Đối với Sam Pack, chủ sở hữu một đại lý Ford tại bang Texas, các dòng xe F-150 và Super Duty không chỉ là những mẫu xe quan trọng mà còn là “nền tảng” của công việc kinh doanh. Chính vì vậy, ông Pack - người sở hữu 4 cửa hàng tại khu vực Dallas–Fort Worth đang khá lo lắng.

Nguồn cung xe bán tải của ông bị hạn chế do tình trạng thiếu hụt nhôm đang làm chao đảo toàn bộ ngành ô tô tại Mỹ. Hiện ông Sam Pack chỉ còn lượng tồn kho mẫu ô tô Ford F-150 đủ bán trong khoảng 42 ngày, giảm so với mức 60 ngày thông thường. “Chúng tôi rất muốn có nhiều hơn”, doanh nhân này thừa nhận.

Ông Pack lo ngại không có đủ xe cho mùa hè năm nay – thời điểm kinh doanh cao điểm. “Giai đoạn thực sự quan trọng sẽ là 90 ngày tới”, ông cho biết.

Nguồn cung xe khan hiếm vì nhôm – kim loại dùng để sản xuất thân của ô tô đang thiếu hụt và có giá cao hơn nhiều so với những năm trước. Nhôm đã trở thành nguyên liệu quan trọng đối với các hãng xe hơi muốn cải thiện mức tiêu thụ nhiên liệu và hiệu suất vận hành, nhờ đặc tính nhẹ hơn thép nhưng vẫn đảm bảo độ bền.

Theo công ty tư vấn thị trường kim loại CRU, ngành ô tô Bắc Mỹ đã tiêu thụ 3,7 triệu tấn nhôm trong năm ngoái, tăng gần 30% so với năm 2020.

Tuy nhiên, gần đây, giá nhôm tăng cao do chiến sự ở Iran, mức thuế 50% của chính quyền Tổng thống Donald Trump và sự cố gián đoạn sản xuất tại một nhà cung cấp lớn đã gây áp lực lên các hãng xe.

“Chi phí kim loại, đặc biệt là nhôm là mối quan tâm lớn của chúng tôi”, RJ Scaringe, Giám đốc điều hành (CEO) của hãng xe điện Rivian Automotive cho biết trong một cuộc họp công bố kết quả kinh doanh tuần trước.

Chi phí nhôm nguyên sinh tại Mỹ hiện cao hơn gần 90% so với 1 năm trước. Cuộc xung đột giữa nước này với Iran đang đẩy giá lên khi làm gián đoạn nguồn cung từ các nước Vùng Vịnh Ba Tư – nơi cung cấp khoảng 1/5 lượng nhôm tiêu thụ tại Mỹ.

Ngành nhôm Mỹ cũng phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhôm nguyên sinh, chủ yếu từ Canada, nhưng các nhà sản xuất ô tô và khách hàng vẫn phải trả thuế nhập khẩu bất kể nguồn gốc kim loại đến từ đâu. Theo S&P Global Energy, với giá nhôm toàn cầu khoảng 3.500 USD/tấn (gần 92,2 triệu đồng/tấn), cộng thêm thuế và chi phí vận chuyển, giá mặt hàng này tại Mỹ hiện nay lên tới 6.100 USD/tấn, so với 3.220 USD/tấn (gần 160,7 triệu đồng/tấn) cách đây một năm.

Tác động của cuộc khủng khoảng nhôm đặc biệt nghiêm trọng đối với Ford. Hãng xe hơi lừng danh có trụ sở tại thành phố Dearborn, bang Michigan, Mỹ đã chuyển đổi thân xe F-150 (mẫu xe bán chạy nhất “xứ sở cờ hoa”) từ thép sang nhôm vào năm 2014.

Thời điểm đó, Ford cùng các hãng xe khác phải đối mặt với các tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu ngày càng nghiêm ngặt của liên bang. Kết hợp với động cơ nhỏ hơn và hiệu quả hơn, mẫu F-150 bằng nhôm giúp cải thiện mức tiết kiệm nhiên liệu từ 5% đến 29% so với phiên bản trước. Qua đó, Ford trở thành khách hàng mua nhôm lớn nhất trong ngành ô tô.

