Đau đầu vì tỷ giá, đồng minh Mỹ tức tốc đi tìm 'phao cứu sinh' USD từ Washington
Khi đồng nội tệ tại nhiều nước chịu sức ép và dòng vốn toàn cầu dịch chuyển về tài sản an toàn, Mỹ đang được kỳ vọng sẽ mở rộng mạng lưới hoán đổi tiền tệ — một công cụ then chốt để ổn định thị trường và duy trì trật tự tài chính dựa trên đồng USD.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent mới đây cho biết nhiều đồng minh tại Vùng Vịnh Ba Tư cùng một số quốc gia châu Á đã đề nghị thiết lập các thỏa thuận hoán đổi ngoại tệ (swap line) với Mỹ, đồng thời nhấn mạnh những cơ chế này có thể hỗ trợ hoạt động cho vay bằng đồng USD ở nước ngoài.
“Rất nhiều đối tác Vùng Vịnh của chúng tôi đã đề nghị các đường dây hoán đổi”, ông Bessent nói. “Nhiều quốc gia khác, bao gồm một số đồng minh châu Á, cũng đã đưa ra đề nghị tương tự”.
Cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran đã khiến các dòng chảy năng lượng then chốt từ Vùng Vịnh bị gián đoạn, gây sức ép lên nhiều nền kinh tế và hệ thống tài chính toàn cầu. Một số đồng minh của Mỹ trong khu vực trở thành mục tiêu trả đũa của Iran, trong khi nhiều nền kinh tế châu Á chứng kiến đồng nội tệ suy yếu.
Thường được thiết lập giữa các NHTW, thỏa thuận hoán đổi tiền tệ cho phép một quốc gia sử dụng đồng tiền của quốc gia khác để đáp ứng nhu cầu thanh khoản. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hiện duy trì các đường hoán đổi với Ngân hàng Trung ương châu Âu, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản và một số đối tác khác. Năm ngoái, ông Bessent đã tiên phong sử dụng một quỹ của Bộ Tài chính để cung cấp USD cho Argentina, giúp Chính phủ nước này hỗ trợ đồng nội tệ trước thềm bầu cử.
“Các đường hoán đổi, dù do Fed hay Bộ Tài chính cung cấp, đều nhằm duy trì trật tự trên thị trường cấp vốn bằng USD và ngăn chặn việc bán tháo tài sản Mỹ một cách hỗn loạn”, ông Bessent cho hay.
Ngoài UAE, ông Bessent không nêu cụ thể những quốc gia nào đã đề nghị thiết lập thỏa thuận mới với Mỹ. Tuy nhiên, ngay từ năm ngoái, ông đã hình dung việc mở rộng mạng lưới hoán đổi như một công cụ củng cố vị thế thống trị toàn cầu của đồng USD.
Trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 7/2025, ông Bessent nhấn manh “củng cố vị thế tối thượng của USD” là một trong những ưu tiên hàng đầu khi ông đảm nhiệm vai trò Bộ trưởng Tài chính.
“Một trong những mục tiêu của tôi là xây dựng một thị trường cấp vốn bằng USD quy mô lớn tại Trung Đông”, ông tuyên bố. “Bộ Tài chính cũng có thể triển khai các đường hoán đổi tương tự Fed – và tôi tin rằng chúng ta sẽ sớm thấy Mỹ thiết lập các thỏa thuận này với một loạt quốc gia mới mà Fed hiện chưa có”.
UAE, Saudi Arabia và nhiều quốc gia giàu có khác tại Vùng Vịnh neo tỷ giá vào đồng USD, khiến họ gắn chặt với hệ thống tiền tệ của Mỹ, trong khi phần lớn doanh thu dầu mỏ cũng được định giá bằng USD. “Chúng tôi muốn duy trì cơ chế neo tỷ giá đó, và rõ ràng họ đang nắm giữ lượng USD dư thừa đáng kể”, ông Bessent nói hồi năm ngoái.
