Ông Trump đề xuất chi 1.500 tỷ USD cho quốc phòng, ngân sách Mỹ sẽ thâm hụt kỷ lục
Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền phải cân bằng giữa áp lực địa chính trị ở Trung Đông và sức ép kinh tế trong nước, với giá xăng tăng cao và thâm hụt ngân sách tiếp tục mở rộng. Dù nhấn mạnh ưu tiên quốc phòng, kế hoạch của ông Trump vẫn cần Quốc hội thông qua.
Tổng thống Donald Trump mới đây đã đề xuất cắt giảm 10% chi tiêu ngoài quốc phòng trong năm tài khóa 2027, đồng thời tăng mạnh 500 tỷ USD cho ngân sách quân sự, khi Mỹ tiếp tục chiến dịch quân sự tại Iran.
Đề xuất ngân sách này được đưa ra khi chính quyền đối mặt với nhiều lựa chọn khó khăn ở nước ngoài, với việc điều động binh sĩ Mỹ tới Trung Đông, trong khi người dân trong nước chịu áp lực từ chi phí sinh hoạt tăng cao, đặc biệt là giá xăng leo thang do xung đột.
Kế hoạch chi tiêu vẫn cần Quốc hội thông qua, nơi những bất đồng liên quan đến chính sách ngân sách của ông Trump gần đây đã dẫn tới đợt đóng cửa Chính phủ kéo dài nhất trong lịch sử Mỹ.
Đề xuất tăng chi quốc phòng lên 1.500 tỷ USD, từ khoảng 1.000 tỷ USD trong năm 2026, bao gồm mức tăng lương 5% – 7% cho quân nhân trong bối cảnh hàng nghìn binh sĩ đang được triển khai.
Nhà Trắng nhận định mức chi này gần bằng với “các đợt tăng ngân sách lịch sử trước Thế chiến II”. Điều này trái ngược với quan điểm thận trọng hơn của ông Trump trong nhiệm kỳ đầu, khi ông từng gọi mức chi tiêu quân sự là “điên rồ”.
Khi nhậm chức, ông Trump cam kết cắt giảm chi tiêu liên bang và kiểm soát thâm hụt ngân sách, thậm chí bổ nhiệm tỷ phú Elon Musk dẫn dắt nỗ lực tinh giản bộ máy, khiến khoảng 300.000 người bị sa thải khỏi biên chế liên bang.
Dù vậy, thâm hụt ngân sách – chênh lệch giữa thu và chi của Chính phủ – vẫn tiếp tục gia tăng. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) dự báo mức thâm hụt trong năm tài khóa kết thúc ngày 30/9 sẽ lên tới 1.853 tỷ USD, cao hơn mức 1.775 tỷ USD của năm trước.
Nợ công của Mỹ, hiện ở mức 39.016 tỷ USD, tiếp tục tăng dưới cả chính quyền Cộng hòa và Dân chủ. Một phần nguyên nhân là những tranh cãi ngân sách chủ yếu xoay quanh khoản "chi tiêu tùy ý" – chiếm khoảng 1/4 ngân sách và thuộc phạm vi kiểm soát trực tiếp của Quốc hội.
Đề xuất ngân sách năm 2027 không đề cập đến các khoản chi bắt buộc lớn nhất như lương hưu An sinh Xã hội hay chương trình y tế Medicare dành cho người cao tuổi, vốn được xem là nhạy cảm về mặt chính trị nếu đề xuất cắt giảm.
Nếu được thông qua, tổng chi tiêu liên bang sẽ đạt 2.200 tỷ USD trong năm 2027, so với khoảng 1.800 tỷ USD của năm tài khóa hiện tại.
