NSƯT Thẩm Thúy Hằng là ngôi sao sáng nhất của điện ảnh thương mại miền Nam Việt Nam giai đoạn cuối thập niên 1950 đến cuối thập niên 1970.

Nhắc đến Thẩm Thúy Hằng là nhắc đến một “người đàn bà đẹp” trên màn ảnh, một vẻ đẹp vang danh không chỉ ở miền Nam Việt Nam mà còn khắp các nước châu Á trong giai đoạn này. Cùng với Kiều Chinh, Thanh Nga và Kim Cương, bà được xếp vào nhóm “Tứ đại mỹ nhân” của điện ảnh Sài Gòn.

“Minh tinh màn bạc” được trả cát-xê 1kg vàng 9999 cho mỗi vai diễn

NSƯT Thẩm Thúy Hằng (tên thật Nguyễn Kim Phụng) sinh năm 1940 tại Hải Phòng, sau đó theo gia đình vào sinh sống tại Long Xuyên, An Giang. Ngay từ khi còn là học sinh, Thẩm Thúy Hằng đã nức tiếng là nhan sắc hoa khôi.

Năm 16 tuổi, Thẩm Thúy Hằng tham gia cuộc thi tuyển diễn viên do Hãng phim Mỹ Vân tổ chức và vượt qua hơn 2.000 thí sinh để giành giải nhất. Sau đó, bà được đặt nghệ danh Thẩm Thúy Hằng và cử sang Hồng Kông tham gia khóa đào tạo diễn xuất ngắn hạn.

Trở về nước, bà nhanh chóng bước vào điện ảnh với vai diễn đầu tay Tam Nương trong bộ phim đen trắng “Người đẹp Bình Dương” (1958) do nghệ sĩ Năm Châu đạo diễn. Vai diễn này tạo dấu ấn rõ nét, đưa tên tuổi Thẩm Thúy Hằng trở thành hiện tượng của màn bạc và gắn liền với biệt danh “Người đẹp Bình Dương”.

Sau thành công ban đầu, Thẩm Thúy Hằng liên tục được các hãng phim mời đảm nhận vai chính trong nhiều tác phẩm như “Trà Hoa Nữ”, “Tấm Cám”, “Sự tích Trầu Cau”, “Bạch Viên - Tôn Cát”, “Nửa hồn thương đau”, “Đôi mắt huyền”, “Dang dở”, “Tơ tình”, “Oan ơi Ông Địa”, “Bóng người đi”, “Ngậm ngùi”, “Sóng tình”, “10 năm giông tố”, “Xin đừng bỏ em”… Bên cạnh vai Tam Nương, vai Chức Nữ trong “Ngưu Lang - Chức Nữ” tiếp tục đưa tên tuổi của bà đến gần với khán giả.

Giai đoạn từ năm 1965 đến 1972 được xem là thời kỳ đỉnh cao trong sự nghiệp của Thẩm Thúy Hằng. Bà tham gia khoảng 60 bộ phim, trở thành gương mặt có sức hút lớn đối với khán giả và phòng vé. Mức cát-xê lên tới 1 triệu đồng cho mỗi vai diễn, tương đương khoảng 1kg vàng 9999 (hơn 26 cây vàng) thời bấy giờ. Cho đến nay, hiếm có nữ diễn viên nào đạt tới mức cát-xê này. Bà có tầm ảnh hưởng tới nền văn hóa đại chúng đến nỗi khán giả yêu nghệ thuật vẫn thường truyền tai nhau rằng: "Nghe hát phải tìm đến Khánh Ly, xem phim thì không thể bỏ qua Thẩm Thúy Hằng".

 Năm 1969, bà thành lập hãng phim riêng mang tên mình và tham gia sản xuất các dự án như “Như hạt mưa sa”, “Như giọt sương khuya”, “Chiều kỷ niệm”.

Trong bối cảnh điện ảnh Sài Gòn phát triển mạnh, Thẩm Thúy Hằng được xếp vào nhóm “tứ đại mỹ nhân” cùng Kiều Chinh, Thanh Nga và Kim Cương.

Thẩm Thúy Hằng sở hữu đôi môi căng mọng, đôi mắt to sâu thẳm ngọt ngào, cặp lông mày đậm quyến rũ và đường cong cơ thể nóng bỏng. Vẻ đẹp đầy đặn, căng tràn sức sống của bà cũng được xem là chuẩn mực thời bấy giờ. Nhiều người còn mua ảnh lịch của bà về treo trong nhà để được ngắm nhìn nữ minh tinh mỗi ngày.

