Những ngày đầu tháng 5, ngành công nghiệp game toàn cầu đã hội tụ về TP. Hồ Chí Minh đầu tháng này để tham dự GameVerse, một sự kiện kéo dài 2 ngày do Chính phủ bảo trợ, thu hút khoảng 35.000 người tham gia - cùng các nhà điều hành từ một lĩnh vực đã tạo ra doanh thu khoảng 200 tỷ USD trên toàn thế giới vào năm ngoái.

Một bức tường âm thanh rền vang khắp sàn hội chợ khi tiếng nhạc chói tai đua nhau dội lại cùng hiệu ứng âm thanh trong game (trò chơi điện tử) và tiếng các MC gian hàng hét lớn vào micro. Những thanh thiếu niên trong trang phục cosplay công phu len lỏi qua đám đông: một công chúa trong bộ váy satin hồng, giày gót nhọn metallic và mái tóc tím dài; một chiến binh đeo mặt nạ khoác giáp đỏ, đôi cánh đen kết lông vũ đang cầm khẩu súng trường bằng nhựa. Những người quảng bá hóa trang thành các mảnh ghép khổng lồ của trò chơi Block Blast lững thững giữa biển người, trong khi các nhà phát triển xách túi quà lưu niệm đứng quan sát.

Việt Nam hiện đang tích cực thúc đẩy ngành này như một động lực kinh tế. Năm ngoái, Chính phủ đã xếp game là một trong sáu ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm, bên cạnh điện ảnh và phần mềm, như một phần của nỗ lực lớn hơn nhằm đưa “đất nước hình chữ S” vượt ra khỏi mô hình sản xuất chi phí thấp để tiến tới một nền kinh tế dựa trên tri thức, có giá trị cao hơn.

“Đây thực chất là một ngành công nghiệp công nghệ cao được thúc đẩy bởi sự sáng tạo cùng trí tưởng tượng và điều này rất phù hợp với người Việt Nam”, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông phát biểu tại sự kiện. “Vì vậy, chúng tôi đã tham mưu cho Chính phủ thay đổi góc nhìn”.

Việt Nam dường như đang có vị thế tốt để tiến lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị kỹ thuật số. Việc chú trọng mạnh mẽ vào giáo dục toán học và khoa học đã tạo ra một thế hệ có xu hướng theo đuổi các ngành nghề công nghệ, theo ông Vinnie Lauria, nhà đồng sáng lập Golden Gate Ventures - một quỹ đầu tư mạo hiểm có trụ sở tại Singapore và có văn phòng tại Việt Nam, Indonesia. Ông cho biết thêm rằng các công ty game toàn cầu đang ngày càng tìm đến Việt Nam nhiều hơn để săn tìm tài năng phát triển game.

Video ngành game Việt Nam tự tin vươn tầm quốc tế - Nguồn clip: Truyền hình Đồng Tháp

Việt Nam đã trở thành một thế lực lớn trong mảng game di động bằng cách sản xuất khối lượng lớn các ứng dụng đơn giản được thiết kế cho các phiên chơi ngắn. Amanotes, nổi tiếng với các trò chơi âm nhạc như Magic Tiles 3 và Falcon Game Studio, nhà phát triển của 1945 Air Force đã góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng đó, xây dựng tệp khán giả toàn cầu với các định dạng game dễ học, dễ chơi.

Các tựa game do Việt Nam sản xuất đã được tải xuống 4,9 tỷ lần vào năm ngoái, chỉ đứng sau các ứng dụng Trung Quốc và chiếm khoảng 11% lượt tải xuống toàn cầu của các dòng game mô phỏng, giải đố và arcade (điện tử xèng), theo GameGeek, một đơn vị tư vấn có trụ sở tại Việt Nam. Hầu hết nằm trong danh mục “hybrid-casual” (game lai phổ thông) có doanh thu thấp, mang lại doanh thu ước tính 700 triệu USD cho các studio trong nước từ quảng cáo trong game và bán vật phẩm ảo.

Mô hình đó hiện đang chịu áp lực từ một thị trường toàn cầu đông đúc và các quy định bảo mật nền tảng nghiêm ngặt hơn làm hạn chế khả năng nhắm mục tiêu quảng cáo. Các studio đang bị buộc phải đầu tư nhiều hơn vào nhân vật và cốt truyện để có thể thúc đẩy người dùng mua hàng trong ứng dụng và đăng ký gói hội viên. Ngành công nghiệp game của Việt Nam cũng bị bủa vây bởi nạn đạo nhái, dẫn đến việc Chính phủ phải thắt chặt kiểm soát và xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ.

