Ngày 12/11, thông tin từ Sở Du lịch Ninh Bình cho biết, ngày 06/11, tại Monchique, Bồ Đào Nha, IUGS công bố danh sách 100 địa điểm Di sản địa chất lần thứ ba (The Third 100 IUGS Geological Heritage Sites). Trong danh sách này, địa danh “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Sự kiện này tiếp tục khẳng định vị thế đặc biệt của di sản Việt Nam trên bản đồ khoa học địa chất toàn cầu.

IUGS đánh giá Tràng An là hình mẫu tiêu biểu hàng đầu thế giới về địa hình karst nhiệt đới từng bị biển xâm thực, nay nổi trên đất liền. Hệ thống núi đá vôi, hang động, thung lũng cùng những dấu tích biển cổ đã tạo nên một bảo tàng địa chất tự nhiên độc đáo, lưu giữ lịch sử biến đổi của Trái Đất hơn 250 triệu năm.

Quần thể danh thắng Tràng An có diện tích vùng lõi 6.226ha, nằm ở phía nam đồng bằng sông Hồng. Cảnh quan nơi đây là sự kết hợp giữa những dãy núi đá vôi có vách dựng đứng, thung lũng kín, vùng trũng ngập nước và hệ thống hang động. Nhiều hang có dòng nước chảy qua, kết nối các thung lũng, tạo thành những tuyến tham quan bằng thuyền đặc trưng. 

Không chỉ có giá trị về địa chất, Tràng An còn lưu giữ những bằng chứng quan trọng về lịch sử hoạt động của con người. Theo UNESCO, việc khảo sát các hang động ở nhiều độ cao khác nhau đã phát hiện dấu tích khảo cổ phản ánh quá trình con người sử dụng và cư trú tại khu vực này trong hơn 30.000 năm. Những phát hiện đó cho thấy các nhóm cư dân thời tiền sử đã thích nghi với những biến động lớn của khí hậu, môi trường và mực nước biển, đặc biệt là các đợt biển dâng sau kỷ băng hà cuối cùng. 

Tràng An còn gắn với Cố đô Hoa Lư - kinh đô của nhà nước Đại Cồ Việt trong thế kỷ X và XI. Khu vực này hiện lưu giữ nhiều di tích lịch sử, văn hóa như đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng, đền thờ vua Lê Đại Hành, cùng hệ thống chùa, làng cổ và cảnh quan đồng ruộng nằm xen giữa những dãy núi đá vôi.

Ngày 25/6/2014, UNESCO ghi danh Quần thể danh thắng Tràng An vào Danh sách Di sản thế giới theo các tiêu chí văn hóa và thiên nhiên. Đây là di sản hỗn hợp đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á được công nhận. Giá trị nổi bật của quần thể được thể hiện ở cảnh quan karst nhiệt đới đặc sắc, lịch sử tương tác lâu dài giữa con người với môi trường tự nhiên và những dấu tích văn hóa gắn với vùng đất Hoa Lư. 

Hiện nay, Tràng An là một trong những điểm đến du lịch nổi tiếng của Ninh Bình. Các tuyến tham quan bằng thuyền đưa du khách qua những thung lũng ngập nước, hang động xuyên thủy và các điểm di tích trong quần thể. Hoạt động du lịch tại đây gắn với yêu cầu bảo tồn cảnh quan, hệ sinh thái và các giá trị văn hóa của di sản.

Việc được IUGS ghi danh bổ sung sự công nhận quốc tế đối với những giá trị địa chất nổi bật của Tràng An, bên cạnh danh hiệu Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới do UNESCO trao tặng năm 2014. Sự ghi nhận này cũng mở ra cơ hội để Ninh Bình tăng cường hợp tác nghiên cứu, giáo dục di sản và phát triển các sản phẩm du lịch địa chất, gắn khai thác với bảo tồn tính toàn vẹn của di sản và lợi ích của cộng đồng địa phương.