Lạm phát của Mỹ tăng vọt lên 3,8% khi chi phí năng lượng leo thang do chiến sự với Iran

Dữ liệu mới công bố tuần trước cho thấy lạm phát tiêu dùng tại Mỹ đã chạm mức cao nhất trong vòng 3 năm qua vào tháng 4 năm 2026, khi những hệ lụy kinh tế từ cuộc chiến với Iran đang lan rộng khắp nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái, tăng mạnh so với con số 3,3% được ghi nhận vào tháng 3. Cuộc chiến giữa liên quân Mỹ - Israel với Iran đã nhấn chìm Trung Đông trong bạo lực, dẫn đến các hành động trả đũa từ phía Tehran nhắm vào các đồng minh khu vực của Washington và gần như phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz.

Trong điều kiện bình thường, khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới được vận chuyển qua eo biển này và việc phong tỏa nó đã khiến giá năng lượng trên toàn cầu tăng vọt. Dữ liệu của BLS chỉ ra rằng trong tháng 4 năm 2026, chỉ số giá năng lượng tại Mỹ đã tăng tới 17,9% so với một năm trước và đây là mức tăng giá lớn nhất trong số tất cả danh mục hàng hóa.

Dữ liệu cũng cho thấy giá thực phẩm trong tháng 4 năm nay đã tăng 3,2% so với năm ngoái, trong đó giá hàng tạp hóa và nhu yếu phẩm cũng tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2023.

Chỉ số giá tiêu dùng cốt lõi (CPI cốt lõi) – loại trừ biến động của giá thực phẩm và năng lượng – ở mức 2,8% vào tháng 4, tăng so với mức 2,6% của tháng trước đó.

“Cú sốc tại trạm xăng”

Người tiêu dùng Mỹ đã phải lao đao vì lạm phát cao hơn dự kiến kéo dài suốt nhiều năm qua, trong khi các nhà hoạch định chính sách vẫn đang chật vật để đạt được sự ổn định giá cả sau hơn 5 năm kể từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa cam kết hạ nhiệt lạm phát trở thành lời hứa cốt lõi kể từ khi nhậm chức và tình trạng lạm phát cao dai dẳng này sẽ là một thách thức lớn đối với Đảng Cộng hòa của ông trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.

Giá nhiên liệu leo thang sẽ là mối bận tâm hàng đầu của cử tri. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá trung bình của một gallon xăng thông thường đã tăng tới 51% kể từ khi cuộc chiến của nước này với Iran bắt đầu hôm 28/2/2026. Ông Bernard Yaros, nhà kinh tế trưởng về thị trường Mỹ tại cơ quan nghiên cứu và dự báo kinh tế toàn cầu Oxford Economics cảnh báo rằng giá bán buôn xăng dầu ở mức cao cho thấy giá bán lẻ tại các trạm xăng sẽ tiếp tục đẩy lạm phát tổng thể lên cao vào tháng tới. Ông cho biết: “Người tiêu dùng không chỉ đối mặt với cú sốc tăng giá tại các trạm xăng mà còn cả trên hóa đơn dịch vụ tiện ích, khi giá điện đã tăng mạnh trong tháng trước”.

Video nền kinh tế Mỹ chịu đòn giáng nặng nề từ cuộc chiến tại Iran, lạm phát tăng 3,8% - Nguồn clip: ABC7 News Bay Area

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Elizabeth Warren đã lên tiếng chỉ trích gay gắt ông Trump về các số liệu lạm phát mới nhất. Bà phát biểu trong một tuyên bố: “Tổng thống Mỹ Donald Trump từng hứa sẽ giảm chi phí “ngay từ ngày đầu tiên”. Thay vào đó, ông ấy lại liên tục làm chúng tăng lên. Đầu tiên, các chính sách thuế quan hỗn loạn của ông ấy đã đẩy giá cả leo thang. Giờ đây, cuộc chiến của ông ấy với Iran lại càng đẩy chúng lên cao hơn nữa”.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hiện có mục tiêu lạm phát dài hạn là 2% và một vài nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Trung ương Hoa Kỳ đã phát đi tín hiệu về khả năng cần phải tăng lãi suất để đối phó với tình trạng giá cả leo thang.

Ông Chris Zaccarelli từ quỹ Northlight Asset Management nhận định: “Trong bối cảnh lạm phát đang đi chệch hướng và thị trường lao động vẫn duy trì được sức chống chịu, rất khó có khả năng Fed có thể sớm hạ lãi suất”. Ông nói thêm rằng các nhà đầu tư có thể bắt đầu tính đến kịch bản tăng lãi suất cho năm tới.