Báo cáo mới nhất về Triển vọng Kinh tế Toàn cầu của IMF đã phác thảo một bức tranh tương đối ảm đạm cho kinh tế thế giới. Theo Sputnik, các nhà phân tích phương Tây đang phải điều chỉnh lại những giả định cũ khi đối mặt với thực tế mới: kinh tế Nga đang tăng trưởng vượt kỳ vọng trong khi các đầu tàu khác có dấu hiệu chậm lại.

Ba kịch bản cho kinh tế thế giới

Trước đó, các chuyên gia của IMF từng khá lạc quan khi dự định nâng mức tăng trưởng toàn cầu nhờ sự bùng nổ của đầu tư công nghệ và sự hạ nhiệt của căng thẳng thương mại. Tuy nhiên, cục diện đã thay đổi.

"Hậu quả từ các cuộc xung đột tại Trung Đông quá lớn, nó đã lấn át hoàn toàn những yếu tố nền tảng tích cực", ông Pierre-Olivier Gourinchas, Nhà kinh tế trưởng của IMF, nhận định. Tổ chức này đã đưa ra 3 kịch bản dựa trên diễn biến địa chính trị:

Kịch bản cơ sở: Xung đột kết thúc sớm nhưng vẫn khiến tăng trưởng toàn cầu năm 2026 lùi về mức 3,1% (giảm 0,2 điểm phần trăm so với dự báo đầu năm). Lạm phát dự kiến đạt mức 4,4%.

Kịch bản tiêu cực: Nếu eo biển Hormuz bị gián đoạn khiến giá năng lượng phi mã, GDP thế giới chỉ còn tăng trưởng 2,5% và lạm phát leo thang lên 5,4%.

Kịch bản tồi tệ nhất: Xung đột leo thang đẩy nguồn cung năng lượng vào tình trạng tê liệt kéo dài. Thế giới sẽ đứng trước ngưỡng cửa suy thoái với lạm phát vượt ngưỡng 6%.

Trước những rủi ro này, bà Kristalina Georgieva, Giám đốc điều hành IMF, đã lên tiếng kêu gọi các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ không nên siết chặt nguồn cung để tránh tạo thêm các cú sốc cho thị trường.

"Cơn đau đầu" mang tên Eurozone

Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đang là nơi chịu tác động rõ rệt nhất. IMF đã hạ dự báo GDP của 21 quốc gia thành viên xuống còn 1,1% trong năm nay và 1,2% vào năm sau.

Theo chuyên gia Daniil Tyun từ DA-Consulting, khu vực này đang vướng vào "vòng xoáy" nguy hiểm: Giá năng lượng cao làm xói mòn sức cạnh tranh, buộc lãi suất phải duy trì ở mức thắt chặt để kiềm chế lạm phát, từ đó bóp nghẹt đầu tư và tiêu dùng.

Ủy viên Kinh tế EU Valdis Dombrovskis cũng thừa nhận khu vực đang phải vật lộn với tình trạng đình trệ và lạm phát. Điều này càng trở nên trầm trọng khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen lưu ý rằng EU hiện phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn năng lượng nhập khẩu đắt đỏ do không có khả năng tự sản xuất dầu khí.

Điểm sáng từ kinh tế Nga

Trái ngược với sự ảm đạm chung, IMF đã nâng mức dự báo tăng trưởng của Nga trong năm 2026 lên 1,1%, tăng đáng kể so với con số 0,8% dự kiến trước đây.

Lý giải cho điều này, bà Natalia Vaschelyuk, nhà phân tích tại Công ty Quản lý Pervaya, cho rằng việc giá năng lượng neo ở mức cao chính là "phao cứu sinh" cho các nước xuất khẩu dầu mỏ như Nga. Dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy, chỉ riêng trong tháng 3, doanh thu từ dầu khí của Nga đã đạt 19,04 tỷ USD, cao hơn gần 10 tỷ USD so với tháng 2.

Thực tế, ngay cả trong điều kiện giá dầu rẻ, Quỹ Phúc lợi Quốc gia Nga vẫn có đủ khả năng tài trợ cho chi tiêu công trong vòng 1,5 năm. Tuy nhiên, với tình hình giá dầu tăng mạnh như hiện tại, Nga không chỉ tránh được việc cắt giảm ngân sách mà còn duy trì được nhu cầu nội địa ổn định, thúc đẩy GDP tăng trưởng thực tế có thể cao hơn cả mức mà IMF vừa điều chỉnh.