Hôm thứ Hai (20/4), Apple thông báo Giám đốc điều hành (CEO) lâu năm của hãng, Tim Cook sẽ từ chức sau 15 năm và chuyển sang vai trò Chủ tịch điều hành Hội đồng quản trị.

Sự thay đổi này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/9/2026. John Ternus, hiện là Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng của Apple, sẽ tiếp quản vị trí CEO. Tuy nhiên, ông Cook sẽ tiếp tục tại vị đến thời điểm đó để đảm bảo quá trình “chuyển giao suôn sẻ”. Với vai trò Chủ tịch, ông sẽ đảm nhiệm công việc mang tính chiến lược hơn như làm việc với các nhà hoạch định chính sách và quản trị doanh nghiệp.

John Ternus là người gắn bó với Apple suốt 25 năm. Ông được xem là người kế nhiệm “nội bộ”, được chuẩn bị từ lâu trong kế hoạch kế nhiệm dài hạn ở “gã khổng lồ công nghệ Mỹ”. Việc bổ nhiệm ông John Ternus đánh dấu lần chuyển giao lãnh đạo đầu tiên của Apple sau 15 năm kể từ khi Tim Cook tiếp quản vị trí CEO từ Steve Jobs vào năm 2011.

Thay vì báo hiệu một sự thay đổi lớn, quá trình chuyển giao này nhiều khả năng sẽ diễn ra khá nhẹ nhàng, không có sự “đại tu” chiến lược đáng kể.

Di sản lớn của Tim Cook

Tim Cook là CEO thứ hai trong lịch sử Apple, sau khi nhà đồng sáng lập hãng “Táo khuyết” Steve Jobs từ chức năm 2011 và qua đời 6 tuần sau đó.

Ông Cook được đánh giá cao nhờ năng lực vận hành, mở rộng quy mô và đổi mới mô hình kinh doanh. Dưới sự lãnh đạo của vị chuyên gia công nghệ 65 tuổi này, Apple trở thành một trong những tổ chức chuỗi cung ứng toàn cầu thành công nhất, hiện diện tại hơn 200 thị trường trên thế giới. Giá trị công ty công nghệ này đã tăng từ khoảng 350 tỷ USD năm 2011 lên tới 4.000 tỷ USD như hiện nay.

Quan trọng hơn, Cook đã thúc đẩy sự chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình kiếm tiền từ dịch vụ – thu phí người dùng cho các dịch vụ số và đăng ký thay vì chỉ dựa vào việc bán thiết bị như điện thoại thông minh iPhone, máy tính bảng iPad hay máy tính xách tay (laptop) Macbook. Chiến lược này đã tận dụng cơ sở 2,5 tỷ thiết bị đang hoạt động của Apple.

Mô hình này mang lại nguồn doanh thu biên lợi nhuận cao từ các dịch vụ như iCloud, Apple Music và App Store. Nhờ đó, Apple thu về hơn 100 tỷ USD trong năm 2025 từ mảng này, tạo ra dòng thu nhập ổn định và dễ dự đoán, vượt ra ngoài tính chu kỳ của việc bán phần cứng.

Tân “Chủ tướng” Apple John Ternus là ai?

Trái với người tiền nhiệm Tim Cook, CEO sắp tới của Apple - John Ternus có nền tảng kỹ thuật sâu và định hướng sản phẩm, được hình thành qua hơn 2 thập kỷ trong lĩnh vực kỹ thuật phần cứng.

Tại Apple, ông đã giám sát việc phát triển nhiều dòng sản phẩm chủ lực như iPhone, iPad, AirPods và Apple Watch. Tân CEO của hãng “Táo khuyết” gắn liền với những cải tiến về vật liệu, độ bền và hiệu năng.

Ternus đã dẫn dắt việc ra mắt MacBook Neo với giá phải chăng và iPhone Air siêu mỏng nhưng bền bỉ. Ông cũng tiên phong trong việc tích hợp công nghệ chống ồn chủ động tiên tiến vào AirPods – sáng kiến được công ty mô tả là “tốt nhất thế giới”.

Sự khác biệt về nền tảng giữa Tim Cook và John  Ternus cho thấy một thay đổi tinh tế nhưng quan trọng trong định hướng của Apple.

Nếu Cook tập trung biến Apple thành một hệ sinh thái kiếm tiền hiệu quả dựa trên dịch vụ và quy mô toàn cầu thì Ternus có thể sẽ tái khẳng định vai trò của đổi mới sản phẩm. Trong vai trò hiện tại, ông đã chú trọng vào sự xuất sắc trong kỹ thuật và tích hợp công nghệ mới vào thiết bị Apple.

Dưới sự lãnh đạo của Ternus, Apple có thể sẽ tìm cách cân bằng giữa hệ sinh thái doanh thu tối ưu (tức là kiếm tiền từ dịch vụ) với việc làm mới các sản phẩm phần cứng – nền tảng duy trì hệ sinh thái đó. Điều này được đánh giá là hoàn toàn hợp lý.

Video kỷ nguyên mới cho Apple khi hãng công nghệ Mỹ này bổ nhiệm lãnh đạo mới John Ternus thay thế Giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sau 15 năm - Nguồn clip: BBC News

Apple giảm áp lực nghìn cân nhờ chuyển hoạt động sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam

Việc tăng cường tập trung vào sản phẩm dưới thời John Ternus cũng có thể là cách Apple phản ứng với nhiều áp lực mang tính cấu trúc.

Dưới thời CEO Tim Cook, Apple thường xuyên bị chỉ trích vì những cải tiến mang tính nhỏ giọt, trái ngược hoàn toàn với sự dẫn dắt đầy tầm nhìn của Steve Jobs – người được ghi nhận là đã thay đổi nền công nghệ tiêu dùng hiện đại.

Các đối thủ lớn như Google và Microsoft đang tiến nhanh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) trên nền tảng đám mây, trong khi Apple dường như đang tụt hậu. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng việc “ông lớn công nghệ” 50 năm tuổi này không đầu tư quá mạnh vào AI cũng có thể là phản ứng hợp lý trước “bong bóng AI”.

Cách tiếp cận tập trung vào thiết bị của Apple sẽ giúp sản phẩm khác biệt thông qua các quan hệ hợp tác. Ví dụ, công ty này dự kiến sử dụng AI Gemini của Google làm nền tảng nâng cấp trợ lý Siri.

Trong khi đó, người tiêu dùng đang nâng cấp thiết bị chậm hơn, buộc Apple phải tạo ra những đổi mới hấp dẫn hơn để kích thích nhu cầu của khách hàng.

Ngoài ra, Apple cũng dễ bị tổn thương trước gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu do căng thẳng địa chính trị. Điều này có thể ảnh hưởng đến tiến độ ra mắt sản phẩm, thậm chí làm giảm chất lượng nếu nhà cung cấp không đáp ứng được tiêu chuẩn. Những năm gần đây, Apple đã phần nào giảm rủi ro bằng cách chuyển một phần dây chuyền sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam.

Thời gian sẽ trả lời, nhưng hiện tại, mọi dấu hiệu cho thấy việc John Ternus kế nhiệm Tim Cook ngồi “chiếc ghế nóng” của Apple sẽ là một sự điều chỉnh chiến lược hợp lý và cần thiết chứ không phải một cuộc cải tổ triệt để.