Sáng 1/11, trận Chung kết năm Đường lên đỉnh Olympia 2026 chính thức diễn ra với màn tranh tài của 4 nhà leo núi. Sau những phần thi kịch tính và màn rượt đuổi điểm số gay cấn, Đoàn Lê Anh Đức (Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, Hà Nội) đã vượt qua Trần Võ Gia Bảo (THPT Chuyên Lê Quý Đôn - Đông Hải, Khánh Hòa), Lý Thái Dương (THPT Chuyên Hùng Vương - Phú Thọ) và Nguyễn Huy Quang Minh (THPT Chuyên Thái Bình, Hưng Yên) để giành vòng nguyệt quế.

Trong trận chung kết, Anh Đức giành được 240 điểm, trở thành Quán quân Olympia năm thứ 26. Phần thưởng dành cho nam sinh Hà Nội là giải thưởng trị giá 50.000 USD. Đặc biệt, chiến thắng này còn giúp Anh Đức đưa vòng nguyệt quế Đường lên đỉnh Olympia thứ hai liên tiếp về Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam.

6 năm theo đuổi giấc mơ Olympia

Niềm yêu thích của Anh Đức dành cho Đường lên đỉnh Olympia bắt đầu từ những năm học THCS. Từ nhỏ, nam sinh đã thích theo dõi các chương trình kiến thức trên truyền hình, đặc biệt là Ai là triệu phú. Đến khi học lớp 6, sau khi xem trận chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 20, Đức bắt đầu ấp ủ ước mơ một ngày được đứng trên sân khấu của cuộc thi.

Với Anh Đức, ước mơ ấy không chỉ dừng lại ở việc theo dõi chương trình qua màn hình. Trong nhiều năm, nam sinh chủ động tìm hiểu các dạng câu hỏi, xem lại những trận thi đấu trước, tham gia các sân chơi mô phỏng Olympia và không ngừng rèn luyện khả năng phản xạ.

Sau 6 năm theo đuổi ước mơ, Anh Đức đã có cơ hội đứng trên sân khấu Chung kết năm Đường lên đỉnh Olympia 2026. Trước khi bước vào phần thi Về đích, nam sinh chuyên Sử không giấu được xúc động khi gửi lời cảm ơn đến gia đình và thầy cô.

“6 năm theo đuổi Olympia có nhiều kỷ niệm, vui buồn. Con xin gửi lời cảm ơn đến bà ngoại, mẹ, gia đình, thầy cô nhà trường đã luôn ở bên, đồng hành, cổ vũ. Đặc biệt, hôm nay là sinh nhật cô chủ nhiệm. Vì thế, con cố gắng để mang lại kết quả tốt nhất như một món quà tặng cô", Anh Đức chia sẻ.

Nói về quá trình chuẩn bị cho Olympia của Anh Đức, Trần Công Minh (cựu học sinh Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, cựu thí sinh Olympia), người sáng lập Câu lạc bộ OlympiAms (CLB về cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia tại trường), cho rằng đây không đơn thuần là cuộc thi kiểm tra kiến thức mà còn đòi hỏi thí sinh phát huy nhiều năng lực khác nhau.

Công Minh cho rằng, Olympia không đơn thuần là cuộc thi kiểm tra kiến thức mà còn đòi hỏi thí sinh có năng lực toàn diện. Bên cạnh việc học tập, tích lũy kiến thức, các bạn cần rèn luyện cả khả năng giao tiếp, tâm lý và bản lĩnh. Theo anh, thí sinh biết phát huy tốt những yếu tố này sẽ có lợi thế trong cuộc đua giành chiến thắng.

Cựu thí sinh Olympia cũng bày tỏ, đây là cuộc thi kiến thức thường thức, chú trọng chiều rộng hơn chiều sâu, không đặt nặng tính hàn lâm. Vì vậy, CLB hướng đến việc giúp các thành viên tích lũy kiến thức một cách bền bỉ, có hệ thống, thay vì học quá vội vàng hoặc tập trung vào những nội dung chuyên sâu, khó tiếp cận.

“Qua chương trình hôm nay, có thể thấy có rất nhiều câu không khó về mặt học thuật, hàn lâm và kiến thức cơ bản ấy Anh Đức đã làm được”, Công Minh nói.

Trong quá trình ôn tập, Anh Đức cũng nhận được sự động viên và chia sẻ kinh nghiệm từ các anh chị cựu thí sinh Olympia, trong đó có Bảo Khánh - Quán quân Olympia 2025.

"Tôi nghĩ có thể gói gọn trong hai điều: Chúng tôi truyền đạt được những gì cần thiết cho Anh Đức, còn Anh Đức lắng nghe và thực hiện tốt những điều đã được hướng dẫn. Đây là kinh nghiệm được đúc kết qua nhiều năm, đặc biệt sau khi Bảo Khánh giành chức vô địch năm ngoái. Từ đó, chúng tôi lựa chọn cách tiếp cận kiến thức từng bước, tích lũy từ những điều nhỏ nhất theo tinh thần tích tiểu thành đại”, Công Minh chia sẻ.

Những kinh nghiệm từ các thế hệ đi trước đã trở thành một phần hành trang, giúp Anh Đức tự tin hơn trên hành trình chinh phục Olympia.

