Lượng dầu dự trữ khẩn cấp của Mỹ đang giảm nhanh chóng, Tổng thống Trump trượt dài theo “vết xe đổ” của ông Biden

Khi bắt đầu chiến dịch tranh cử Tổng thống vào cuối năm 2022, ứng cử viên khi đó là ông Donald Trump đã chỉ trích gay gắt người tiền nhiệm Joe Biden vì liên tục xả kho dầu dự trữ khẩn cấp của Mỹ ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

“Kho dự trữ chiến lược quốc gia, vốn do chính tôi lấp đầy, hầu như đã bị rút cạn chỉ để giữ giá xăng ở mức thấp ngay trước cuộc bầu cử”, ông Trump phát biểu trong buổi khai mạc chiến dịch tranh cử năm 2024 tại Mar-a-Lago, ám chỉ việc Tổng thống Joe Biden đã đưa ra các quyết định xả Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) với khối lượng kỷ lục lớn chưa từng có.

Thế nhưng giờ đây, khi sự giận dữ của cử tri đối với giá xăng tăng cao ngày một lớn, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại đang rút cạn kho dầu dự trữ khẩn cấp với tốc độ thậm chí còn nhanh hơn cả người tiền nhiệm.

Không chỉ quy mô của các đợt xả kho SPR dưới thời ông Trump vượt qua mọi kỷ lục trước đó mà lượng dầu thô còn lại trong kho dự trữ cũng đang tiến gần đến mức thấp nhất kể từ đầu những năm 1980. Vào thời điểm đó, nước Mỹ có nền kinh tế nhỏ hơn nhiều và tiêu thụ ít năng lượng hơn bây giờ.

Các biện pháp khẩn cấp được thực hiện trong mùa xuân này đã nhấn mạnh quy mô của cuộc khủng hoảng dầu mỏ của Mỹ do cuộc chiến với Iran gây ra, cũng như cuộc chạy đua trên khắp thế giới nhằm tìm nguồn thay thế lượng dầu thô đang bị kẹt lại ở Vịnh Ba Tư.

Kho dầu dự trữ khẩn cấp ngày càng thu hẹp cũng là một lời nhắc nhở rằng các quan chức Mỹ sẽ cần phải lấp đầy lại kho SPR sau đó - một quá trình có thể khiến nhu cầu và giá cả tiếp tục duy trì ở mức cao.

“Đây không phải là một hũ bánh quy. Những thùng dầu đó sẽ phải được hoàn trả vào một lúc nào đó và điều này sẽ dẫn đến giá cả cao hơn”, ông Matt Smith, nhà phân tích dầu mỏ hàng đầu tại công ty tình báo năng lượng Kpler cho biết.

Video Chính quyền của Tổng thống Donald Trump tìm cách lấp đầy lại kho dầu dự trữ khẩn cấp của Mỹ - Nguồn clip: Sky News Australia

Kho SPR đã giảm 50 triệu thùng so với trước chiến tranh

Tất nhiên, những thời điểm như thế này chính là lý do mà kho SPR được thiết kế ra để ứng phó với nghịch cảnh.

Nằm trong một chuỗi các hang muối ngầm ở hai bang Texas và Louisiana của Mỹ, SPR là kho dự trữ dầu thô khẩn cấp lớn nhất thế giới. Nó đã được các Tổng thống Hoa Kỳ thuộc cả hai Đảng Cộng hòa và Dân chủ sử dụng trong các cuộc chiến tranh, thiên tai bão lũ và các sự cố gián đoạn nguồn cung khác.

Ví dụ, ông Biden đã mạnh tay khai thác kho SPR sau khi Nga tấn công Ukraine vào năm 2022, khiến giá xăng lần đầu tiên trong lịch sử vượt quá mức 5 USD/gallon (131.725 đồng/gallon). Theo dữ liệu của Chính phủ liên bang, lượng dầu trong kho SPR đã lao dốc từ khoảng 638 triệu thùng vào tháng 1 năm 2021 xuống mức thấp nhất trong 40 năm là 347 triệu thùng vào tháng 7 năm 2023.

Theo S&P Global Energy, việc eo biển Hormuz - điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới - bị đóng cửa trên thực tế vào cuối tháng 2 năm 2026 đã làm gián đoạn hơn 1,2 tỷ thùng dầu thô.

Để giúp bù đắp vào khoảng trống đó, kho SPR đã xả 9,1 triệu thùng dầu thô chỉ riêng trong tuần từ ngày 18 – 24/5, theo dữ liệu liên bang. Con số này chỉ kém một chút so với mức cao kỷ lục mọi thời đại được thiết lập vào tuần trước đó.

