Trung Quốc vượt Mỹ, đứng số 1 thế giới
Trung Quốc chạy đua gay gắt với Mỹ trong cuộc đua công nghệ, từ số lượng công trình nghiên cứu đến mức đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D).
Trung Quốc đã vượt Mỹ để trở thành quốc gia đứng đầu thế giới về chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển (R&D) của doanh nghiệp và các trường đại học, theo số liệu mới của Nhật Bản.
Bắc Kinh đang đẩy mạnh nghiên cứu nhằm đối phó với các hạn chế xuất khẩu của Washington đối với chip và giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Theo đó, chi tiêu cho R&D của Trung Quốc tăng 13,1% trong năm 2024 lên 97.100 tỷ yên (khoảng 615 tỷ USD), vượt mức 95.300 tỷ yên của Mỹ (mức tăng 6,7%). Nhật Bản đứng thứ ba với 22.100 tỷ yên, tăng 8,4%.
Số liệu trên được công bố trong báo cáo thường niên "Các chỉ số Khoa học và Công nghệ Nhật Bản năm 2026" của Viện Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia Nhật Bản.
Báo cáo đánh giá các quốc gia dẫn đầu thế giới dựa trên 5 nhóm tiêu chí, trong đó có chi tiêu R&D và lực lượng nhân sự nghiên cứu, với khoảng 160 chỉ số. Ấn bản năm 2026 sử dụng dữ liệu cập nhật đến năm 2024.
Trung Quốc đã vượt Mỹ về số lượng bài báo khoa học được công bố từ năm 2017. Một năm sau, nước này vươn lên dẫn đầu về số bài báo thuộc nhóm 10% được trích dẫn nhiều nhất. Kể từ năm 2019, Trung Quốc cũng là quốc gia có nhiều bài báo thuộc nhóm 1% được trích dẫn nhiều nhất thế giới.
Những kết quả này cho thấy Trung Quốc đã củng cố vị thế là cường quốc hàng đầu thế giới về nghiên cứu khoa học.
Đà tăng trưởng nhanh chóng của Trung Quốc được thúc đẩy đáng kể bởi đầu tư từ khu vực doanh nghiệp, lĩnh vực mà nước này cũng đã vượt Mỹ. Chi tiêu R&D của các doanh nghiệp Trung Quốc tăng 13% lên 75.400 tỷ yên, trong đó mức tăng mạnh nhất tập trung ở ngành sản xuất máy tính, sản phẩm điện tử và quang học.
Đà tăng chi tiêu được cho là bắt nguồn một phần từ các biện pháp hạn chế mà Mỹ áp dụng từ năm 2022 đối với hoạt động xuất khẩu chip bán dẫn tiên tiến dùng cho siêu máy tính và AI, cũng như các thiết bị sản xuất chip.
Để ứng phó, Bắc Kinh đã đẩy nhanh hoạt động R&D trong nước và tìm cách tự phát triển, kiểm soát những công nghệ then chốt.
Trong khi đó, chi tiêu R&D của Mỹ vẫn tiếp tục tăng, được hỗ trợ bởi làn sóng đầu tư mạnh vào AI của các tập đoàn công nghệ lớn. Các ngành phi sản xuất chiếm khoảng một nửa tổng chi tiêu R&D của doanh nghiệp Mỹ trong năm 2024.
Đức đứng thứ 4 với tổng chi tiêu R&D đạt 18.300 tỷ yên trong năm 2024. Hàn Quốc xếp tiếp theo với 15.300 tỷ yên, trước Anh với 10.800 tỷ yên và Pháp với 8.800 tỷ yên.
