Chiều 25/6, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tân Trụ, tỉnh Tây Ninh tổ chức lễ công bố quyết định và đón nhận Bằng chứng nhận Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia đối với nghề làm trống Bình An.

Sự kiện đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình gìn giữ và phát huy giá trị của làng nghề truyền thống có lịch sử hơn 150 năm bên dòng Vàm Cỏ Tây. Trước đây, làng nghề trống Bình An thuộc xã Bình Lãng, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An, nay thuộc xã Tân Trụ, tỉnh Tây Ninh.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Trụ Nguyễn Hồng Dũng cho biết: “Trải qua nhiều thế hệ hình thành và phát triển, nghề làm trống Bình An không chỉ là một nghề thủ công truyền thống mà còn là kết tinh của trí tuệ, sự khéo léo, tinh thần lao động cần cù và khát vọng gìn giữ những giá trị văn hóa của cha ông”.

Theo ông Nguyễn Hồng Dũng, từ những nguyên liệu quen thuộc của làng quê Việt Nam như gỗ, da trâu, da bò, bằng đôi bàn tay tài hoa và kinh nghiệm được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, các nghệ nhân làng nghề Bình An đã tạo nên những sản phẩm trống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Những chiếc trống không chỉ phục vụ các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng, giáo dục mà còn chứa đựng giá trị lịch sử, phản ánh truyền thống lao động sáng tạo và tình yêu quê hương của người dân địa phương.

Nghề làm trống Bình An được khởi xướng từ thế kỷ XIX bởi nghệ nhân Nguyễn Văn Ty và được lưu truyền theo hình thức “cha truyền con nối” qua 5 thế hệ. Nhiều năm qua, sản phẩm của làng nghề không chỉ được tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu tới hơn 10 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Danh tiếng của trống Bình An gắn liền với kỹ thuật chế tác hoàn toàn thủ công, trải qua hơn 20 công đoạn tỉ mỉ. Thân trống được làm từ gỗ sao lâu năm nhằm hạn chế cong vênh, mối mọt. Các thanh gỗ được uốn bằng lửa từ củi dừa khô rồi ghép kín, không để lại khe hở.

Đối với mặt trống, người thợ lựa chọn phần da lưng và vai của những con trâu cái trên 20 năm tuổi để bảo đảm độ bền và độ dai. Trong quy trình sản xuất, công đoạn khó nhất là gạn da trâu và bịt trống bằng giàn chò truyền thống.

Không sử dụng máy móc đo đạc, các nghệ nhân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và khả năng thẩm âm để điều chỉnh chất lượng âm thanh. Tùy theo từng loại trống, âm sắc được tạo ra sẽ khác nhau. Trống lân cần âm thanh giòn, dồn dập, trong khi trống trường học hoặc trống đình, chùa đòi hỏi tiếng trầm và vang xa.

Sản phẩm trống da của làng nghề truyền thống trống Bình An nổi tiếng có mẫu mã đẹp, âm thanh hay. Ảnh: Vietnamnet

Hoàn thiện mỗi sản phẩm là lớp sơn đỏ truyền thống cùng các hoa văn được mài thủ công trực tiếp trên mặt da trống, tạo nên nét đặc trưng riêng của làng nghề.

Ông Nguyễn Hồng Dũng cho biết thêm: “Trong suốt quá trình phát triển, dù đối mặt với nhiều khó khăn do tác động của cơ chế thị trường và những thay đổi trong đời sống xã hội, các nghệ nhân và người dân làng nghề vẫn bền bỉ giữ nghề, truyền nghề và không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm. Chính sự tâm huyết ấy đã góp phần tạo dựng thương hiệu trống Bình An được nhiều địa phương trong cả nước biết đến”.

Theo lãnh đạo địa phương, việc nghề làm trống Bình An được đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia là sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với những giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật đặc sắc mà nhiều thế hệ nghệ nhân đã dày công gìn giữ. Đây cũng là niềm tự hào của những người làm nghề cùng chính quyền và nhân dân địa phương.