Cách trung tâm phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng khoảng 30km, hải đăng Kê Gà từ lâu đã trở thành biểu tượng của vùng biển cực Nam Trung Bộ. Không sở hữu vẻ nhộn nhịp của những khu nghỉ dưỡng hay bãi biển đông đúc, nơi đây chinh phục du khách bằng vẻ đẹp nguyên sơ, kiến trúc hơn một thế kỷ tuổi và câu chuyện về một "người gác biển" đã lặng lẽ soi đường cho tàu thuyền suốt hơn 126 năm.

Nằm trên một hòn đảo nhỏ cách đất liền khoảng 500m, hải đăng Kê Gà nổi bật giữa biển xanh, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ vừa bình yên. Mỗi năm, công trình này thu hút đông đảo du khách, nhiếp ảnh gia và những người yêu thích khám phá lịch sử, kiến trúc.

Ngọn hải đăng cổ nhất Việt Nam

Ít ai biết rằng trước khi hải đăng Kê Gà xuất hiện, vùng biển này từng là nỗi ám ảnh của những người đi biển. Khu vực có nhiều bãi đá ngầm, dòng hải lưu phức tạp và thường xuyên xảy ra tai nạn hàng hải. Theo tài liệu lưu trữ, nhiều tàu thuyền đã bị đắm tại đây, đến nay trên hải đồ vẫn còn ghi nhận không ít vị trí xác tàu nằm quanh khu vực Kê Gà.

Sau quá trình khảo sát, người Pháp đã lựa chọn đảo Kê Gà làm nơi xây dựng hải đăng nhờ địa hình toàn đá tự nhiên, nhô cao ra biển và có tầm quan sát rộng. Công trình được khởi công vào tháng 2/1897 dưới sự thiết kế và giám sát của kỹ sư người Pháp Chnavat (Chanavát), chính thức đưa vào hoạt động từ năm 1899-1900. Đây cũng là ngọn hải đăng lâu đời nhất Việt Nam. 

Điểm đặc biệt của hải đăng Kê Gà nằm ở kỹ thuật xây dựng. Toàn bộ thân tháp được ghép từ những khối đá hoa cương màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, vận chuyển bằng tàu từ nơi khác tới. Các phiến đá được chế tác với độ chính xác rất cao, ghép khít vào nhau mà gần như không cần chất kết dính. Sau hơn một thế kỷ hứng chịu nắng gió và hơi muối biển, công trình vẫn giữ được sự bền vững đáng kinh ngạc.

Riêng phần tháp hải đăng cao khoảng 35-41m, đặt trên mỏm đá tự nhiên cao hơn 20m so với mực nước biển, nâng tổng chiều cao lên khoảng 65m. Bên trong là hệ thống cầu thang xoắn ốc với 183-184 bậc dẫn lên đỉnh tháp.

Nhờ vị trí đặc biệt này, ánh sáng từ bóng đèn công suất 2.000W có thể chiếu xa hơn 22 hải lý, tương đương khoảng 40km, giúp tàu thuyền định hướng an toàn khi đi qua vùng biển Hòn Bà và vịnh Phan Thiết. Đến nay, hải đăng Kê Gà vẫn là một trong những công trình đảm bảo an toàn hàng hải quan trọng trên vùng biển phía Nam.

Không chỉ mang ý nghĩa về giao thông hàng hải, ngọn hải đăng còn được xem như biểu tượng của sự bền bỉ. Trải qua chiến tranh, thiên tai và những biến động của thời gian, công trình vẫn đứng sừng sững giữa biển khơi, trở thành "mắt biển" âm thầm bảo vệ ngư dân mỗi khi vươn khơi bám biển. Hiện nay, nơi đây được ghi nhận là ngọn hải đăng cổ và cao nhất Việt Nam.

Khám phá hòn đảo nhỏ giữa biển đẹp như tranh

Không chỉ nổi bật bởi giá trị lịch sử, đảo Kê Gà còn khiến du khách say mê bởi vẻ đẹp gần như nguyên vẹn của thiên nhiên.

Hòn đảo rộng khoảng 5ha, được bao bọc bởi những bãi đá đủ hình thù do sóng biển bào mòn qua hàng nghìn năm. Từ đất liền nhìn ra, ngọn hải đăng vươn cao giữa nền trời xanh tạo nên khung cảnh vừa cổ kính vừa hùng vĩ.

Một trong những dấu ấn đặc biệt trên đảo là hàng trăm cây sứ cổ thụ được người Pháp trồng cùng thời điểm xây dựng hải đăng. Vào mùa hoa nở, cả lối đi phủ kín sắc trắng và hương thơm dịu nhẹ, tạo nên khung cảnh lãng mạn hiếm có giữa biển khơi. Đây cũng là góc chụp ảnh được nhiều du khách yêu thích khi ghé thăm Kê Gà.

Để chạm tới đỉnh hải đăng, du khách sẽ phải chinh phục hơn 180 bậc cầu thang xoắn ốc bên trong thân tháp. Không gian khá hẹp và thu nhỏ dần về phía trên, nhưng phần thưởng dành cho người chinh phục là tầm nhìn bao quát toàn bộ biển trời, những bãi đá nhấp nhô và đường bờ biển trải dài phía xa.

Nếu đến đúng thời điểm thủy triều xuống, du khách còn có thể dạo bước trên các bãi đá tự nhiên bao quanh đảo, ngắm những khối đá có hình thù độc đáo hoặc thử câu cá, tận hưởng không gian yên bình giữa đại dương. Đặc biệt, bình minh và hoàng hôn được xem là hai thời khắc đẹp nhất tại Kê Gà, khi ánh nắng nhuộm vàng mặt biển và phản chiếu lên ngọn hải đăng cổ kính, tạo nên khung cảnh đầy ấn tượng.

Do nằm tách biệt với đất liền, phương tiện để ra đảo chỉ là thuyền hoặc cano. Thời điểm lý tưởng để tham quan là những tháng biển êm, trời ít mưa, đặc biệt từ khoảng tháng 11 đến tháng 4 năm sau hoặc những giai đoạn biển lặng trong năm. Du khách nên khởi hành từ buổi sáng để có nhiều thời gian khám phá và trở về trước khi sóng lớn vào cuối chiều.

Hơn 126 năm kể từ ngày được thắp sáng lần đầu tiên, hải đăng Kê Gà vẫn lặng lẽ làm nhiệm vụ giữa biển trời. Không chỉ là công trình hàng hải mang giá trị lịch sử, nơi đây còn là điểm đến hội tụ vẻ đẹp của kiến trúc, thiên nhiên và dấu ấn thời gian. Giữa nhịp sống hiện đại, ngọn hải đăng vẫn sừng sững như một biểu tượng của sự bền bỉ, âm thầm chứng kiến hành trình chinh phục biển cả của con người.