Số lượng siêu tàu chở dầu vận chuyển dầu không bị trừng phạt qua eo biển Hormuz đã có dấu hiệu gia tăng trong những ngày gần đây, mang lại phần nào sự “dễ thở” cho thị trường dầu mỏ vốn đang phải gánh chịu đợt gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử.

Theo dữ liệu theo dõi tàu do một hãng tin quốc tế tổng hợp, 4 con tàu – mỗi tàu chở 2 triệu thùng dầu thô, chủ yếu là của Iraq – đã rời đi kể từ ngày 10/5, tương đương với tốc độ gần 2 triệu thùng mỗi ngày. Tuy vậy, trước khi xung đột giữa liên quân Mỹ - Israel với Iran nổ ra vào ngày 28/2, mỗi ngày có khoảng 20 tàu chở dầu với nhiều kích cỡ khác nhau đi qua tuyến đường thủy này.

Các nhà giao dịch dầu đang theo dõi sát lưu lượng qua eo biển Hormuz vì việc phong tỏa tuyến đường này đã khiến nguồn cung dầu mỏ toàn cầu giảm khoảng 1 tỷ thùng. Trong khi lượng dầu vận chuyển từ các quốc gia ngoài Iran có dấu hiệu nhích lên thì việc xuất khẩu mặt hàng này từ Iran đã giảm mạnh kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa.

Eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa kể từ khi chiến sự Trung Đông nổ ra vào cuối tháng 2 và từ đó đến nay, tuyến đường thủy được coi là “yết hầu của năng lượng thế giới” này trở thành tâm điểm của một cuộc giằng co ngoại giao quốc tế.

Đầu tháng 5, Iran đã đưa ra quy trình cập nhật cho các tàu muốn đi qua eo biển Hormuz; trong đó, Tehran yêu cầu làm việc với một cơ quan có tên là Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư. Đồng thời, Mỹ vẫn duy trì phong tỏa các cảng của Iran từ khu vực rìa Vịnh Oman.

Điều này làm chậm lưu thông hàng hải trong khu vực, dù một số tàu vẫn có thể đi qua eo biển Hormuz nhờ thỏa thuận giữa các Chính phủ. Tuy nhiên, dù một số ít tàu chở dầu đã thoát ra được, vẫn chưa rõ liệu họ có sẵn sàng quay lại hay không do rủi ro đối với vận tải biển.

Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz vì cuộc chiến với Mỹ và Israel đe dọa nguồn cung dầu toàn cầu - Nguồn clip: DW News

Trong những tuần gần đây, một số tàu thương mại đã đi qua eo biển Hormuz khi tắt tín hiệu vệ tinh, đồng nghĩa với việc số lượng thực tế có thể tăng lên khi các tàu này xuất hiện trở lại bên ngoài Trung Đông. Tổng cộng, 38 tàu các loại - không chỉ tàu chở dầu - đã đi qua eo biển Hormuz theo cả hai chiều trong 7 ngày qua, gấp 3 lần so với tuần kết thúc ngày 9/5. Phần lớn trong số đó chỉ bật tín hiệu khi đến Vịnh Oman.

“Đã có sự gia tăng nhưng mức độ vẫn quá thấp nên sẽ không tạo ra khác biệt đáng kể”, Georgios Sakellariou, nhà phân tích vận tải tại Signal Maritime cho biết. “Vấn đề lớn là ngay cả khi tất cả tàu chở dầu hiện có rời đi, các tàu mới cũng sẽ không sớm đi vào đây”.

Trong số 4 siêu tàu rời đi với tín hiệu bật, 3 tàu chở dầu thô đến từ Iraq. Tàu còn lại chở hàng từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Kuwait, theo dữ liệu theo dõi.

Iran cho biết hôm thứ Năm (14/5) rằng hiện họ cho phép các tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz sau các cuộc thảo luận với Bộ Ngoại giao nước này. Một ngày trước đó, siêu tàu Viễn Hoa Hồ (Yuan Hua Hu) đã trở thành tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC) thứ ba của Trung Quốc đi qua tuyến đường này.

Xu hướng tương tự cũng xuất hiện ở các thị trường khác, khi một loạt tàu chở khí đốt cỡ lớn đã làm tăng số lượt qua lại trong những ngày gần đây.

Việc theo dõi số lượng tàu qua eo biển Hormuz trở nên khó khăn hơn do một số tàu đã tắt bộ phát tín hiệu vệ tinh khi di chuyển. Tháng trước, lãnh đạo công ty giao dịch hàng hóa Mercuria Energy Group cho biết công ty này đã đưa được tàu ra khỏi tuyến đường thủy huyết mạch kể trên, nhưng từ chối tiết lộ chi tiết.

Các công ty dầu mỏ Trung Đông, bao gồm Saudi Arabia Aramco Trading Co. và Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi của UAE, cũng đã vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz kể từ khi tuyến đường này bị phong tỏa, theo nguồn tin am hiểu tình hình cho biết tuần trước.