Thông điệp “gây bão dư luận” của Tổng thống Hàn Quốc về vụ tranh chấp ở Samsung trước thềm cuộc đình công lớn chưa từng có

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ngày thứ Hai (18/5) cho biết quyền quản lý của doanh nghiệp cần được tôn trọng ngang với quyền lao động. Phát biểu này được vị nguyên thủ quốc gia đưa ra trong một bài đăng trên mạng xã hội trước thềm cuộc đình công quy mô lớn do công đoàn của Samsung Electronics lên kế hoạch tiến hành trong tuần này.

Ông Lee thừa nhận quyền được chia sẻ lợi nhuận doanh nghiệp của người lao động, nhưng lưu ý rằng quyền này có thể bị hạn chế vì “các quyền cơ bản theo Hiến pháp và phúc lợi công cộng”.

“Ở Đại Hàn Dân Quốc (Hàn Quốc), quốc gia theo trật tự dân chủ tự do và nền kinh tế thị trường tư bản, người lao động cần được tôn trọng ngang với doanh nghiệp và quyền quản lý cũng phải được tôn trọng như quyền lao động”, Tổng thống Lee Jae Myung viết trên nền tảng X (trước đây là Twitter).

Các bài đăng của ông Lee được đưa ra trong bối cảnh Samsung Electronics (Samsung) và công đoàn nối lại các cuộc đàm phán hòa giải do Chính phủ dẫn dắt vào thứ Hai (18/5). Đây là động thái được xem là nỗ lực cuối cùng nhằm ngăn chặn cuộc đình công kéo dài 18 ngày của nhân viên Samsung dự kiến bắt đầu vào thứ Năm (21/5) và kết thúc vào ngày Chủ nhật (7/6).

Công đoàn đã nhiều lần yêu cầu công ty công nghệ nổi tiếng Hàn Quốc này phân bổ 15% lợi nhuận hoạt động cho người lao động dưới dạng thưởng theo hiệu suất, đồng thời bỏ mức trần chi trả. Ban lãnh đạo Samsung đến nay vẫn từ chối đề xuất này.

Nếu cuộc đình công diễn ra như kế hoạch, gần 45.000 người lao động thuộc công đoàn của Samsung Electronics sẽ đồng loạt ngừng việc trong 18 ngày và đây cũng sẽ trở thành cuộc đình công lớn nhất trong lịch sử 57 năm của công ty đình đám này.

Cuộc đình công được dự báo sẽ làm gián đoạn hoạt động sản xuất của nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, với thiệt hại ước tính mỗi ngày vượt 1.000 tỷ won (khoảng 664,18 triệu USD, tức gần 17.606 tỷ đồng).

Trong phát biểu của mình, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cũng viết: “Người lao động cần được trả công xứng đáng cho công sức của mình, trong khi các cổ đông đã đầu tư và chấp nhận rủi ro, thua lỗ cũng có quyền hưởng một phần lợi nhuận của doanh nghiệp”.

Ông nhắc lại rằng Hiến pháp Hàn Quốc thời kỳ đầu từng có quy định trao cho người lao động quyền chia sẻ lợi nhuận của doanh nghiệp, đồng thời nhấn mạnh rằng “các quyền cơ bản của mọi công dân đều được bảo đảm”.

Tuy nhiên, vị Tổng thống thứ 14 của “xứ sở kim chi” bổ sung: “Các quyền này có thể bị hạn chế vì lợi ích công cộng, miễn là không xâm phạm giá trị cốt lõi của chúng”.

Ông Lee viện dẫn một số thành ngữ như “Có ánh sáng thì có bóng tối”, “Núi càng cao, vực càng sâu” và “Quá mù ra mưa” trong bối cảnh lo ngại công đoàn Samsung Electronics có thể đang đưa ra yêu cầu quá mức với ban lãnh đạo công ty.

