Đào xuyên 664km núi đá cho siêu dự án thủy lợi huyết mạch, vốn đầu tư hơn 446.000 tỷ đồng
Được triển khai nhằm giải quyết tình trạng thiếu nước kéo dài ở tỉnh Vân Nam, dự án sẽ dẫn nước từ thượng nguồn sông Dương Tử qua nhiều lưu vực lớn của châu Á.
Năm 2021, Chính phủ Trung Quốc tiếp tục nhấn mạnh vai trò của một trong những công trình thủy lợi lớn nhất đang được triển khai tại nước này: dự án Chuyển nước Trung tâm Vân Nam.
Đây là hệ thống dài 664km được thiết kế để dẫn nước từ các nhánh chính của sông Kim Sa - thượng nguồn sông Dương Tử - tới những khu vực thường xuyên thiếu nước ở miền Trung tỉnh Vân Nam.
Theo Ủy ban Quản lý và Giám sát tài sản Nhà nước Trung Quốc (SASAC), dự án được hình thành nhằm giải quyết tình trạng khô hạn kéo dài tại nhiều vùng của Vân Nam. Trong khi đó, Sở Tài nguyên nước tỉnh Vân Nam cho biết đây là dự án phân bổ nguồn nước lớn nhất và có chi phí cao nhất đang được xây dựng tại Trung Quốc.
Quy mô kỹ thuật khổng lồ là yếu tố cho thấy tầm quan trọng chiến lược của công trình. Hệ thống đi xuyên qua núi non, thung lũng, các đới đứt gãy địa chất và 4 lưu vực sông lớn, với tổng chiều dài tuyến dẫn nước khoảng 664km. Trong số này, khoảng 612km là đường hầm, tương đương hơn 90% toàn tuyến.
Theo Sở Tài nguyên nước Vân Nam, mục tiêu của dự án là giảm bớt tình trạng thiếu nước kéo dài cho các đô thị, khu công nghiệp, nông nghiệp và hệ thống hồ cao nguyên tại một trong những vùng kinh tế quan trọng nhất của tỉnh.
Tổng vốn đầu tư toàn hệ thống được ước tính vượt 115 tỷ NDT (khoảng 446.000 tỷ đồng).
Tái định hình “bản đồ nước” của Trung Quốc
Dự án Chuyển nước Trung tâm Vân Nam được xây dựng nhằm giải quyết việc phân bố nguồn nước không đồng đều giữa các khu vực của Trung Quốc. Trong khi một số vùng có nguồn nước dồi dào, nhiều nơi khác lại thiếu hụt nghiêm trọng, ảnh hưởng tới tăng trưởng đô thị, công nghiệp và nông nghiệp.
Giải pháp được Bắc Kinh lựa chọn là xây dựng một mạng lưới kết nối các lưu vực sông, cho phép điều chuyển nước từ nơi dư thừa sang khu vực khô hạn hơn.
Hệ thống lấy nước từ sông Kim Sa rồi vận chuyển thông qua các kênh dẫn, đường hầm và công trình ngầm tới khu vực trung tâm tỉnh Vân Nam.
Việc đào hầm quy mô lớn là yêu cầu bắt buộc bởi địa hình Vân Nam cực kỳ phức tạp, với núi cao, thung lũng sâu và nhiều khu vực địa chất không ổn định.
Năng lực vận chuyển nước của dự án cũng đặc biệt nổi bật. Hệ thống được thiết kế để dẫn tối đa 135 m3 nước/giây - mức lưu lượng tương đương nhiều con sông lớn tại một số khu vực trên thế giới.
Công suất này cho phép cấp nước cho các đô thị quy mô lớn, duy trì hoạt động công nghiệp và phục vụ tưới tiêu nông nghiệp trên diện rộng.
Một đặc điểm kỹ thuật đáng chú ý khác là dự án đi qua nhiều lưu vực sông lớn của châu Á, bao gồm hệ thống sông Kim Sa (thuộc lưu vực Dương Tử), Mekong, sông Hồng và Nanpan.
Việc kết nối các hệ thống sông này đòi hỏi tính toán thủy lực cực kỳ chi tiết nhằm đảm bảo cân bằng giữa quá trình lấy nước, vận chuyển và phân phối.
