Với người Trung Quốc, Chiêu Viễn từ lâu được ví là vùng đất “trăm mạch vàng, mỗi năm sinh ngàn lượng”. Nằm trên bán đảo Giao Đông, thành phố này nổi tiếng với nguồn tài nguyên vàng dồi dào cùng lịch sử khai thác kéo dài hàng thiên niên kỷ.

Theo thống kê, Chiêu Viễn có hơn 2.000 mạch vàng và đã khai thác liên tục hơn 2.000 năm. Trong 46 năm liên tiếp, địa phương này dẫn đầu sản lượng vàng toàn Trung Quốc. Từ năm 2002, Chiêu Viễn được chính thức gọi là “Trung Quốc kim đô”, đồng thời được xem như một trong những thủ phủ vàng của châu Á.

Vàng trở thành động lực kinh tế

Nguồn tài nguyên lớn giúp vàng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Chiêu Viễn. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2025, sản lượng vàng của thành phố đạt 12,22 tấn.

Cùng giai đoạn, tổng giá trị công nghiệp đạt 616 tỷ NDT (khoảng 2,38 triệu tỷ đồng), doanh thu đạt 689 tỷ NDT (khoảng 2,66 triệu tỷ đồng) và lợi nhuận đạt 22,49 tỷ NDT (gần 86,8 nghìn tỷ đồng). Các chỉ số này đều tăng mạnh so với cùng kỳ.

Không chỉ khai thác vàng thô, Chiêu Viễn còn xây dựng chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh, bao gồm thăm dò, khai mỏ, tinh luyện, gia công sâu, du lịch và đào tạo nhân lực. Mô hình phát triển này được mô tả như hệ sinh thái “vàng sinh ra vàng” của nền kinh tế địa phương.

Nhờ áp dụng công nghệ khai thác thông minh, tỷ lệ hao hụt quặng giảm xuống dưới 5%, chất lượng quặng tăng 6% và năng suất khai thác tăng 25%. Các công nhân vận hành máy khoan ở độ sâu hơn 700m, trong khi hệ thống giám sát tập trung cho phép điều khiển tự động nhiều khâu sản xuất.

Vàng tại đây được tinh luyện đạt tiêu chuẩn 999,99‰, đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

Hiện Chiêu Viễn có 32 doanh nghiệp vàng quy mô lớn với hơn 50.000 lao động. Ngoài trang sức, vàng còn được sử dụng trong công nghiệp công nghệ cao.

Theo dữ liệu của địa phương, 1 gram vàng có thể kéo dài thành 2.000-3.000 m dây kim loại siêu mảnh. Lĩnh vực kim loại quý công nghiệp mang lại 160 tỷ NDT doanh thu mỗi năm (khoảng 617,6 nghìn tỷ đồng), chiếm 40-50% thị phần quốc gia.

Từ mỏ vàng thành điểm du lịch

Ngoài khai thác và chế biến, Chiêu Viễn còn phát triển mô hình “vàng + du lịch”. Nhiều mỏ vàng cũ được cải tạo thành điểm tham quan trải nghiệm.

Năm 2023, thành phố đón 5,25 triệu lượt khách, mang lại 84 tỷ NDT doanh thu (khoảng 324 nghìn tỷ đồng). Đến năm 2025, doanh thu du lịch được dự báo vượt 100 tỷ NDT (khoảng 386 nghìn tỷ đồng).

Một trong những dự án nổi bật là Thành phố Vàng Tống Hoa, thu hút khoảng 40.000 du khách mỗi ngày. Tại đây, du khách có thể tìm hiểu lịch sử khai thác vàng, tham quan các khu trưng bày và tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm.

Các khu du lịch từ mỏ cũ đến bảo tàng hiện đại còn kết hợp công nghệ hologram, ánh sáng và âm thanh, cho phép du khách “thấy vàng, chạm vàng và trải nghiệm vàng”.

Công nghệ và đào tạo thúc đẩy ngành vàng

Trong khai thác, Chiêu Viễn áp dụng phương pháp phân lớp kiểu kim tự tháp, đồng thời xây dựng hệ thống an toàn ba chiều gồm giám sát, thông gió và ứng phó khẩn cấp.

Ở lĩnh vực chế tác, công nghệ ngũ trục, dây chuyền tự động và in 3D được kết hợp với nghề thủ công truyền thống để tạo ra nhiều sản phẩm từ trang sức cao cấp đến linh kiện điện tử.

Một số doanh nghiệp tiêu biểu cũng góp phần mở rộng ngành vàng sang lĩnh vực công nghiệp. Tập đoàn Nhật Tân Hòa Lợi (Ruxin Hera) sản xuất dây kim loại cho ngành bán dẫn và chiếm 50% thị phần quốc gia, trong khi Chiêu Kim Lợi Phúc (Zhaojin Lifu) đạt 160 tỷ NDT doanh thu mỗi năm với các sản phẩm vàng phục vụ ngành điện tử và bán dẫn.

Bên cạnh đó, vàng thủ công kết hợp công nghệ in 3D, lấy cảm hứng từ văn hóa Đôn Hoàng, đang trở thành sản phẩm được nhiều người trẻ ưa chuộng.

Để phát triển nguồn nhân lực, thành phố xây dựng Yên Đài Kim Nghề Học Viện với hơn 15.000 sinh viên, cùng trường thực hành khai mỏ đào tạo 40.000 người mỗi năm.

Không dừng ở khai thác và sản xuất, vàng còn được tích hợp vào các hoạt động tài chính như vàng thuê, chứng khoán hóa và doanh nghiệp niêm yết, tạo dòng vốn cho toàn bộ chuỗi giá trị từ khai thác đến bán lẻ và du lịch.

Song song với phát triển kinh tế, Chiêu Viễn đặt mục tiêu xây dựng ngành khai khoáng bền vững. Nhiều dự án tái chế đuôi quặng và chất thải khai khoáng đang được triển khai với mục tiêu “không bãi thải, không rác, không ô nhiễm”.

Theo kế hoạch, tất cả các mỏ vàng trong thành phố sẽ trở thành mỏ xanh vào năm 2027, vừa khai thác tài nguyên vừa bảo vệ môi trường.