Nằm sâu trong khu vực Al-Hasa, phía đông Saudi Arabia, Ghawar được phát hiện năm 1948 và bắt đầu khai thác từ năm 1951. Khi đó, Saudi Arabia vẫn chưa phải một thế lực trên bản đồ năng lượng thế giới.

Hơn 7 thập kỷ sau, Ghawar đã trở thành một trong những mỏ dầu có ảnh hưởng lớn nhất lịch sử ngành năng lượng. Mỏ dầu khổng lồ này đóng góp sản lượng đáng kể cho Saudi Arabia trong nhiều thập kỷ, đồng thời góp phần đưa quốc gia Trung Đông trở thành một trong những cường quốc dầu mỏ hàng đầu thế giới.

Các ước tính trước đây cho rằng Ghawar có trữ lượng dầu ban đầu khoảng 88-104 tỷ thùng. Kể từ khi đi vào khai thác, mỏ đã cung cấp một phần đáng kể sản lượng dầu của Saudi Arabia.

Dù đã được khai thác trong hơn 70 năm, Ghawar vẫn duy trì sản lượng ở quy mô hàng triệu thùng mỗi ngày. Dữ liệu từng được công bố cho thấy công suất khai thác tối đa của mỏ vào khoảng 3,8 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 30% sản lượng dầu của Saudi Arabia tại thời điểm được đề cập.

Sự đóng góp của Ghawar không chỉ nằm ở sản lượng dầu. Đối với Saudi Arabia, nguồn thu từ dầu mỏ trong nhiều thập kỷ đã trở thành nền tảng quan trọng của ngân sách, giúp chính phủ đầu tư vào cơ sở hạ tầng, các chương trình an sinh xã hội và những dự án phát triển kinh tế.

Nguồn thu từ dầu cũng tạo nguồn lực tài chính để Riyadh triển khai chiến lược đa dạng hóa nền kinh tế trong khuôn khổ Saudi Vision 2030, hướng tới giảm sự phụ thuộc vào dầu khí trong dài hạn.

Ghawar trước bài toán của một mỏ dầu “già”

Tuy nhiên, quy mô khổng lồ không đồng nghĩa với nguồn dầu có thể khai thác vô hạn. Sau hơn 7 thập kỷ vận hành, Ghawar đang đối mặt với những thách thức ngày càng rõ nét về duy trì sản lượng.

Một số dữ liệu được công bố cho thấy sản lượng tối đa hiện nay của Ghawar khoảng 3,8 triệu thùng/ngày, thấp hơn đáng kể so với mức 5,8 triệu thùng/ngày từng được ghi nhận trong thập niên trước.

Để duy trì khả năng khai thác, Saudi Aramco đã phải áp dụng nhiều kỹ thuật khai thác và thu hồi dầu nâng cao, trong đó có bơm nước và bơm khí nhằm duy trì áp suất trong vỉa chứa.

Những thay đổi này cho thấy Ghawar đang bước sang một giai đoạn khác so với thời kỳ sản lượng tăng mạnh. Với một mỏ đã khai thác trong nhiều thập kỷ, bài toán không chỉ còn là tìm kiếm và đưa dầu lên mặt đất mà còn là duy trì hiệu quả khai thác trong điều kiện các tầng chứa dầu ngày càng trưởng thành.

Một dấu mốc đáng chú ý là Saudi Aramco từng công bố dữ liệu chi tiết hơn về sản lượng và hoạt động của các mỏ dầu lớn trong tài liệu phát hành trái phiếu. Những thông tin này giúp thị trường có thêm cơ sở đánh giá thực trạng của các tài sản dầu khí chủ chốt của Saudi Arabia.

Từ đó, Ghawar được nhìn nhận không còn đơn thuần là một nguồn dầu khổng lồ có khả năng duy trì sản lượng ở mức cao trong thời gian vô hạn. Đây vẫn là tài sản chiến lược của Saudi Arabia, nhưng đồng thời cũng là một mỏ dầu đã bước vào giai đoạn trưởng thành và phải đối mặt với áp lực suy giảm sản lượng.

Trong bối cảnh ngành năng lượng toàn cầu thay đổi, thách thức đối với Saudi Arabia càng trở nên rõ ràng. LNG, năng lượng tái tạo, công nghệ thu giữ carbon và sức ép giảm phát thải đang làm thay đổi cấu trúc thị trường năng lượng.

Riyadh vì thế đang mở rộng đầu tư sang khí tự nhiên, công nghệ thu giữ carbon và nhiều lĩnh vực ngoài dầu thô. Mục tiêu là tạo thêm các động lực tăng trưởng mới trong khi vẫn tận dụng lợi thế từ ngành dầu khí.

Trong tương lai gần, Ghawar vẫn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống dầu mỏ của Saudi Arabia và thị trường năng lượng toàn cầu. Quy mô lớn, lịch sử khai thác lâu dài và vị trí chiến lược khiến mỏ dầu này tiếp tục là một trong những tài sản năng lượng đáng chú ý nhất thế giới, ngay cả khi Saudi Arabia chuẩn bị cho một nền kinh tế ít phụ thuộc hơn vào dầu mỏ.