Giá xăng tại Mỹ đã vượt mốc 4 USD/gallon (khoảng 105.000 đồng) lần đầu tiên sau hơn 3 năm, khi cú sốc nguồn cung dầu do xung đột tại Trung Đông nhanh chóng đẩy chi phí sinh hoạt của các hộ gia đình tăng cao.

Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình toàn quốc đạt 4,018 USD/gallon – mức cao nhất kể từ tháng 8/2022, thời điểm xung đột Nga – Ukraine làm rung chuyển thị trường năng lượng. Dữ liệu của AAA cho thấy giá xăng đã tăng hơn 30% kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng 2.

Người đứng đầu Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), Lee Zeldin, lưu ý Mỹ có nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu. EPA đang tạm thời nới lỏng một số quy định nhằm tăng nguồn cung xăng, với mục tiêu hạ nhiệt giá.

Phó Tổng thống JD Vance cảnh báo người tiêu dùng sẽ phải đối mặt với “giai đoạn khó khăn” về giá nhiên liệu trong những tuần tới, đồng thời khẳng định đà tăng này chỉ mang tính tạm thời và giá sẽ giảm sau khi chiến sự kết thúc.

Giá dầu đã tăng hơn 50% kể từ khi xung đột bùng phát. Giá Brent – chuẩn tham chiếu toàn cầu – đang hướng tới mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ năm 1988. Dầu thô Mỹ cũng trên đà ghi nhận mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ năm 2020.

Ông David Doyle, trưởng bộ phận kinh tế tại Macquarie Group, cho biết giá xăng trung bình trong tháng 3 dự kiến cao hơn khoảng 25% so với tháng 2 – mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ tháng 10/1990.

Trong khi đó, giá dầu diesel đã vượt mốc 5 USD/gallon vào ngày 17/3 và hiện cao hơn hơn 40% so với trước khi xung đột xảy ra. Diễn biến này có tác động rộng tới nền kinh tế Mỹ, bởi diesel là nhiên liệu chính cho xe tải và tàu hàng vận chuyển hàng hóa.

Ông Andy Lipow, Chủ tịch Lipow Oil Associates, cho hay: "Người tiêu dùng đã bắt đầu cảm nhận áp lực từ giá xăng tăng và chi phí vé máy bay leo thang do giá nhiên liệu bay cao hơn. Tuy nhiên, tác động đầy đủ từ việc giá diesel tăng vẫn chưa thể hiện hết và sẽ lan rộng trong nền kinh tế trong vài tháng tới”.

Các biện pháp của Mỹ 

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã triển khai một số biện pháp nhằm kiềm chế đà tăng giá, dù hiệu quả vẫn chưa rõ ràng do quy mô gián đoạn nguồn cung quá lớn. Các chuyên gia cho rằng giá chỉ có thể hạ nhiệt khi dòng dầu quay trở lại eo biển Hormuz.

Mỹ cũng đang xả 172 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược. Động thái này nằm trong nỗ lực phối hợp của hơn 30 quốc gia nhằm bổ sung tổng cộng 400 triệu thùng dầu ra thị trường để giảm bớt cú sốc nguồn cung.

Bên cạnh đó, Tổng thống Donald Trump đã tạm thời miễn áp dụng một số quy định nghiêm ngặt theo Đạo luật Jones trong 60 ngày. Quy định này trước đây yêu cầu hàng hóa vận chuyển giữa các cảng nội địa Mỹ phải do tàu Mỹ đảm nhiệm.

Việc nới lỏng quy định sẽ cho phép tàu nước ngoài vận chuyển dầu và khí đốt tại Mỹ, qua đó có thể giúp giảm chi phí vận tải. Nhưng theo ông Patrick De Haan, trưởng bộ phận phân tích dầu mỏ tại GasBuddy, biện pháp này chủ yếu hỗ trợ việc vận chuyển nhiên liệu tới Bờ Tây và khu vực Đông Bắc, trong khi tác động tới các khu vực khác sẽ hạn chế.

Ông De Haan cảnh báo giá xăng có thể tăng lên mức kỷ lục 5 USD/gallon nếu tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz không được giải quyết. “Đây thực sự là cuộc chạy đua với thời gian”, ông nói.