Theo thông tin từ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, nữ Anh hùng Võ Thị Sáu tên thật là Nguyễn Thị Sáu, sinh năm 1933 (một số tài liệu ghi năm 1935) tại xã Phước Thọ, quận Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa, nay thuộc TP. Hồ Chí Minh. Chị Sáu là một trong những nữ anh hùng, biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, tinh thần bất khuất và ý chí kiên cường trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Dù hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, hình ảnh người nữ chiến sĩ hiên ngang trước kẻ thù vẫn sống mãi trong lòng nhiều thế hệ người Việt Nam. 

Chị Võ Thị Sáu sinh ra trong gia đình nghèo nhưng có truyền thống yêu nước. Cha của chị Sáu làm nghề đánh xe ngựa, mẹ bán bún bò, chả giò ở chợ. Chị Sáu là người con nổi tiếng thông minh, tháo vát. 

Khi thực dân Pháp chiếm Đất Đỏ, 2 người anh của chị Sáu lần lượt thoát ly kháng chiến. Sau đó, chị Sáu bỏ học, ở nhà phụ giúp bố mẹ. 

Chị Võ Thị Sáu sớm giác ngộ cách mạng, tham gia làm liên lạc, tiếp tế và chuyển tin cho lực lượng cách mạng tại địa phương. Năm 1947, nhờ sự gan dạ và nhiều lần hoàn thành tốt nhiệm vụ, chị Sáu được kết nạp vào Đội Công an xung phong quận Đất Đỏ. 

Dù nhỏ tuổi nhưng nhờ sự gan dạ, dũng cảm, chị nhiều lần hoạt động trong vùng địch kiểm soát, thu thập tin tức và báo cáo kịp thời cho tổ chức, góp phần giúp lực lượng cách mạng chủ động đối phó với các cuộc càn quét. Trong quá trình hoạt động, chị tham gia nhiều trận đánh, nổi bật là vụ ném lựu đạn vào cuộc mít tinh do chính quyền thực dân tổ chức tại Đất Đỏ ngày 14/7/1948 và trận tấn công tên tổng Tòng, một Việt gian khét tiếng.

Đầu năm 1950, trong lúc chỉ huy một tổ tập kích, chị Võ Thị Sáu không may bị địch bắt. Chúng giam chị tại nhà tù Bà Rịa và tra tấn dã man. Dù vậy, chị vẫn không khai lấy nửa lời. 

3 tháng sau, chị Sáu bị chuyển về Khám Lớn Sài Gòn. Tại đây, dưới vỏ bọc làm việc ở bếp ăn, chị tiếp tục bí mật truyền tin cho các chiến sĩ cách mạng bị giam giữ. Tuy nhiên, hoạt động này sau đó bị bại lộ do có người phản bội.

Tháng 5/1951, thực dân Pháp đưa chị Võ Thị Sáu ra xét xử và tuyên án tử hình. Ngày 21/1/1952, chị bị đày ra Côn Đảo, mang số tù G.267 và bị giam tại xà lim Sở Cò. Ngay trong đêm 22/1/1952, chị được Chi bộ nhà tù kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đầu năm 1952, chị Võ Thị Sáu bị đưa ra pháp trường tại Côn Đảo. Theo nhiều tư liệu lịch sử, trước khi hy sinh, chị kiên quyết từ chối bị bịt mắt và bày tỏ mong muốn được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng. Chị cất cao giọng vô vang: "Đả đảo thực dân Pháp!", "Việt Nam độc lập muôn năm!", "Hồ Chủ tịch muôn năm!" rồi anh dũng hy sinh khi chưa tròn 20 tuổi.

Hiện nay, mộ Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu nằm tại Nghĩa trang Hàng Dương (Côn Đảo). Đây cũng là an nghỉ của hàng nghìn anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập dân tộc.

Ngày 2/8/1993, Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng chị danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân nhằm ghi nhận những chiến công xuất sắc và tinh thần kiên trung trong đấu tranh cách mạng. Chị Võ Thị Sáu được biết đến là nữ anh hùng trẻ tuổi nhất được trao danh hiệu này.

Cuộc đời và sự hy sinh của Võ Thị Sáu trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm nghệ thuật, tiêu biểu như ca khúc Biết ơn chị Võ Thị Sáu của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn và các bộ phim Như một huyền thoại, Người con gái Đất Đỏ... 

Dự kiến năm 2027, hình tượng nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Võ Thị Sáu sẽ tiếp tục được tái hiện trên màn ảnh rộng qua dự án điện ảnh Đất Đỏ.

Tên tuổi Võ Thị Sáu còn được lưu dấu tại nhiều công trình tưởng niệm trên cả nước. Năm 1980, huyện Long Đất (nay thuộc TP. Hồ Chí Minh) xây dựng Công viên và Tượng đài Võ Thị Sáu trên diện tích khoảng 4.100m². 

Tên Võ Thị Sáu cũng được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công trình công cộng. Tại Hà Nội có Công viên Võ Thị Sáu, đổi tên từ Công viên Tuổi trẻ Thủ đô vào tháng 7/2025, cùng phố Võ Thị Sáu. 

Nhiều trường học tại Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh và các địa phương khác cũng mang tên chị. Đặc biệt, đường Võ Thị Sáu ở trung tâm Côn Đảo dẫn đến Nghĩa trang Hàng Dương, trở thành tuyến đường quen thuộc với người dân và du khách khi đến thăm vùng đất này.

Hằng năm, cứ đến ngày giỗ Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Võ Thị Sáu, hàng nghìn người dân từ khắp mọi miền lại tìm về Côn Đảo và quê hương Đất Đỏ, thành kính dâng hương, tưởng nhớ người nữ anh hùng đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bài viết tham khảo thông tin tại:

Chị Võ Thị Sáu - Vọng mãi lời ca - Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Tưởng niệm 60 năm Ngày hy sinh của nữ Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu - Báo Nhân dân

Võ Thị Sáu - Biểu tượng Anh hùng của miền Đất Đỏ - Công an TP. Hồ Chí Minh.