Sau này, nhiều người còn ví Thẩm Thúy Hằng như “biểu tượng nhan sắc” hay “nữ hoàng sân khấu đèn màu” của Sài Gòn. Danh tiếng và vẻ đẹp của Thẩm Thúy Hằng còn vươn tới tầm châu lục, trở thành một tượng đài lớn, một đẳng cấp cho tới nay chưa có diễn viên nào ở Việt Nam chạm tới. Thẩm Thúy Hằng còn được người hâm mộ ưu ái ví như Marilyn Monroe của Việt Nam. Có khi, người ta gọi bà là “Elizabeth Taylor của Việt Nam” khi nhan sắc ấy còn đi kèm với lỗi diễn xuất có chiều sâu trên màn ảnh.

Không dừng lại ở thị trường trong nước, Thẩm Thúy Hằng còn tham gia các dự án hợp tác với Hồng Kông, Thái Lan, Philippines. Bà góp mặt trong các phim như “Sóng tình” (hợp tác với Đài Loan), “Điệp vụ tìm vàng”, “Sài Gòn vô chiến sự”… và có mối quan hệ nghề nghiệp với nhiều nghệ sĩ quốc tế.

Bà cũng là nữ tài tử đóng chung với nhiều ngôi sao ngoại quốc nhất. Nếu Kiều Chinh hay đóng chung với các ngôi sao Hollywood nhờ khả năng tiếng Anh thì Thẩm Thúy Hằng thường diễn xuất chung với các ngôi sao châu Á như Wen Tao (Đài Loan), Địch Long, Khương Đại Vệ, Lý Lệ Hoa, Trịnh Phối Phối (Hong Kong)...

Thành tựu của Thẩm Thúy Hằng được ghi nhận qua nhiều giải thưởng quốc tế, gồm 2 lần đoạt giải Diễn viên xuất sắc Á châu tại Liên hoan phim Đài Bắc, danh hiệu Ảnh hậu Á châu tại Liên hoan phim châu Á tổ chức ở Hồng Kông và Đài Loan giai đoạn 1972-1974, cùng giải Nữ diễn viên khả ái tại các liên hoan phim Moscow và Tashkent (Liên Xô) năm 1982.

Bên cạnh điện ảnh, bà còn hoạt động tích cực ở sân khấu kịch, cải lương và tân nhạc. Ban kịch Thẩm Thúy Hằng từng được xếp vào nhóm các đoàn kịch nổi bật, sánh ngang với nhiều đơn vị cùng thời. Bà tham gia viết kịch bản, đạo diễn và biểu diễn trong các vở như “Sông dài”, “Vũ điệu trong bóng mờ”, “Người mẹ già”, “Đôi mắt bằng sứ”, “Suối tình”, “Dạt sóng”. Trên sân khấu đại nhạc hội, bà còn thể hiện một số ca khúc như “Hai chuyến tàu đêm”, “Tình lỡ”.

Sau năm 1975, Thẩm Thúy Hằng tiếp tục tham gia một số phim điện ảnh như “Nơi gặp gỡ của tình yêu”, “Cho cả ngày mai”, “Ngọn lửa Krông Jung”, “Đám cưới chạy tang”, đồng thời duy trì hoạt động sân khấu trước khi dần rút lui khỏi nghệ thuật. Năm 2006, bà trở lại với vai trò sáng tác kịch bản, trong đó có dự án “Chuyện tình của em”.

Theo lời của nhà thơ Lý Đợi ghi trên Vietnamnet, Thẩm Thúy Hằng là người đa tài.

“Là giai nhân, thì thuộc diện nghiêng nước nghiêng thành; Là người mẫu, thì thành biểu tượng của nhan sắc, khó so sánh; Là diễn viên, thì luôn sáng phim và sáng sân khấu - ngôi sao lớn của phòng vé; Là vũ công, thì lịch duyệt và quyến rũ bậc nhất; Là bầu sô, thì có mắt xanh và rất mát tay; Là soạn giả, thì luôn có chiều sâu và lớp lang mới cho kịch bản".

Thẩm Thúy Hằng hội tụ các yếu tố về nhan sắc, năng lực diễn xuất và khả năng tổ chức sản xuất, đồng thời có ảnh hưởng rộng trong đời sống văn hóa đại chúng. Tên tuổi của bà gắn với một giai đoạn phát triển sôi động của ngành giải trí và vẫn được nhắc đến như một trường hợp nổi bật trong lịch sử điện ảnh Việt Nam.

Hôn nhân viên mãn bên chồng là Tiến sĩ Kinh tế

Bên cạnh sự nghiệp diễn xuất đạt nhiều dấu ấn, đời sống riêng của NSƯT Thẩm Thúy Hằng trải qua không ít biến động. Năm 1959, khi mới 19 tuổi, bà kết hôn theo sự sắp đặt của gia đình với một người chồng hơn 2 tuổi. Cuộc hôn nhân kéo dài 5 năm và kết thúc dù 2 người đã có một con chung (sinh năm 1961). Sau đổ vỡ, Thẩm Thúy Hằng một mình nuôi con.