Kể từ khi cuộc chiến giữa liên quân Mỹ - Israel với Iran bắt đầu vào ngày 28/2/2026, lượng dầu trong kho SPR đã giảm khoảng 50 triệu thùng, tương đương 12%, xuống còn 365 triệu thùng - mức thấp nhất sau gần 2 năm kể từ tháng 4 năm 2024, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA).

Đáng chú ý, lượng dầu thô khẩn cấp đó không chỉ cung cấp cho các nhà máy lọc dầu của Mỹ. Theo ước tính của Kpler, khoảng một nửa lượng dầu thô được xả ra trong tháng 4 và tháng 5 đã được xuất khẩu.

“Mỹ về cơ bản là nhà cung cấp giải pháp cuối cùng. Phần còn lại của thế giới cần lượng dầu thô đó”, ông Smith nói.

Các quốc gia ở châu Á và châu Âu bị ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng bởi việc đóng cửa eo biển Hormuz, buộc họ phải chuyển sang sử dụng dầu thô của Mỹ để thay thế. Đây là một xu hướng có khả năng sẽ tiếp diễn khi cuộc khủng hoảng kéo dài.

“Ngay cả khi một thỏa thuận được ký kết vào ngày mai, có thể sẽ mất 6 tuần để giải tỏa thế bế tắc tại eo biển Hormuz, điều này chỉ càng làm gia tăng áp lực lên lượng hàng tồn kho trong mùa nhu cầu cao điểm mùa hè”, bà Helima Croft, Giám đốc toàn cầu về chiến lược hàng hóa tại ngân hàng đầu tư toàn cầu RBC Capital Markets chia sẻ với hãng tin CNN qua email. “Châu Âu hoàn toàn có thể phải đối mặt với tình trạng phân phối dầu theo định mức”.

“Mức tối thiểu để vận hành”

Các kho dự trữ dầu thương mại của Mỹ cũng đang cạn kiệt nhanh chóng.

Thị trường đặc biệt chú ý đến lượng dầu thô được tích trữ tại thành phố Cushing, bang Oklahoma vì đó là nơi định giá cho hợp đồng dầu thô tương lai West Texas Intermediate (WTI).

Dữ liệu của Kpler cho thấy lượng hàng tồn kho tại Cushing đã giảm từ khoảng 33 triệu thùng cách đây 8 tuần xuống còn xấp xỉ 24,5 triệu thùng hiện tại. Con số này đang tiến sát đến “mức tối thiểu để vận hành” là khoảng 20 triệu thùng, ông Smith của Kpler cho biết.

“Bạn không thể rút cạn chúng về mức 0 vì có cặn bẩn ở đáy bể. Bạn cần duy trì một khối lượng nhất định để giữ cho các bể chứa này hoạt động”, ông nói thêm.

Bà Croft đồng tình rằng thế giới đang “nhanh chóng tiến sát đáy bể chứa” nhưng lưu ý rằng phản ứng của thị trường vẫn còn khá ôn hòa do kỳ vọng về một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran sắp sửa diễn ra.

“Các nhà đầu tư đã bị “gây mê” bởi những thông điệp liên tục rằng mọi chuyện sẽ sớm kết thúc thôi”, bà Croft nhận định.

Hạn chế xuất khẩu?

Sự gia tăng đột biến trong xuất khẩu của Mỹ kết hợp với các kho dự trữ khẩn cấp và thương mại đang ngày càng thu hẹp có thể khiến các quan chức tại nền kinh tế lớn nhất thế giới bị cám dỗ để cân nhắc đến “phương án hạt nhân”: hạn chế hoặc thậm chí cấm xuất khẩu.

Việc giới hạn hoặc cấm xuất khẩu có thể tạm thời làm giảm giá xăng tại Mỹ, nhưng các nhà phân tích cảnh báo một động thái như vậy có nguy cơ làm mất ổn định thêm hệ thống năng lượng toàn cầu và gây thiệt hại nghiêm trọng cho các nhà lọc dầu cũng như các nhà sản xuất của Mỹ.

Nhà Trắng nhấn mạnh rằng một động thái như vậy hiện không nằm trong kế hoạch thảo luận.

Ông Smith, nhà phân tích của Kpler lập luận rằng thay vì các biện pháp hạn chế xuất khẩu từ Chính phủ, các lực lượng thị trường cuối cùng sẽ tự ngăn chặn hoạt động xuất khẩu của Mỹ.

Ông cho biết các kho dự trữ dầu bị thu hẹp, đặc biệt là tại Cushing sẽ thu hẹp khoảng cách giữa dầu thô WTI và dầu thô Brent (tiêu chuẩn toàn cầu) đến mức khiến các thùng dầu của Mỹ trở nên kém hấp dẫn hơn đối với người mua nước ngoài.

Ông Smith đặt câu hỏi: “Nhưng khi nguồn cung từ Mỹ ngừng lại, các quốc gia khác sẽ tìm dầu ở đâu?”.