Nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á 'lung lay': Đồng nội tệ lao dốc, người dân không dám tiêu tiền
Indonesia đang đứng trước nguy cơ rơi vào tình trạng đình lạm “nghiêm trọng”, khi người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu trong bối cảnh đồng nội tệ mất giá và chiến sự Iran đẩy lạm phát gia tăng.
Trong cuộc phỏng vấn với Nikkei Asia, ông Shoichi Hasegawa - Chủ tịch Kao Indonesia - cho rằng nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á đang chịu “cú đúp” nặng nề hơn so với các nước láng giềng như Thái Lan và Malaysia, bao gồm sự mất giá nhanh của đồng nội tệ cùng niềm tin tiêu dùng suy yếu.
“Điều tôi cho là nguy hiểm lúc này là xu hướng giảm phát từ phía nhu cầu. Nếu người tiêu dùng chỉ mua những mặt hàng giá rẻ, tăng trưởng kinh tế chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng, trừ khi khối lượng mua sắm tăng lên”, ông nói.
Theo ông Hasegawa, tác động từ cuộc chiến Iran sẽ còn kéo dài ngay cả khi Mỹ và Iran sớm đạt được thỏa thuận hòa bình. Kao là tập đoàn sản xuất nhiều mặt hàng tiêu dùng quen thuộc như sữa tắm và sữa rửa mặt Biore, bột giặt Attack, băng vệ sinh Laurier và tã Merries.
“Giá dầu đang có xu hướng giảm nhẹ, nhưng sẽ mất thêm thời gian để giá nguyên liệu đầu vào được hưởng lợi từ điều đó. Vì vậy, chúng tôi phải vận hành với giả định xu hướng này sẽ kéo dài đến cuối năm”, ông cho biết.
Indonesia ghi nhận mức tăng trưởng kinh tế mạnh 5,61% trong quý I/2026. Tuy nhiên, niềm tin tiêu dùng đang ở quanh mức thấp nhất trong 5 tháng, còn đồng rupiah liên tục rơi xuống mức thấp kỷ lục trong vài tháng gần đây do tâm lý nhà đầu tư suy yếu giữa những bất ổn về chính sách, cải cách thị trường tài chính và lo ngại liên quan đến pháp quyền.
Ngân hàng Trung ương Indonesia tuần trước đã tăng lãi suất mạnh hơn dự kiến nhằm bảo vệ đồng nội tệ.
Kao Indonesia cũng đã thông báo tăng giá sản phẩm với các nhà phân phối trong tháng qua khi chi phí leo thang do gián đoạn nguồn cung liên quan đến chiến sự và sự suy yếu của đồng rupiah. Tuy nhiên, ông Hasegawa từ chối tiết lộ mặt hàng nào sẽ tăng giá hoặc mức tăng cụ thể để duy trì khả năng cạnh tranh.
“Danh mục sản phẩm của chúng tôi trải rộng ở nhiều ngành hàng. Có những nguyên liệu vẫn nhập được, nhưng cũng có những nguyên liệu không thể nhập, khiến sản xuất bị chậm lại”, ông nói, đồng thời cho biết nhóm bột giặt - vốn sử dụng naphtha và các dẫn xuất dầu thô - chịu tác động nặng nề nhất.
Theo vị lãnh đạo này, Kao đã ghi nhận dấu hiệu các nhà bán lẻ bắt đầu tích trữ hàng hóa trước đợt tăng giá. “Ngay cả các khu chợ truyền thống cũng đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Nói thẳng ra là dòng tiền của họ đang cạn dần”, ông nói thêm.
Ông Hasegawa cho biết Kao đang chứng kiến sự “phân cực” trong xu hướng tiêu dùng, đặc biệt ở tầng lớp trung lưu Indonesia - nhóm đã giảm khoảng 10 triệu người trong vòng 6 năm qua theo số liệu chính thức.
Ví dụ, ở nhóm sản phẩm vệ sinh cá nhân, các tính năng cao cấp như băng vệ sinh siêu mỏng hay kháng khuẩn vẫn được đón nhận tốt. Ngược lại, với bột giặt, người tiêu dùng lại có xu hướng tiết kiệm tối đa chi phí.
Ông nhấn mạnh các vấn đề hiện nay không chỉ giới hạn ở ngành hàng tiêu dùng nhanh.
“Tôi nghĩ điều tương tự cũng đang xảy ra với ngành ô tô, và cảm giác bất an đang gia tăng trong hầu hết các lĩnh vực. Nếu tình trạng này lan rộng trên toàn quốc, nó có thể kích hoạt một vòng xoáy kinh tế tiêu cực, trong đó chi tiêu tiêu dùng và tăng trưởng đều suy giảm, kéo theo điều kiện việc làm xấu đi”, ông nói.
Theo ông Hasegawa, biến động tỷ giá là chỉ báo rõ ràng cho thấy sức mạnh hay sự suy yếu của một nền kinh tế, đặc biệt khi giao dịch nguyên liệu đầu vào chủ yếu được định giá bằng USD. “So với Thái Lan và Malaysia, Indonesia đang chịu tác động kép nghiêm trọng hơn”, ông nhận định.
Kể từ khi chiến sự Iran nổ ra, đồng rupiah đã mất khoảng 5,45% giá trị, trong khi đồng baht Thái Lan giảm 5,1% và ringgit Malaysia giảm 2,1%. “Mặc dù tác động chưa trở nên quá cực đoan, nhưng chúng có thể tiếp tục ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng”, ông nói.
Indonesia không phải quốc gia Đông Nam Á duy nhất đối mặt nguy cơ đình lạm. Tuần trước, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. - lãnh đạo quốc gia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng - cho biết ông nhận thấy “đầy đủ các yếu tố” của đình lạm đang xuất hiện trong nền kinh tế nước này.
Đông Nam Á, đặc biệt là Indonesia, hiện là thị trường tăng trưởng chiến lược của Kao. Năm ngoái, Chủ tịch kiêm CEO toàn cầu của tập đoàn, Yoshihiro Hasebe, cho biết Indonesia đã vượt Trung Quốc để trở thành thị trường nước ngoài lớn nhất của Kao trong lĩnh vực hàng gia dụng.
Kao tin rằng Indonesia vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng nhờ quy mô dân số lớn, tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và tỷ lệ phụ nữ tham gia lực lượng lao động ngày càng tăng.
Ông Josua Pardede, chuyên gia kinh tế trưởng của ngân hàng Permata, cũng đồng tình rằng Indonesia đang đối mặt nguy cơ “chi phí tăng từ phía cung trong khi nhu cầu thực tế suy yếu”.
Ông cảnh báo rằng với các doanh nghiệp như Kao, nếu chi phí đầu vào tăng nhanh hơn giá bán, họ sẽ phải đưa ra những lựa chọn khó khăn: Tăng giá và đối mặt nguy cơ mất khách hàng, chấp nhận giảm lợi nhuận, cắt giảm sản xuất, trì hoãn đầu tư hoặc thu hẹp lao động.







