Ung thư gan là một trong những bệnh ung thư có tỷ lệ mắc và tử vong cao tại Việt Nam. Theo dữ liệu GLOBOCAN 2024 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), Việt Nam ước tính có 177.404 ca ung thư mới và 111.015 trường hợp tử vong do ung thư. Trong đó, ung thư gan và đường mật trong gan ghi nhận khoảng 14.591 ca mắc mới, đứng thứ tư trong nhóm các loại ung thư phổ biến nhất tại nước ta.

Chia sẻ với TVB, Giáo sư Chan Chi-yan, Khoa Phẫu thuật, Trường Y thuộc Đại học Hồng Kông cho biết, ung thư gan giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng, khi thấy xuất hiện các triệu chứng thì bệnh thường đã tiến triển đến giai đoạn giữa hoặc cuối.

Khi cơ thể xuất hiện cơn đau ở 2 khu vực này, người bệnh cần lưu ý:

Thứ nhất, đau vùng hạ sườn phải

Đây có thể xem là một dấu hiệu cảnh báo có thể bạn đang mắc ung thư gan. Sự phát triển nhanh chóng của khối u khiến gan bị co thắt, dẫn đến đau vùng thượng vị bên phải. Cơn đau thường biểu hiện dưới dạng đau âm ỉ, đầy hơi hoặc nhức nhối, không liên tục hoặc kéo dài. Vị trí đau có liên quan chặt chẽ đến vị trí tổn thương, cường độ đau tăng dần theo tiến triển của bệnh.

Thứ hai, đau vai phải

Thực tế, việc ngồi lâu hoặc các rối loạn cột sống cổ và thắt lưng đều có thể gây đau vai phải. Tuy nhiên, đối với nhiều người mắc bệnh gan, đau vai phải dai dẳng có thể là dấu hiệu của ung thư gan.

Điều này là do khi khối u ác tính ở gan phát triển, nó sẽ gây áp lực lên cơ hoành, từ đó chèn ép các cơ phổi dưới. Đồng thời, các dây thần kinh này cũng được kết nối với các dây thần kinh ở vai phải. Do đó, nếu người có vấn đề về gan thường xuyên bị đau vai phải cần đến bệnh viện thăm khám càng sớm càng tốt.

Ngoài ra, nếu nước tiểu có màu trà liên tục suốt cả ngày hoặc lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng, đây có thể là dấu hiệu của suy giảm chức năng gan.

Giáo sư Chen cũng nói thêm, nguyên nhân phổ biến nhất gây ung thư gan là viêm gan B. Có hai con đường chính mà viêm gan B có thể dẫn đến ung thư gan đó là: Viêm gan B có thể dẫn đến xơ gan, từ đó có thể phát triển thành ung thư gan; Virus viêm gan B kích thích trực tiếp sự phát triển của tế bào ung thư.

Bên cạnh đó, aflatoxin sản sinh trong thực phẩm bị mốc như đậu phộng, ngô, đỗ tương...cũng là nguyên nhân gây bệnh. Chất này không vị, không mùi, phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt và khó bị tiêu diệt bằng phương pháp nấu nướng thông thường, từng bị Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm chất gây ung thư loại 1.

Khi ăn thực phẩm nấm mốc trong thời gian dài, các mô gan sẽ bị tổn thương, lâu dần gây ung thư. Do đó, khi phát hiện đậu phộng, đậu và các sản phẩm từ các loại hạt bị mốc cần phải vứt bỏ ngay lập tức.

Ung thư gan có thể tiến triển trong thời gian dài mà không gây ra triệu chứng rõ rệt. Vì vậy, việc chờ đến khi xuất hiện đau bụng, đau vai hoặc vàng da mới đi khám có thể khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, người dân nên:

- Người mang virus viêm gan B hoặc người bị gan nhiễm mỡ nên siêu âm gan và xét nghiệm chức năng gan 6 tháng một lần. 

- Nếu mắc gan nhiễm mỡ nghiêm trọng, sự tích tụ mỡ có thể cản trở hình ảnh siêu âm. Khuyến cáo những người mắc bệnh này nên chụp MRI hoặc CT scan hàng năm để đảm bảo không bỏ sót các khối u nhỏ.

- Hãy hình thành những thói quen sinh hoạt lành mạnh, tăng cường tập thể dục nhịp điệu để giảm mỡ bụng, duy trì lịch trình sinh hoạt đều đặn và tránh thức khuya.

Cần lưu ý:

Các dấu hiệu đau hạ sườn phải hay đau vai phải không phải lúc nào cũng liên quan đến bệnh gan. Đau bụng có thể xuất phát từ túi mật, dạ dày, đường ruột hoặc các cơ quan khác. Trong khi đó, đau vai còn có thể do bệnh lý cơ xương khớp, chấn thương hoặc một số vấn đề tim mạch.

Vì vậy, người dân không nên tự chẩn đoán ung thư gan qua vị trí đau hoặc tự ý điều trị tại nhà. Khi có triệu chứng kéo dài, bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn phù hợp.