Theo ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, Việt Nam đặt mục tiêu tiến lên nấc thang giá trị cao hơn và tạo ra các tựa game hàng đầu bằng cách nuôi dưỡng một hệ sinh thái game sâu sắc và tinh vi hơn. “Lực lượng lao động phải trở nên có tay nghề cao hơn và được đào tạo bài bản hơn”, ông nói. “Chúng tôi đang đầu tư mạnh mẽ vào phát triển tài năng chất lượng cao, bắt đầu từ việc tích hợp các chương trình liên quan đến game vào giáo dục Đại học”.

GameVerse, do Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức, vừa là nơi trưng bày vừa là một chiến dịch tuyển dụng. Hiện đã bước sang năm thứ tư, sự kiện này quảng bá ngành công nghiệp game của Việt Nam ở trong và ngoài nước, đồng thời kết nối các studio nội địa với các nhà đầu tư và đối tác nước ngoài.

“Bạn phải liên tục đổi mới”, anh Nguyễn Văn Khiết, một lập trình viên 22 tuổi, người có trang phục toàn màu đen trông khá giản dị so với các cosplayer đang đi lại xung quanh cho biết. “Chúng tôi không có đủ nhà phát triển phần mềm, lập trình viên và họa sĩ”. Anh đã nhận được 5 lời mời làm việc sau khi tham dự sự kiện, cho thấy nhu cầu tuyển dụng lập trình viên khá lớn.

Brad Kim, một quản lý của studio Clegames Inc. có trụ sở tại thủ đô Seoul (Hàn Quốc), công ty có các tựa game thu hút 35 triệu lượt tải xuống đã tham dự hội chợ để tìm kiếm cơ hội hợp tác với các nhà phát triển bản địa. Những người ông gặp đều rất khao khát, ông nói, nhưng họ sẽ cần thời gian để chuyển sang làm các loại game phức tạp và cao cấp hơn.

Trong số các nhà phát triển nội địa có mặt tại đây có iKame Global có trụ sở tại Hà Nội, đơn vị sở hữu hơn 4 tỷ lượt tải xuống trên toàn bộ danh mục đầu tư của mình, bao gồm cả Hotpot Go, một trò chơi giải đố phân loại có chủ đề ẩm thực. Ngành công nghiệp này đang ở thời điểm then chốt, nhà đồng sáng lập Nguyệt Nguyễn cho biết, đồng thời nói thêm rằng công ty đặt mục tiêu thu hút tài năng nước ngoài và cuối cùng là phát triển các tựa game console hàng đầu (AAA).

Sự kiện kể trên cũng làm nổi bật thách thức của Việt Nam trong việc cạnh tranh với các “ông lớn” toàn cầu. Các studio trong nước đã cố gắng thu hút đám đông bằng đội ngũ nhân viên mặc trang phục anime và quà tặng miễn phí, nhưng vẫn bị lu mờ trước các gian hàng trưng bày các tựa game quốc tế như Call of Duty, PUBG Mobile và Arena of Valor (Liên Quân Mobile).

Các studio Việt Nam cần “một tư duy hoàn toàn khác về việc phát triển một trò chơi”, Bình Trần, nhà đồng sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Ascend Vietnam Ventures có trụ sở tại TP. Hồ Chí Minh nhận định. “Bây giờ chúng tôi thấy các studio đang nói rằng, “Được rồi, chúng ta phải học cách gọi vốn, chúng ta phải học cách xây dựng các hệ thống kiếm tiền này””.

Dẫu vậy, sự nhiệt huyết tại hội chợ là điều không thể phủ nhận.

“Em cảm thấy choáng ngợp trước quy mô của sự kiện và cảm nhận được cộng đồng gaming ở Việt Nam lớn đến mức nào”, Bùi Kiến Quốc, một sinh viên kỹ thuật 19 tuổi, người đã đi loanh quanh khu sảnh rộng gần 26 km2 cho đến khi mỏi chân, trong trang phục hóa trang thành nhân vật Doctor trong tựa game Arknights, chia sẻ.

Gần đó, Đỗ Văn Hải, 22 tuổi, tay cầm khẩu súng trường bằng nhựa và người phủ kín từ đầu đến chân bằng lá cây xanh như một lính bắn tỉa trong bộ đồ ngụy trang, cứ đi vài bước lại dừng lại để tạo dáng chụp ảnh. “Chính phủ đã rất cởi mở với mảng game và những lợi ích mà ngành này có thể mang lại cho nền kinh tế quốc gia”, anh nói.