Hành trình của một chàng trai “khó đoán”

Là học sinh lớp chuyên Sử của Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, Anh Đức đã mang về chiến thắng ý nghĩa dành tặng gia đình, thầy cô và hàng nghìn người cổ vũ cho mình. Chứng kiến khoảnh khắc cháu trai giành vòng nguyệt quế, bà ngoại Anh Đức không giấu được niềm tự hào và xúc động.

Theo lời bà, Anh Đức là một cậu bé ngoan, hiền và trong sáng. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống ngành Công an, với bà ngoại là Đại tá Công an đã nghỉ hưu, bố mẹ đều công tác trong ngành, Đức từ nhỏ đã nhận được sự quan tâm và tạo điều kiện để học tập.

Nhưng điều gia đình trao cho Đức không chỉ là môi trường học tập thuận lợi. Có lẽ từ những năm tháng ấy, trong cậu bé đã hình thành thói quen tự tìm tòi và khám phá những điều mới mẻ. Học chuyên Sử, Đức vẫn có thể sử dụng tốt tiếng Anh, yêu văn thơ, âm nhạc và có hiểu biết ở nhiều lĩnh vực khác nhau.

Ngay từ nhỏ, Anh Đức đã tự mày mò học ngoại ngữ qua YouTube. Một trong những sở thích đặc biệt của Đức là tìm hiểu và ghi nhớ quốc ca các nước. Đến nay, nam sinh Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam có thể hát quốc ca của 135 quốc gia. Đằng sau những giai điệu tưởng như xa lạ ấy là sự tò mò về lịch sử, văn hóa và con người của những vùng đất mà Đức chưa từng đặt chân tới.

135 bài quốc ca không đơn thuần là những giai điệu Đức học thuộc để biểu diễn hay gây ấn tượng. Với nam sinh, mỗi bài hát giống như một cánh cửa nhỏ, mở ra những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và con người của một quốc gia.

Đức cũng dành tình yêu đặc biệt cho âm nhạc cách mạng Việt Nam, thơ ca cách mạng và dân ca. Theo những thông tin được chia sẻ về nam sinh, em có thể hát nhạc đỏ, dân ca, ví, giặm Nghệ Tĩnh bằng nhiều thứ tiếng. Đức còn thuộc nhiều bài thơ của nhà thơ Xuân Quỳnh.

Sự hiểu biết phong phú, khả năng ở nhiều lĩnh vực cùng nét tính cách tình cảm, tinh tế của Anh Đức khiến MC Khánh Vy phải nhận xét: “Anh Đức là một người khó đoán”.

Nếu âm nhạc giúp Đức chạm tới những nền văn hóa khác nhau, lịch sử lại là lĩnh vực giúp nam sinh tìm hiểu những câu chuyện nằm phía sau các sự kiện.

Ít ai biết rằng trước khi trở thành học sinh chuyên Sử, Đức từng dành nhiều thời gian cho môn Toán và giành nhiều huy chương tại các cuộc thi toán chuyên biệt từ bậc tiểu học đến THCS.

Bước ngoặt đến vào năm lớp 8. Khi được giáo viên Lịch sử khuyến khích tham gia kỳ thi học sinh giỏi dành cho học sinh lớp 9, Đức quyết định thử sức dù phải thi vượt cấp. Kết quả, nam sinh giành giải Nhất học sinh giỏi Lịch sử cấp thành phố.

Từ dấu mốc ấy, Đức dần nhận ra niềm yêu thích của mình với môn học này. Với Anh Đức, lịch sử không đơn thuần là ghi nhớ những mốc thời gian, sự kiện hay nhân vật. Quan trọng hơn, đó là hành trình tìm hiểu vì sao một sự kiện xảy ra, điều gì đã dẫn đến nó và những câu chuyện nào còn nằm phía sau những dòng lịch sử.

Đức tiếp tục ghi dấu tại nhiều kỳ thi học sinh giỏi. Trong đó, khi đang học lớp 11, nam sinh giành giải Ba học sinh giỏi thành phố môn Lịch sử lớp 12 và giải Nhì cuộc thi môn Lịch sử của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội.

Sau khi hoàn thành lớp 9, Đức trúng tuyển vào 4 trường chuyên gồm Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, Trường THPT Chuyên Nguyễn Huệ, Trường THPT Chuyên Khoa học xã hội và Nhân văn và Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ.

Những thành tích ấy cho thấy khả năng học tập nổi bật của Đức, nhưng có lẽ điều đáng chú ý hơn nằm ở cách nam sinh tiếp cận tri thức. Đức không chỉ học để có thêm một giải thưởng hay một đáp án đúng. Cậu có thói quen tìm đến những điều mình chưa biết, kiên nhẫn lần theo một câu chuyện lịch sử, một tác phẩm văn học hay nguồn gốc của một giai điệu.

Sau khi giành vòng nguyệt quế Olympia, bà ngoại cho biết gia đình có định hướng cho Anh Đức đi du học. Chiến thắng tại Olympia có thể là một dấu mốc đáng nhớ nhưng với chàng trai luôn tò mò trước những điều chưa biết, có lẽ đó mới chỉ là điểm khởi đầu cho hành trình khám phá rộng lớn hơn phía trước.