Hành trình từ Hà Nội đến Quảng Ninh có thể thay đổi đáng kể khi tuyến đường sắt tốc độ cao kết nối hai địa phương đi vào hoạt động. Thay vì mất khoảng 2-2,5 giờ di chuyển bằng đường bộ như hiện nay, hành khách dự kiến chỉ cần khoảng 23 phút để hoàn thành chuyến đi, là tuyến đường sắt điện khí hoá toàn tuyến đầu tiên của Việt Nam đạt tốc độ tối đa lên tới 350 km/h.

Dự án do Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed, thuộc hệ sinh thái Vingroup, làm chủ đầu tư, với tổng vốn hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương trên 5,6 tỷ USD, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng. Được thành lập vào tháng 5/2025, VinSpeed là đơn vị tư nhân đầu tiên đầu tư quy mô lớn vào hạ tầng đường sắt tốc độ cao và liên vùng hiện đạ với công nghệ tiên tiến từ đối tác quốc tế như Siemens Mobility (Đức).

Công trình được khởi công ngày 12/4/2026 tại Quảng Ninh và đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2028. Nếu bảo đảm tiến độ, tuyến đường sắt sẽ góp phần tăng cường kết nối giữa Thủ đô với một trong những trung tâm du lịch lớn nhất miền Bắc.

Hà Nội - Quảng Ninh chỉ còn 23 phút, du lịch hưởng lợi

Theo phương án thiết kế, tuyến đường sắt có chiều dài 120,2 km, đi qua 4 địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Điểm đầu nằm tại ga Cổ Loa (Hà Nội), điểm cuối ở khu vực công viên công cộng Tuần Châu (Quảng Ninh). Dọc tuyến có 5 ga phục vụ hành khách, gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long. Việc rút ngắn thời gian di chuyển được kỳ vọng tạo thuận lợi cho hoạt động du lịch, đặc biệt với những du khách có nhu cầu đi lại giữa Hà Nội và Quảng Ninh trong ngày.

Hạ Long hiện là một trong những điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Trong 9 tháng năm 2026, Quảng Ninh đón khoảng 18,8 triệu lượt khách, trong đó có 4,21 triệu lượt khách quốc tế. Tổng thu từ du lịch ước đạt 56.400 tỷ đồng.

Không chỉ Hạ Long, khu di sản Yên Tử cũng có thể hưởng lợi khi được bố trí một ga riêng trên tuyến. Theo số liệu được công bố, lượng khách đến Yên Tử trong 6 tháng đầu năm 2026 đã đạt kế hoạch của cả năm.

Khi tuyến đường sắt hoàn thành, việc kết nối trực tiếp với các điểm du lịch lớn được kỳ vọng thúc đẩy nhu cầu lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí và các dịch vụ thương mại tại địa phương.

Đoàn tàu hơn 600 chỗ, có thể chạy 12 phút/chuyến

Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường được đưa ra lấy ý kiến tham vấn vào tháng 7/2026, dự án dự kiến sử dụng 16 đoàn tàu, bao gồm cả tàu dự phòng.

Mỗi đoàn gồm 7-8 toa, sức chứa hơn 600 hành khách. Thời gian khai thác được bố trí từ 6h sáng đến 0h hằng ngày, còn khoảng thời gian từ 0h đến 6h dành cho công tác bảo trì, bảo dưỡng.

Trong giai đoạn đầu, từ năm 2028, tàu dự kiến chạy với tần suất 60 phút/chuyến. Sau đó, khoảng cách giữa các chuyến sẽ được rút ngắn theo nhu cầu đi lại, xuống còn 30 phút, 20 phút hoặc 15 phút. Ở giai đoạn khai thác cao điểm trong tương lai, tần suất có thể đạt 12 phút/chuyến.

Theo tính toán trong đề xuất dự án, tuyến đường sắt dự kiến phục vụ hơn 2 triệu lượt hành khách mỗi năm vào năm 2028. Đến năm 2050, con số này được dự báo vượt 15 triệu lượt.

Về hạ tầng, tuyến được thiết kế đường đôi, khổ ray 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến và có tốc độ tối đa 350 km/h. Riêng đoạn qua Hà Nội, tốc độ thiết kế được giới hạn ở mức 120 km/h.

Đáng chú ý, gần như toàn bộ chiều dài tuyến được xây dựng trên cao. Trong khoảng 120 km đường sắt, có tới 116 km đi trên cầu cạn và cầu vượt, chỉ khoảng 4 km nằm trên nền đất.

Công trình còn có 9 cầu vượt sông, đi qua các sông lớn như Đuống, Thái Bình, Kinh Thầy, Đá Vách, Sinh, Uông và Hốt. Riêng sông Kinh Thầy được tuyến đường sắt vượt qua tại ba vị trí.

Đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, đặt mục tiêu hoàn thành năm 2028

Tuyến Hà Nội - Quảng Ninh được giới thiệu là dự án đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên của Việt Nam được khởi công, trong bối cảnh hạ tầng đường sắt đang trở thành một trong những lĩnh vực được chú trọng đầu tư.

Với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, công trình được kỳ vọng góp phần tăng cường liên kết giữa các trung tâm kinh tế, công nghiệp và du lịch tại vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Riêng đoạn qua Quảng Ninh dài khoảng 39 km, có vốn đầu tư dự kiến 48.100 tỷ đồng. Tuyến đi qua 7 phường gồm Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu.

Để triển khai dự án, địa phương dự kiến phải thu hồi hơn 156 ha đất, ảnh hưởng đến hơn 1.700 hộ dân và 18 tổ chức.

So với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam dài khoảng 1.541 km, có tốc độ thiết kế tương đương 350 km/h và được đặt mục tiêu khởi công vào tháng 12/2027, tuyến Hà Nội - Quảng Ninh đã khởi công từ tháng 4/2026 và dự kiến hoàn thành sớm hơn.

Theo kế hoạch, dự án sẽ được đưa vào khai thác trong năm 2028, sau khoảng 32 tháng triển khai.