Người Việt Nam duy nhất đạt điểm tuyệt đối 40/40 tại Olympic Toán học Quốc tế năm 17 tuổi, 15 năm giữ vai trò đặc biệt trong các đoàn IMO
Không chỉ đảm nhiệm vai trò Phó đoàn tại IMO 2026, TS Lê Bá Khánh Trình còn là cái tên đặc biệt trong lịch sử Toán học Việt Nam.
Mới đây, đoàn gồm 6 học sinh Việt Nam tham dự Kỳ thi Olympic Toán học Quốc tế (IMO) lần thứ 67 đã lên đường sang Thượng Hải (Trung Quốc). Cuộc thi diễn ra từ ngày 10 đến 21/7/2026.
Tại IMO 2026, Tiến sĩ (TS) Nguyễn Chu Gia Vượng tiếp tục được giao nhiệm vụ Trưởng đoàn Việt Nam. Trong khi đó, TS Lê Bá Khánh Trình đảm nhận vai trò Phó đoàn. Đây là năm thứ 3 liên tiếp TS Nguyễn Chu Gia Vượng giữ cương vị Trưởng đoàn. Với TS Lê Bá Khánh Trình, IMO 2026 đánh dấu năm thứ 15 thầy tham gia lãnh đạo đội tuyển Việt Nam, gồm 12 năm giữ vai trò Phó đoàn và 3 năm làm Trưởng đoàn.
Theo kế hoạch, Trưởng đoàn đã có mặt tại Trung Quốc để tham gia các cuộc họp của Ban ra đề và Ban giám khảo quốc tế. Sáng 13/7, TS Lê Bá Khánh Trình dẫn 6 thành viên đội tuyển quốc gia xuất phát từ Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) sang Thượng Hải. Đoàn sẽ tham dự lễ khai mạc trước khi bước vào các ngày thi chính thức.
Không chỉ đảm nhiệm vai trò Phó đoàn tại IMO 2026, TS Lê Bá Khánh Trình còn là cái tên đặc biệt trong lịch sử Toán học Việt Nam.
Năm 1979, tại Kỳ thi Olympic Toán học Quốc tế diễn ra ở London (Anh), một học sinh Việt Nam 17 tuổi đã tạo nên dấu mốc đặc biệt trong lịch sử Toán học nước nhà. Đó chính là Lê Bá Khánh Trình, học sinh của trường Quốc học Huế.
Với số điểm tuyệt đối 40/40, ông trở thành người Việt Nam đầu tiên đạt điểm này. Ngoài ra, ông còn đoạt giải đặc biệt cho lời giải đẹp nhất - thành tích chưa từng có của Việt Nam tại IMO.
Từ dấu mốc ấy, Lê Bá Khánh Trình được nhiều người biết đến, yêu mến và gọi với biệt danh "huyền thoại Toán học Việt Nam" hay "cậu bé vàng của Toán học Việt Nam".
Ông sinh năm 1962 tại Huế, trong gia đình có truyền thống nhà giáo. Từ nhỏ, ông đã bộc lộ năng khiếu nổi bật về Toán học. Sau nhiều năm nỗ lực học tập, rèn luyện và theo đuổi đam mê những con số, thành công tại IMO năm 1979 đã mở ra cho ông cơ hội lớn, theo học tại Khoa Toán - Cơ, Đại học Tổng hợp Quốc gia Moskva (Liên Xô cũ) - một trong những cơ sở đào tạo Toán học hàng đầu thế giới thời điểm đó.
Trong quá trình học tập, ông được Giáo sư, Viện sĩ Andrey Aleksandrovich Gonchar - thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô, trực tiếp hướng dẫn thực hiện luận văn tốt nghiệp và luận án Tiến sĩ. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp ông xây dựng sự nghiệp nghiên cứu và giảng dạy sau này.
Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo ở nước ngoài, TS Lê Bá Khánh Trình lựa chọn trở về Việt Nam thay vì tiếp tục theo đuổi sự nghiệp tại các trung tâm nghiên cứu quốc tế. Ông công tác tại Khoa Toán - Tin học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, đồng thời giảng dạy và bồi dưỡng học sinh tại Trường Phổ thông Năng khiếu.
32 năm gắn bó với Trường Phổ thông Năng khiếu, TS Lê Bá Khánh Trình giữ vai trò Tổ trưởng Tổ Toán từ năm 1993 đến năm 2025. Ông còn là một trong những thành viên chủ chốt tham gia bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi quốc gia và quốc tế, nhiều lần đảm nhiệm cương vị Trưởng đoàn hoặc Phó đoàn Việt Nam tại Olympic Toán học quốc tế.
Dưới sự hướng dẫn của ông, đội tuyển Toán Trường Phổ thông Năng khiếu đạt 171 giải học sinh giỏi quốc gia, gồm 14 giải Nhất, 47 giải Nhì, 63 giải Ba và 47 giải Khuyến khích.
Trên đấu trường quốc tế, các thế hệ học sinh do ông trực tiếp bồi dưỡng đã giành tổng cộng 19 huy chương Olympic Toán học Quốc tế, gồm 5 Huy chương Vàng, 9 Huy chương Bạc, 3 Huy chương Đồng và 2 Bằng khen danh dự.
Tháng 7/2025, TS Lê Bá Khánh Trình chính thức nghỉ hưu sau gần 40 năm cống hiến cho sự nghiệp giáo dục. Dù rời công tác quản lý và giảng dạy thường xuyên, ông vẫn tiếp tục đồng hành cùng Trường Phổ thông Năng khiếu với vai trò cố vấn trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, đồng thời sẵn sàng tham gia các hoạt động chuyên môn khi ngành giáo dục cần đến kinh nghiệm và sự hỗ trợ của mình.