Một thập kỷ sau, điều này lại trở thành bất lợi cho Ford, càng trầm trọng hơn khi xảy ra nhiều vụ cháy vào mùa thu năm ngoái tại nhà cung cấp nhôm chính của hãng này ở bang New York. Việc đóng cửa nhà máy – do công ty Novelis có trụ sở tại thành phố Atlanta vận hành – đã ảnh hưởng nặng nề đến lợi nhuận của Ford, khiến lợi nhuận điều chỉnh năm ngoái giảm tới 2 tỷ USD (52.679 tỷ đồng).

Video vụ hỏa hoạn lớn tại nhà máy nhôm Novelis làm gián đoạn chuỗi cung ứng cho ngành công nghiệp ô tô Mỹ - Nguồn clip: CNY Central

Ban lãnh đạo Ford cho biết trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh tuần qua rằng chi phí hàng hóa dự kiến của hãng đã tăng gấp đôi, từ 1 tỷ USD lên 2 tỷ USD trong năm nay, phần lớn do giá nhôm tăng.

Theo Motor Intelligence, Ford đã bán khoảng 160.000 xe dòng F-Series trong quý I năm nay, giảm so với 190.000 xe cùng kỳ năm ngoái.

Công ty cho biết dự kiến sẽ sản xuất thêm 150.000 xe tải trong năm nay so với mức sản lượng giảm của năm 2025 để bù đắp sự gián đoạn từ nhà máy nhôm.

“Ford chịu ảnh hưởng từ chi phí nhôm nhiều hơn bất kỳ hãng nào khác”, ông Sam Fiorani, Phó Chủ tịch công ty tư vấn AutoForecast Solutions nhận định.

Ford cho biết tuần trước rằng dây chuyền cán nhôm tại nhà máy ở Oswego, bang New York, Mỹ dự kiến sẽ hoạt động trở lại trong tháng này, dù trước đó Novelis đặt mục tiêu cuối tháng 6. Tuy nhiên, việc khôi phục sản xuất sẽ diễn ra dần dần và không thể ngay lập tức bổ sung nguồn cung.

“Nếu có bất kỳ trục trặc nào, chúng tôi đã có kế hoạch dự phòng”, Giám đốc vận hành Ford Kumar Galhotra nói với các nhà phân tích. “Chúng tôi có thêm nguồn cung nhôm để đảm bảo lịch sản xuất không bị gián đoạn”.

Gần đây, Ford đã đề nghị chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump miễn mức thuế 50% đối với nhôm nhập khẩu cho đến khi nhà máy Oswego hoạt động trở lại hoàn toàn, theo các nguồn tin am hiểu vấn đề. Tuy nhiên, đến nay, phía chính quyền vẫn chưa chấp thuận.

Lãnh đạo nhà cung cấp thép ô tô lớn nhất Mỹ cho biết vào tháng 4 rằng tình hình này đang khiến các hãng xe phải cân nhắc lại mức độ phụ thuộc vào nhôm. “Tôi chưa từng thấy động lực thay thế nhôm bằng thép mạnh như vậy”, ông Lourenco Goncalves, CEO của Cleveland-Cliffs nói.

Tuy nhiên, ngay cả khi các hãng xe không còn chịu các quy định tiết kiệm nhiên liệu nghiêm ngặt như thời chính quyền của cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden, một số ý kiến cho rằng chưa có dấu hiệu rõ ràng về việc quay trở lại sử dụng thép trên diện rộng. “Tôi không tin điều đó sẽ xảy ra”, ông Mark Millett, CEO của Steel Dynamics – công ty cung cấp nhôm cho ngành ô tô nhận định.

Ông Millett cho biết chi phí thiết kế lại và tái trang bị dây chuyền sản xuất từ linh kiện nhôm sang thép sẽ rất cao và mất nhiều thời gian.

Chuyên gia Fiorani cũng đồng tình, đặc biệt với trường hợp của Ford. “Họ đã thiết kế mẫu xe này (Ford F-150) xoay quanh nhôm. Việc thay đổi cấu trúc thân xe sẽ rất khó khăn”, ông nói.