Một khu vực thường xuyên chịu tác động của lũ bùn đá tại tỉnh Lai Châu đang được các nhà khoa học đề xuất nghiên cứu theo hướng phát triển thành điểm du lịch sinh thái kết hợp nghiên cứu khoa học và giáo dục trải nghiệm.

Đề xuất được đưa ra tại buổi làm việc giữa đoàn công tác của Viện Các Khoa học Trái đất thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu. Đoàn do Tiến sĩ Phạm Văn Tiền làm trưởng đoàn, làm việc với lãnh đạo Sở cùng đại diện các phòng, đơn vị chuyên môn nhằm trao đổi về định hướng chuyển đổi những khu vực chịu ảnh hưởng của thiên tai địa chất thành các mô hình du lịch sinh thái bền vững.

Qua khảo sát thực địa, các chuyên gia xác định khu vực Nậm Vời - Pú Đao, thuộc xã Lê Lợi là nơi có địa hình bị chia cắt mạnh, các quá trình địa chất diễn biến phức tạp và vẫn đang tiếp tục phát triển. Nổi bật nhất là hiện tượng lũ bùn đá Nậm Vời, hay còn được người dân địa phương gọi là "Rồng đá", được đánh giá là hoạt động địa chất dữ dội nhất trong khu vực.

Theo nhóm nghiên cứu, dòng lũ bùn đá này vẫn đang trong trạng thái hoạt động và có giá trị lớn đối với công tác nghiên cứu khoa học cũng như phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Các chuyên gia đề xuất xây dựng một trạm nghiên cứu tại đây để phục vụ hoạt động khảo sát, quan trắc và nghiên cứu của các nhà khoa học trong nước, quốc tế. Đồng thời, khu vực này cũng có thể trở thành điểm tham quan phục vụ học sinh, sinh viên và những người quan tâm đến lĩnh vực địa chất.

Các nhà khoa học cho rằng, với quy mô rất lớn, cảnh quan đặc biệt cùng nhiều đặc điểm địa chất hiếm gặp, dòng lũ đá Nậm Vời sở hữu những giá trị mà không dễ bắt gặp ở những khu vực khác tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Vì vậy, địa điểm này được đánh giá có tiềm năng trở thành một danh thắng di sản địa chất nếu được nghiên cứu, bảo tồn và khai thác phù hợp.

Nhóm chuyên gia cũng dẫn kinh nghiệm của nhiều quốc gia như Thụy Sĩ, Nhật Bản, Mỹ, Italy và Áo trong việc chuyển hóa các khu vực từng xảy ra thiên tai thành những điểm tham quan phục vụ giáo dục và nghiên cứu. Tại các quốc gia này, hiện trường của các trận động đất, núi lửa phun trào hay lũ lụt được bảo tồn như những chứng tích thiên nhiên, giúp tái hiện trực quan quá trình hình thành các hiện tượng địa chất, đồng thời thu hút khách du lịch, giới nghiên cứu và học sinh, sinh viên.

Từ điều kiện khí hậu, địa hình và đặc điểm dân cư của địa phương, đoàn công tác đề xuất nhiều hướng khai thác đối với khu vực Nậm Vời như xây dựng trạm nghiên cứu khoa học, cầu bắc qua dòng lũ đá hoặc các điểm ngắm cảnh ven khu vực này, kết hợp phát triển du lịch nghỉ dưỡng, dược liệu, khám phá thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu Trần Quang Kháng cho biết những kết quả nghiên cứu bước đầu mang đến một hướng tiếp cận mới cho ngành du lịch của địa phương. Theo ông, bản Nậm Vời là nơi sinh sống của đồng bào dân tộc Mảng - một trong những dân tộc rất ít người ở Việt Nam đang được quan tâm trong công tác bảo tồn văn hóa và nâng cao đời sống. Bên cạnh đó, trên địa bàn xã Lê Lợi còn có Bảo vật Quốc gia Bia Lê Lợi, đồng thời là di tích lịch sử cấp quốc gia, vốn là điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu, việc phát hiện thêm một tiềm năng du lịch mang tính khác biệt tại khu vực này sẽ tạo cơ sở để địa phương nghiên cứu, tham mưu các giải pháp thu hút đầu tư, từng bước hình thành những sản phẩm du lịch mới gắn với giá trị địa chất, thiên nhiên và bản sắc văn hóa đặc trưng của tỉnh.