Đề xuất siêu dự án đường hầm dưới biển dài gần 7km, vốn đầu tư hơn 14.000 tỷ đồng
Nếu được thông qua, dự án có thể thay đổi hoàn toàn mô hình giao thông tại một trong những khu vực biệt lập nhất Scotland, thay thế dần hệ thống phà đã già cỗi.
Một đường hầm dưới biển nối đảo chính của quần đảo Shetland với đảo Yell có thể làm thay đổi hoàn toàn hệ thống giao thông tại một trong những khu vực biệt lập nhất Scotland.
Dự án hiện vẫn đang trong giai đoạn đánh giá, đồng thời được xem là giải pháp thay thế cho mạng lưới phà lâu đời đang kết nối các cộng đồng trên quần đảo.
Thông tin này được công bố vào tháng 6/2026 trong khuôn khổ Chương trình Kết nối Giao thông Liên đảo do Hội đồng Quần đảo Shetland triển khai. Nghiên cứu sử dụng tuyến vượt biển Yell Sound như một "dự án đường hầm thử nghiệm" nhằm đánh giá khả năng thay thế một phần mạng lưới phà liên đảo bằng các kết nối cố định.
Dự án sẽ nối đảo Yell với đảo chính Shetland
Theo phương án đang được xem xét, một đường hầm dưới biển dài khoảng 6,8km sẽ được xây dựng giữa đảo Mainland Shetland và đảo Yell. Công trình dự kiến nằm sâu khoảng 50m dưới đáy biển, tạo ra tuyến kết nối cố định đầu tiên giữa các cộng đồng hiện vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào phà.
Quá trình xây dựng ước tính có thể kéo dài tới 8 năm. Quy mô này khiến dự án trở thành một trong những quyết định hạ tầng quan trọng nhất đối với khu vực Scotland hải đảo, bởi đây không đơn thuần là một công trình vượt biển mà còn là sự thay đổi trong mô hình di chuyển dài hạn.
Mô hình tính toán mới nhất cho thấy tổng vốn đầu tư cho tuyến hầm Yell Sound vào khoảng 402 triệu bảng Anh (hơn 14.000 tỷ đồng) . Trong đó, chi phí xây dựng cơ bản được ước tính ở mức 327 triệu bảng, cộng thêm 50 triệu bảng dành cho các rủi ro và chi phí dự phòng, cùng 25 triệu bảng chi phí ban đầu.
Các số liệu này được ông Andy Sloan, phó Chủ tịch điều hành của công ty tư vấn COWI, công bố. COWI là đơn vị tham gia nghiên cứu cùng với Stantec. Theo ông Sloan, các ước tính được xây dựng dựa trên trao đổi với 3 nhà thầu quốc tế có kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng đường hầm.
Đánh giá sơ bộ kết luận rằng đường hầm Yell có thể được xây dựng về mặt kỹ thuật và đủ sức hấp dẫn về mặt tài chính đối với nhà đầu tư. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa dự án chắc chắn được phê duyệt.
Quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào các cuộc tranh luận chính trị, phân tích chi phí, so sánh với phương án duy trì phà và lựa chọn giải pháp tối ưu cho từng tuyến.
Các thành viên Hội đồng Quần đảo Shetland dự kiến sẽ thảo luận về đề án kinh doanh sơ bộ vào ngày 30/6/2026. Nội dung chính của cuộc họp là so sánh chi phí dài hạn của hệ thống phà với chi phí xây dựng và duy trì các đường hầm dưới biển.
Theo Construction Management, cuộc họp này nhiều khả năng sẽ chưa đưa ra quyết định "đồng ý" hay "bác bỏ" ngay lập tức đối với các dự án đường hầm. Thay vào đó, đây sẽ là bước tiếp theo nhằm lựa chọn các phương án ưu tiên và định hướng cho giai đoạn tiếp theo của chương trình.
