Bộ Xây dựng vừa phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, qua đó xác lập định hướng phát triển đối với các đô thị trung tâm quốc gia. Đây đều là các đô thị đặc biệt và đô thị loại I, được xác định là cực tăng trưởng, động lực phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của cả nước.

Theo quy hoạch, mỗi thành phố sẽ phát huy lợi thế riêng để đảm nhận những vai trò chiến lược trong mạng lưới đô thị quốc gia.

Hà Nội: Thành phố toàn cầu, trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực

Đối với Thủ đô Hà Nội, mục tiêu đặt ra là xây dựng thành phố theo định hướng "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại", trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, xanh và sáng tạo, có sức cạnh tranh cao trong khu vực, hướng tới ngang tầm các thủ đô phát triển ở châu Á.

Hà Nội được định vị là trung tâm quốc gia về văn hóa, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, y tế, tài chính, ngân hàng và giao dịch quốc tế; đồng thời trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương và đầu mối giao thông quốc tế.

Định hướng phát triển tập trung vào hệ thống hạ tầng đồng bộ, mở rộng giao thông công cộng khối lượng lớn và phát triển đô thị theo mô hình TOD. Thành phố cũng sẽ khai thác hiệu quả không gian ngầm, không gian trên cao và phát huy giá trị sông Hồng như trục cảnh quan sinh thái - văn hóa và không gian phát triển chiến lược.

TP. HCM: Hướng tới trung tâm tài chính quốc tế

TP. HCM được định hướng trở thành đô thị toàn cầu đa trung tâm, hiện đại, năng động và sáng tạo; giữ vai trò trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á, từng bước phát triển thành trung tâm tài chính quốc tế có sức cạnh tranh trong khu vực.

Thành phố sẽ tiếp tục là trung tâm lớn về tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế chuyên sâu và kinh tế số; đồng thời là đầu mối logistics, giao thương quốc tế của cả nước và khu vực.

Quy hoạch cũng nhấn mạnh việc phát triển hạ tầng hiện đại, đẩy mạnh mô hình TOD, ưu tiên quỹ đất cho phát triển kinh tế, khai thác hiệu quả không gian ngầm và không gian trên cao. Các trục cảnh quan chiến lược như sông Sài Gòn, sông Đồng Nai, biển Cần Giờ, Long Hải, Hồ Tràm, Bình Châu, hồ Dầu Tiếng, hồ sông Ray và khu vực núi Thị Vải - Minh Đạm sẽ được phát huy, đồng thời tăng cường kết nối với Cảng hàng không quốc tế Long Thành và hệ thống cảng biển cửa ngõ quốc tế.

Hải Phòng: Trung tâm kinh tế biển và logistics quốc gia

Theo định hướng mới, Hải Phòng sẽ phát triển thành đô thị biển hiện đại, thông minh, có sức cạnh tranh quốc tế và là trung tâm kinh tế biển hàng đầu của Việt Nam.

Thành phố được xác định là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics, thương mại, tài chính, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học, giáo dục và y tế chất lượng cao; đồng thời giữ vai trò cửa ngõ ra biển của vùng Thủ đô Hà Nội và vùng Đồng bằng sông Hồng.

Quy hoạch cũng yêu cầu Hải Phòng phát triển hài hòa giữa kinh tế, môi trường và xã hội, xây dựng bản sắc đô thị cảng biển, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền biển đảo.

Huế: Đô thị di sản mang tầm quốc tế

Huế được định hướng phát triển thành đô thị di sản, văn hóa đặc sắc của Việt Nam và châu Á, phát triển theo hướng xanh, thông minh, sinh thái và bền vững.

Thành phố sẽ tiếp tục phát huy giá trị Quần thể Di tích Cố đô Huế cùng các di sản văn hóa, trở thành trung tâm lớn về văn hóa, du lịch, giáo dục, khoa học - công nghệ và y tế chuyên sâu.

Định hướng cũng xác định Huế là thành phố Festival của Việt Nam và khu vực, trung tâm du lịch văn hóa, du lịch di sản, du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng biển tầm quốc tế. Cùng với Đà Nẵng, Huế sẽ hình thành vùng đô thị du lịch, dịch vụ và kinh tế biển quan trọng của miền Trung, đồng thời bảo tồn hệ sinh thái đầm phá và không gian ven biển gắn với phát triển bền vững.

Đà Nẵng: Trung tâm đổi mới sáng tạo và kinh tế số miền Trung

Đà Nẵng được định hướng trở thành một trong những trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước và Đông Nam Á, là cực tăng trưởng của vùng động lực miền Trung.

Thành phố sẽ tập trung phát triển các lĩnh vực khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghệ thông tin, logistics, tài chính, thương mại và du lịch; đồng thời giữ vai trò trung tâm tổ chức các sự kiện quốc tế, giáo dục, y tế và văn hóa - thể thao chất lượng cao.

Quy hoạch xác định Đà Nẵng phát triển theo mô hình đô thị sinh thái, thông minh và đáng sống; mở rộng các khu đô thị mới theo định hướng TOD, phát huy lợi thế cảng biển, sông Hàn, không gian ven biển và trở thành hạt nhân của vùng đô thị Đà Nẵng - Huế.

Đồng Nai: Cửa ngõ chiến lược gắn với sân bay Long Thành

Theo quy hoạch, Đồng Nai sẽ trở thành cửa ngõ chiến lược và cực tăng trưởng mới của vùng Đông Nam Bộ, giữ vai trò trung tâm kết nối giữa Đông Nam Bộ với Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Định hướng phát triển tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, logistics, thương mại, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và nông nghiệp công nghệ cao, khai thác lợi thế từ Cảng hàng không quốc tế Long Thành và hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược quốc gia.

Đồng Nai cũng được yêu cầu tăng cường liên kết với TP. HCM và các địa phương trong vùng động lực phía Nam, đồng thời bảo đảm phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống.

Cần Thơ: Trung tâm động lực của Đồng bằng sông Cửu Long

Cần Thơ được định hướng phát triển thành đô thị sinh thái, văn minh, hiện đại, mang đậm bản sắc sông nước và là đô thị hạt nhân của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Thành phố sẽ là trung tâm của vùng về năng lượng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics, thương mại, dịch vụ, công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao, giáo dục và y tế chuyên sâu.

Bên cạnh đó, Cần Thơ sẽ giữ vai trò trung tâm trung chuyển hàng hóa và logistics của vùng, phát triển theo hướng xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng, đồng thời tăng cường liên kết với vùng Đông Nam Bộ và hợp tác trong tiểu vùng sông Mekong.

Ngoài 7 đô thị trung tâm hiện nay, quy hoạch cũng mở ra định hướng để một số địa phương có đủ điều kiện về quy mô, hạ tầng và tiêu chí đô thị theo quy định có thể được xem xét phát triển thành các thành phố mới giữ vai trò đô thị trung tâm quốc gia trong tương lai. Những đô thị này sẽ trở thành cực tăng trưởng mới, đầu mối kết nối vùng, quốc gia và quốc tế, góp phần mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống đô thị Việt Nam.