Năm 1968, bà gặp Tiến sĩ Kinh tế Nguyễn Xuân Oánh - người hơn bà 19 tuổi, từng học tại Đại học Harvard và có thời gian làm việc tại Ngân hàng Thế giới trước khi về nước. Hai người kết hôn vào năm 1970.

Có giai thoại kể rằng năm Tiến sĩ Nguyễn Xuân Oánh về nước, vừa bước xuống phi trường Tân Sơn Nhất có một hàng rào người đẹp Sài Gòn đón chào và tặng hoa. Chính “Người đẹp Bình Dương” nổi tiếng đã gắn lên ve áo vest của ông Nguyễn Xuân Oánh một bông hồng đỏ thắm. Không ngờ đóa hồng định mệnh này đã tạo cơ hội cho cả hai quen nhau - một chính khách đang nổi lên trên chính trường và cô nữ minh tinh khả ái. Năm 1970, Thẩm Thúy Hằng và Tiến sĩ Nguyễn Xuân Oánh kết hôn. Cả hai có với nhau 4 người con.

Sau ngày 30/4/1975, vợ chồng ông Nguyễn Xuân Oánh - Thẩm Thúy Hằng lựa chọn ở lại Việt Nam trong bối cảnh có nhiều cơ hội ra nước ngoài. Ông Nguyễn Xuân Oánh tham gia công tác trong lĩnh vực kinh tế, từng đảm nhiệm vai trò cố vấn cho Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh và Thủ tướng Võ Văn Kiệt, đồng thời tham gia Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và là đại biểu Quốc hội.

Ở lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật, Thẩm Thúy Hằng tiếp tục hoạt động điện ảnh và sân khấu, tham gia các tác phẩm phục vụ đời sống tinh thần của công chúng. Sân khấu kịch nói là một trong những lĩnh vực bà dành nhiều tâm sức, với sự góp mặt trong nhiều vở diễn như “Cho tình yêu mai sau”, “Đôi bông tai”, “Hoa sim gai trắng”… Những đóng góp này được ghi nhận bằng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú do Nhà nước phong tặng.

Năm 2003, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Oánh qua đời do tuổi cao. Sau biến cố này, Thẩm Thúy Hằng tập trung chăm lo cho gia đình và 4 người con. Bà dần thu hẹp các hoạt động xã hội, lựa chọn lối sống kín tiếng, dành thời gian cho sinh hoạt tôn giáo như đi chùa, tụng kinh và ăn chay.

Trước đó, sau vai Phồn Y trong vở “Lôi Vũ” trên sân khấu kịch nói của đoàn Kim Cương, Thẩm Thúy Hằng đã rút khỏi sân khấu, điện ảnh và các hoạt động nghệ thuật. Từ thời điểm này, bà gần như không còn xuất hiện trước công chúng.

Theo chia sẻ của "bà bầu" Thúy Uyển, Thẩm Thúy Hằng là người rất coi trọng cái đẹp. Bà nghe theo một vài người khuyên nên đi thẩm mỹ, tiêm botox để giữ nhan sắc lâu phai theo thời gian. Vậy nhưng những ca thẩm mỹ hỏng, hóa chất rởm khiến minh tinh vô tình trở thành nạn nhân với gương mặt bị chảy xệ, phù nề khi về già. 

"Các bác sĩ bên Mỹ kêu tôi gọi điện về thuyết phục đưa Hằng sang đây để điều trị. Họ nói nhiều người bị tai nạn giao thông, hỏa hoạn cháy mặt còn phục hồi thì trường hợp của Hằng có thể chữa được. Thế nhưng Hằng từ chối vì có lẽ cô ấy chán nản sau nhiều lần điều trị không có kết quả, phần vì buông bỏ để tu hành", Thúy Uyển cho biết. 

Trong nhiều năm sau khi rút lui khỏi nghệ thuật, Thẩm Thúy Hằng tham gia các hoạt động thiện nguyện bằng nguồn lực cá nhân, hỗ trợ cộng đồng trong những hoàn cảnh khó khăn. Trong giai đoạn dịch Covid-19, dù hạn chế đi lại, bà vẫn thông qua người quen để gửi nhu yếu phẩm và thuốc men tới người dân.

Tháng 9/2022, NSƯT Thẩm Thúy Hằng qua đời tại nhà riêng ở TP. HCM. Sự ra đi của bà để lại nhiều tiếc nuối trong giới nghệ thuật và công chúng, khép lại cuộc đời của một gương mặt tiêu biểu trong lịch sử điện ảnh Việt Nam.