“Khi mọi thứ đạt đến cực điểm, nó sẽ đảo chiều. Quyền lực và của cải đơn thuần không mang lại hạnh phúc lớn hơn”, ông Lee viết, đồng thời cho rằng tương lai của một Hàn Quốc mới là “một xã hội mà mọi người cùng sống tốt đẹp nhờ tinh thần đoàn kết và trách nhiệm”.

Thông điệp của ông Lee được hiểu là nhấn mạnh quyền lao động và quyền quản lý là bình đẳng về nguyên tắc, đồng thời kêu gọi hai bên nhượng bộ lẫn nhau và tìm kiếm thỏa hiệp hợp lý.

Sự can thiệp của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung diễn ra sau khi Thủ tướng Kim Min-seok hôm Chủ nhật (17/5) đã đề cập đến khả năng Chính phủ phải áp dụng cơ chế hòa giải khẩn cấp.

“Một cách hiểu là Tổng thống đang gia tăng sức ép lên cả phía người lao động và ban lãnh đạo của Samsung Electronics nhằm thúc đẩy thỏa hiệp thay vì theo đuổi lợi ích đơn phương”, ông Shin Yul, Giáo sư Khoa học chính trị tại Đại học Myongji nhận định.

Ban lãnh đạo Samsung và công đoàn kéo dài đàm phán phút chót khi nguy cơ tổng đình công cận kề

Vòng đàm phán sau hòa giải thứ hai giữa ban lãnh đạo Samsung Electronics và các công đoàn của hãng này được xem là vòng thương lượng cuối cùng trước cuộc tổng đình công dự kiến diễn ra vào thứ Năm tuần này (21/5)— nhiều khả năng sẽ kéo dài sang ngày thứ Ba (19/5).

“Đôi bên có vẻ khó đạt được đề xuất hòa giải ngay trong hôm nay”, ông Park Su-keun, Chủ tịch Ủy ban Quan hệ Lao động Quốc gia nói với các phóng viên trong vòng đàm phán thứ hai tại khu phức hợp Chính phủ ở Sejong vào thứ Hai (18/5). “Chúng tôi đã quyết định tiếp tục các cuộc trao đổi sang thứ Ba (19/5)”.

Video ban quản lý và công đoàn Samsung vẫn tiếp tục đàm phán chỉ 3 ngày trước cuộc tổng đình công lớn nhất lịch sử doanh nghiệp này - Nguồn clip: YTN

Samsung Electronics và các công đoàn của hãng này đã bắt đầu vòng đàm phán sau hòa giải thứ hai dưới sự trung gian của Ủy ban kể trên. Những thành phần chủ chốt tham dự cuộc họp có ông Choi Seung-ho, lãnh đạo chi nhánh Samsung Electronics thuộc Công đoàn Liên hiệp Tập đoàn Samsung; ông Yeo Myung-koo, người đứng đầu bộ phận nhân sự của khối Giải pháp Thiết bị và là Trưởng đoàn đàm phán phía công ty.

Ông Park Su-keun cho biết các cuộc thương lượng vẫn đang ở giai đoạn đầu. “Chúng tôi đã lắng nghe quan điểm của cả hai bên vào buổi sáng và mỗi bên sẽ đưa ra đề xuất của mình vào buổi chiều”, ông nói.

Cuộc họp dự kiến kéo dài đến 19h tối thứ Sáu (22/5) và sẽ tiếp tục tại cùng địa điểm vào 10h sáng ngày hôm sau (23/5).

Ban lãnh đạo Samsung Electronics và phía công đoàn hiện vẫn bế tắc trong tranh chấp kéo dài liên quan đến vấn đề tiền lương và cơ chế thưởng theo hiệu suất.

Các công đoàn cảnh báo sẽ tiến hành tổng đình công bắt đầu từ thứ Năm (21/5) và kéo dài đến ngày 7/6 nếu công ty không chấp nhận các yêu cầu của họ, bao gồm việc bãi bỏ mức trần thưởng hằng năm và phân bổ 15% lợi nhuận hoạt động hằng năm của mảng bán dẫn cho người lao động.