Ngày 29/4, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa trở thành tâm điểm của dư luận quốc tế khi gọi eo biển Hormuz – điểm nghẽn vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới – bằng cái tên mới: “eo biển Trump”. 

Theo The Economic Times, bài đăng của nhà lãnh đạo Mỹ còn đính kèm một bản đồ đã qua chỉnh sửa, chính thức ghi tên mình lên vùng biển chiến lược nằm giữa Iran và Oman. Đây không phải lần đầu tiên ông Trump đề cập đến tên gọi này. Khoảng một tháng trước, trong một bài phát biểu, ông từng gọi nhầm Hormuz là “eo biển Trump”. Dù sau đó ông đã đính chính và gọi đó là một "sai lầm" khiến hội trường bật cười, nhưng ông cũng đầy ẩn ý khi khẳng định với bản thân mình “chẳng có gì là tình cờ”, ám chỉ mọi tuyên bố đều mang mục đích sâu xa.

Giá dầu Brent lập đỉnh mới

Động thái mang tính biểu tượng này diễn ra cùng lúc với những biến động dữ dội trên thị trường tài chính. Theo ghi nhận của CNN, tính đến rạng sáng ngày thứ Năm (giờ ET), giá dầu thô Brent – tiêu chuẩn toàn cầu – đã tăng dựng đứng, chính thức vượt mốc 125 USD/thùng.

Chỉ trong một thời gian ngắn, các hợp đồng dầu Brent giao tháng 6 đã tăng hơn 12%, xác lập kỷ lục mới trong thời chiến. Tại thị trường Mỹ, dầu thô WTI cũng không đứng ngoài vòng xoáy khi tăng hơn 3%, duy trì ở mức trên 110 USD/thùng. Hệ quả trực tiếp là giá xăng tại Mỹ đã chạm mức cao nhất trong vòng 4 năm qua, gây áp lực nặng nề lên nền kinh tế.

Sự bùng nổ của giá năng lượng được cho là kết quả trực tiếp từ sự đổ vỡ của các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran. Việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa đã cắt đứt dòng chảy huyết mạch của thị trường dầu khí thế giới. Do các hợp đồng tháng 6 sắp đáo hạn, dòng vốn đầu tư đang có xu hướng dịch chuyển mạnh sang các hợp đồng tương lai tháng 7 với mức giá cũng đã vượt ngưỡng 113 USD/thùng.

Toan tính của Nhà Trắng và thế bế tắc hạt nhân

Nguồn tin từ CNN cho biết đà tăng giá diễn ra ngay sau cuộc họp giữa Tổng thống Trump và các cố vấn cấp cao tại Nhà Trắng. Tại đây, ông khẳng định quyết tâm duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng biển của Iran. Đội ngũ của ông đã bắt đầu chuẩn bị các kịch bản chi tiết để gia hạn lệnh này, bao gồm cả phương án đóng cửa eo biển Hormuz trong dài hạn.

Washington không giấu giếm kỳ vọng rằng các áp lực quân sự và kinh tế nghẹt thở sẽ buộc Tehran phải nhượng bộ, tỏ ra linh hoạt hơn trên bàn đàm phán về chương trình hạt nhân. Trong khi ông Trump liên tục cảnh báo chương trình hạt nhân của Iran là một mối đe dọa hiện hữu và cận kề, phía Tehran vẫn giữ vững lập trường.

Chính phủ Iran tiếp tục bác bỏ cáo buộc tìm kiếm vũ khí hạt nhân, đồng thời khẳng định quyền phát triển công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình là quyền lợi hợp pháp theo Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT).

Iran đáp trả gay gắt, cảnh báo giá dầu lên 140 USD

Trước áp lực từ phía Mỹ, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã lên tiếng phản pháo mạnh mẽ. Ông bác bỏ hoàn toàn nhận định của ông Trump về việc hạ tầng dầu mỏ của Iran sắp sụp đổ do lệnh phong tỏa.

Ông Ghalibaf cho rằng các biện pháp của Washington là “gậy ông đập lưng ông” khi chỉ khiến giá dầu tăng phi mã lên mức 120 USD và hoàn toàn có khả năng chạm mốc 140 USD trong thời gian tới. Theo ông, những lệnh trừng phạt này không gây ra áp lực quá mức lên giới hạn lưu trữ của Iran như Mỹ tính toán.

Lãnh đạo Quốc hội Iran cũng dành những lời chỉ trích nặng nề cho Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và các cố vấn Nhà Trắng. Ông cho rằng họ đang thúc đẩy một lý thuyết phong tỏa dựa trên "tư duy sai lầm". “Vấn đề không nằm ở lý thuyết, mà là ở tư duy”, ông Ghalibaf nhấn mạnh.

Trước đó, Tổng thống Trump từng đưa ra một dự báo đầy bi quan trên Fox News về hệ thống dầu khí của Iran. Ông cho rằng do bị phong tỏa, dầu thô không thể xuất khẩu sẽ khiến các bể chứa bị đầy, dẫn đến các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng. “Đường ống đó sẽ phát nổ từ bên trong, cả về mặt cơ học lẫn trong lòng đất”, ông Trump nhận định. Ông thậm chí còn cho rằng các giếng dầu của Iran sẽ "phát nổ trong vòng ba ngày".

Đáp lại, ông Ghalibaf khẳng định Iran có đủ tiềm lực để duy trì trạng thái hiện tại trong ít nhất 30 ngày. Để chứng minh cho tuyên bố của mình, phía Iran cho biết sẵn sàng phát trực tiếp hình ảnh tại các cơ sở dầu mỏ để thế giới thấy rõ thực trạng hạ tầng của họ vẫn ổn định trước các áp lực từ phía Mỹ.

Cuộc đối đầu giữa Washington và Tehran xung quanh "eo biển Trump" không chỉ là câu chuyện về một cái tên, mà đang thực sự đẩy an ninh năng lượng thế giới vào một giai đoạn bất ổn khó lường.