Một bản ghi nhớ nội bộ rò rỉ đang dội gáo nước lạnh vào niềm tự hào của ngành công nghiệp ô tô Đức. Mercedes-Benz quyết định đóng băng toàn bộ các khoản đầu tư mới vào hệ thống nhà máy nội địa. Ban lãnh đạo thậm chí đang đặt lên bàn cân phương án đóng cửa vĩnh viễn một số cơ sở sản xuất tại quê nhà. Động thái cứng rắn này diễn ra ngay sau khi các cuộc đàm phán về việc cắt giảm chi phí nhân công với hội đồng đại diện người lao động và công đoàn đi vào ngõ cụt.

Cú sảy chân tại thị trường tỷ dân

Sự sa sút của Mercedes-Benz, BMW hay Porsche chia sẻ chung một mẫu số: sự hụt hơi tại Trung Quốc. Trong suốt một thập kỷ qua, thị trường tỷ dân đóng vai trò là 'gà đẻ trứng vàng', mang lại biên lợi nhuận khổng lồ cho các thương hiệu xe sang nước Đức. Nhưng hiện tại, bức tranh đã hoàn toàn đảo chiều.

Các hãng xe nội địa Trung Quốc không chỉ làm chủ công nghệ xe điện, mà còn tạo ra cuộc chiến giá cả khốc liệt bóp nghẹt không gian sinh tồn của các thương hiệu ngoại. Sự sụt giảm nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc đối với các dòng xe động cơ đốt trong truyền thống đã trực tiếp đánh sập cột trụ lợi nhuận của các nhà sản xuất ô tô châu Âu. Tồi tệ hơn, những đối thủ Trung Quốc nay không còn phòng thủ ở sân nhà mà đang dồn dập đổ bộ, tranh giành thị phần ngay trên lục địa già. Sự bành trướng này đã buộc nhiều lãnh đạo đầu ngành phải lên tiếng kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) dựng lên các hàng rào bảo hộ thương mại.

Hiệu ứng domino xô đổ chuỗi cung ứng

Áp lực chi phí sản xuất tăng cao kết hợp cùng nhu cầu thị trường yếu ớt đang tạo ra một cơn bão sa thải. Tuần trước, Schaeffler, nhà cung cấp linh kiện ô tô hàng đầu châu Âu, tuyên bố cắt giảm 3.460 nhân sự. Tập đoàn này buộc phải đóng cửa 5 cơ sở sản xuất tại châu Âu, trong đó có tới 4 nhà máy nằm trên đất Đức. Nguyên nhân cốt lõi vẫn là sự sụt giảm đơn hàng liên quan đến hệ thống truyền động đốt trong.

Không chỉ Schaeffler, tập đoàn Volkswagen cũng đang đứng trước bờ vực của một cuộc đụng độ lịch sử với IG Metall, công đoàn công nghiệp lớn nhất nước Đức. Kế hoạch tái cơ cấu mạnh tay của Volkswagen có thể dẫn đến hệ quả tàn khốc: xóa sổ tới 100.000 việc làm và đóng cửa tối đa 4 nhà máy. Sự phẫn nộ của người lao động đang đẩy nguy cơ đình công quy mô lớn lên mức báo động đỏ, dự kiến bùng phát vào giai đoạn chuyển giao giữa năm nay và năm 2027.

Chi phí vận hành khổng lồ không chỉ là bóng ma ám ảnh nước Đức. Giám đốc điều hành của Stellantis, tập đoàn thâu tóm nhiều thương hiệu xe hơi danh tiếng châu Âu, đã thẳng thừng cảnh báo rằng gánh nặng chi phí sẽ tiếp tục phình to trong ít nhất 12 tháng tới.

Công ty tư vấn chiến lược Roland Berger đã đưa ra một dự báo ảm đạm: ngành công nghiệp ô tô Đức có nguy cơ mất trắng 200.000 việc làm từ nay cho đến năm 2030. Chi phí năng lượng đắt đỏ, quá trình chuyển đổi điện hóa chậm chạp và sự tấn công vũ bão từ Trung Quốc đang dồn các biểu tượng công nghiệp châu Âu vào thế chân tường. Quyết định tạm ngừng đầu tư của Mercedes-Benz có thể chỉ là tiếng chuông báo tử đầu tiên cho một kỷ nguyên huy hoàng nay đã bước vào giai đoạn thoái trào.