy nhiên, ngay trước hạn chót, ông Trump đã viết lên mạng xã hội rằng Mỹ đã có cuộc trao đổi rất hiệu quả với Iran và sẽ lùi thời hạn tấn công thêm 5 ngày nữa.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố ủng hộ lập trường của Mỹ. Phát biểu tại hiện trường một vụ tấn công tên lửa của Iran ở thành phố Arad, miền nam Israel, ông nói: “Bất cứ điều gì chúng tôi làm, chúng tôi đều làm cùng nhau, trong khả năng có thể và trong sự tin cậy”.
Ông Netanyahu cũng kêu gọi các lãnh đạo thế giới, bao gồm các quốc gia châu Âu, tham gia nỗ lực chiến tranh. Theo ông, Iran có khả năng tấn công sâu vào châu Âu và “đang đặt tất cả vào tầm ngắm”.
Về phía Tehran, Iran tuyên bố có thể đóng hoàn toàn eo biển Hormuz và tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng cũng như các nhà máy khử mặn ở khu vực Vùng Vịnh nếu Mỹ thực hiện tối hậu thư.
Ông Ghalibaf cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ hoặc Israel nhằm vào các nhà máy điện của Iran sẽ “ngay lập tức” dẫn tới các đòn trả đũa nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và dầu mỏ trong khu vực, gây thiệt hại “không thể đảo ngược”.
“Cơ sở hạ tầng năng lượng và dầu mỏ trên khắp khu vực sẽ bị coi là mục tiêu hợp pháp và bị phá hủy không thể phục hồi, và giá dầu sẽ tăng trong thời gian dài”, ông viết trên mạng xã hội X.
Thị trường lo ngại xung đột kéo dài
Một số nhà đầu tư trước đó kỳ vọng căng thẳng sẽ giảm bớt. Tuy nhiên, theo Aaron Costello, trưởng bộ phận châu Á tại Cambridge Associates, kịch bản tệ nhất là xung đột kéo dài một tháng hoặc lâu hơn, khiến nguồn cung hàng hóa và năng lượng rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng.
Ngay cả khi xung đột kết thúc trong vòng một hoặc hai tuần, nguồn cung cũng cần thêm thời gian để phục hồi và cân bằng trở lại, ông nói thêm.
Cuối tuần qua, các hoạt động quân sự tiếp tục gia tăng. Israel ghi nhận hoạt động tên lửa dữ dội, buộc chính quyền phải phát nhiều cảnh báo yêu cầu người dân trú ẩn tại Jerusalem và khu vực trung tâm nước này. Theo Al Jazeera, ít nhất 8 địa điểm tại Israel – chủ yếu ở khu vực trung tâm – đã bị trúng mảnh vỡ hoặc chất nổ rơi xuống.
Sáng thứ Hai, quân đội Israel cho biết đã bắt đầu một làn sóng tấn công quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran tại Tehran. Nhiều vụ nổ được ghi nhận ở các khu vực khác nhau của thủ đô Iran.
Trong khi đó, Iran tiếp tục phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel cũng như các quốc gia Vùng Vịnh có sự hiện diện quân sự của Mỹ.
Kuwait và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn thêm các tên lửa và máy bay không người lái từ Iran. Tại Bahrain, còi báo động không kích đã được kích hoạt.
Bộ Quốc phòng Saudi Arabia cho biết đã phát hiện hai tên lửa đạn đạo bay về phía khu vực Riyadh. Một tên lửa bị đánh chặn, trong khi tên lửa còn lại rơi xuống khu vực không có người ở.
Theo Bộ Y tế Iran, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã khiến ít nhất 1.500 người thiệt mạng tại nước này. Tuy nhiên, tổ chức nhân quyền HRANA có trụ sở tại Mỹ cho biết số người thiệt mạng là 3.320, bao gồm 1.406 dân thường và 1.167 quân nhân.
Nguy cơ cú sốc nguồn cung dầu
Iran đã đóng eo biển Hormuz đối với phần lớn tàu thuyền kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào nước này ngày 28/2.
Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng mạnh trong những tuần gần đây, làm dấy lên lo ngại về cú sốc nguồn cung dầu, đồng thời làm gia tăng áp lực lạm phát và ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế.
Trong phiên giao dịch nhiều biến động ngày thứ Hai, giá dầu Brent tăng 0,44% lên 112,68 USD/thùng vào lúc 22h57 theo giờ EST. Giá dầu WTI của Mỹ tăng 0,78% lên 99 USD/thùng.
Theo Nate Swanson, giám đốc Iran Strategy Project tại Atlantic Council, Tehran có thể lựa chọn chiến lược kéo dài xung đột với Mỹ thay vì phải đối mặt với các cuộc đối đầu lặp lại với Israel.
“Iran không cần một cuộc chiến đối xứng. Họ chỉ cần tồn tại”, ông nói trên chương trình Squawk Box Asia của CNBC.
Theo Swanson, Mỹ phải phá hủy chế độ Iran để đạt được mục tiêu, trong khi với Tehran, việc tồn tại đã là chiến thắng.
Ông cho rằng Iran chỉ cần thỉnh thoảng tấn công một tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Với vị trí chiến lược của tuyến hàng hải này, Iran vẫn nắm giữ một “điểm nghẽn” quan trọng ngay cả khi khu vực chưa bị rải thủy lôi hoàn toàn.





