Hạ mái ngọn núi giữa lòng đô thị, di dời khẩn cấp 87 hộ dân khỏi vùng nguy cơ sạt lở
Phương án san hạ núi Một, di dời hàng trăm hộ dân và hình thành quỹ đất đô thị đang được tỉnh Gia Lai nghiên cứu nhằm xử lý tình trạng sạt lở kéo dài.
Liên quan đến phương án xử lý sạt lở tại núi Một, phường Quy Nhơn, ngày 5/11, UBND tỉnh Gia Lai đã thống nhất định hướng xử lý sạt lở núi Một, nghiên cứu hạ một phần mái núi và di dời ngay các hộ nguy cơ cao. Cùng với đó, tỉnh cũng di dời, bố trí tái định cư; xử lý đất đá đào, đầu tư hạ tầng và khai thác quỹ đất sau chỉnh trang. Khu vực triển khai dự án có diện tích khoảng 35.400m².
Núi Một nằm ven sông Hà Thanh, kéo dài dọc đường Hoa Lư, từ khu vực Cầu Đôi đến cầu Chữ Y. Với địa hình dốc, đất đá phong hóa mạnh, nơi đây thường xuyên đối mặt nguy cơ sạt lở vào mùa mưa. Đặc biệt, bão số 13 cùng đợt mưa lũ cuối năm 2025 đã gây sạt lở tại nhiều vị trí, khiến đất đá tràn xuống khu dân cư bên dưới, đe dọa an toàn người dân.
Hiện khu vực núi Một có 228 hộ dân sinh sống, gồm 183 hộ ở trên núi, sườn núi và 45 hộ dưới chân núi. Tình trạng sạt lở kéo dài nhiều năm khiến việc tìm kiếm giải pháp bảo đảm an toàn cho người dân trở nên cấp thiết.
Trước thực trạng này, UBND phường Quy Nhơn từng đề xuất phương án san hạ núi Một, kết hợp di dời dân cư và tạo quỹ đất phục vụ phát triển đô thị. Tổng kinh phí dự kiến khoảng 500 tỷ đồng. Theo tính toán của địa phương, quá trình đào hạ núi có thể tạo ra khoảng 1 triệu m³ đất đá, trong khi nguồn thu từ đấu giá quỹ đất sau chỉnh trang ước tính khoảng 850 tỷ đồng.
Theo định hướng vừa được UBND tỉnh thống nhất, thay vì chỉ xử lý từng điểm sạt lở riêng lẻ, khu vực núi Một sẽ được nghiên cứu phương án cải tạo tổng thể. Cơ quan chức năng sẽ khảo sát địa chất, đánh giá hiện trạng để lựa chọn giải pháp kỹ thuật phù hợp, trong đó có phương án gọt, hạ một phần mái núi.
Một trong những nhiệm vụ cấp thiết là xác định phạm vi cần di dời dân, khoanh vùng có nguy cơ sạt lở và xây dựng phương án bố trí nơi ở mới. Tỉnh Gia Lai yêu cầu nhanh chóng xác định các khu vực có nguy cơ sạt lở cao, khẩn cấp di dời khoảng 87 hộ dân đến nơi an toàn, không phụ thuộc vào tiến độ hoàn tất thủ tục dự án hay quá trình lựa chọn nhà đầu tư.
Về tái định cư, tỉnh dự kiến áp dụng nhiều hình thức như giao đất, bố trí nhà ở xã hội, chung cư hoặc bồi thường bằng tiền để người dân tự tìm nơi ở mới. Quỹ đất tái định cư bước đầu được tính toán khoảng 224 lô, song cần tiếp tục rà soát, đối chiếu với số hộ thực tế và các điều kiện pháp lý liên quan.
Sau khi hoàn thành chỉnh trang, quỹ đất tại khu vực núi Một sẽ được nghiên cứu khai thác theo quy hoạch, với các chức năng như nhà ở, chung cư thương mại, nhà ở xã hội, công viên, cây xanh và không gian công cộng. Trước khi xác định phạm vi đất có thể đưa vào khai thác, các đơn vị liên quan phải rà soát các công trình quốc phòng hiện hữu trên núi và yêu cầu bảo vệ đi kèm.
Theo lộ trình, việc di dời các hộ dân trong vùng nguy hiểm và khảo sát địa chất sẽ được triển khai trong quý IV/2026. Phương án quy hoạch, chỉnh trang tổng thể dự kiến hoàn thành trong năm 2027, trước khi dự án được triển khai trong giai đoạn 2027-2029.
