Vị Đại úy là 'cha đẻ' của một sáng kiến huyền thoại, được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân sau 30 năm qua đời
30 năm sau ngày mất, Đại úy Hoàng Cầm được truy tặng danh hiệu cao quý, ghi nhận những đóng góp của ông.
Chiều 17/9, Sư đoàn 308 (Quân đoàn 12) tổ chức lễ truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Đại úy Hoàng Cầm, nguyên Tiểu đội trưởng nuôi quân thuộc Đội Phẫu thuật, Phòng Quân y, Đại đoàn 308 - Đại đoàn Quân Tiên Phong, nay là Sư đoàn 308.
Đại úy Hoàng Cầm (1916-1996), tên thật Đỗ Văn Cầm, quê Nam Định, nay thuộc tỉnh Ninh Bình. Ông nhập ngũ năm 1947, được phân công làm tổ trưởng nuôi quân. Trong những năm kháng chiến, ông không chỉ hoàn thành nhiệm vụ bảo đảm bữa ăn cho bộ đội mà còn luôn tìm tòi cách làm mới để đáp ứng yêu cầu chiến đấu.
Dấu ấn lớn nhất trong sự nghiệp của ông gắn với “bếp Hoàng Cầm”, sáng kiến ra đời từ thực tiễn chiến trường.
Trong Chiến dịch Hòa Bình (1951-1952), yêu cầu đặt ra là phải có một loại bếp giúp bộ đội có thể nấu ăn cả ngày lẫn đêm nhưng hạn chế nguy cơ bị máy bay đối phương phát hiện. Trong quá trình tìm cách giải quyết vấn đề, đồng chí Hoàng Cầm chú ý đến hình ảnh làn khói lượn quanh mái bếp của những gia đình dân cư.
Từ quan sát đó, ông nảy ra ý tưởng và nghiên cứu một kiểu bếp có khả năng che giấu lửa, hạn chế khói lộ ra bên ngoài. Sáng kiến giúp bộ đội duy trì việc nấu nướng mà vẫn đáp ứng yêu cầu giữ bí mật trong điều kiện chiến trường.
Đến tháng 10/1952, đơn vị quyết định lấy tên người chiến sĩ sáng tạo ra loại bếp này để đặt tên cho sáng kiến là “bếp Hoàng Cầm”. Từ đó, loại bếp này được phổ biến rộng rãi, trở thành hình ảnh quen thuộc trong công tác nuôi quân qua các chiến dịch của cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Với những thành tích đạt được, ông được trao Huân chương Chiến công hạng Nhì. Ông cũng được báo công với Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, tổ chức ngày 1/5/1952 tại xã Kim Bình, huyện Chiêm Hóa cũ, tỉnh Tuyên Quang.
Tại đại hội, đồng chí Hoàng Cầm vinh dự được Bác Hồ tặng một chiếc đồng hồ đeo tay. Kỷ vật này trở thành một dấu ấn đáng nhớ trong cuộc đời người chiến sĩ nuôi quân, người đã có sáng kiến xuất phát từ chính những yêu cầu rất cụ thể của chiến trường.
Sau kháng chiến chống Mỹ, ông tiếp tục được trao Huân chương Kháng chiến hạng Nhì cùng nhiều bằng khen của các cấp.
Đồng chí Hoàng Cầm qua đời năm 1996, hưởng thọ 80 tuổi. Sau khi qua đời, ông được truy thăng quân hàm Đại úy.
30 năm sau ngày ông qua đời, những đóng góp trong thời kỳ kháng chiến tiếp tục được ghi nhận. Việc truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân là sự ghi nhận đối với những cống hiến của Hoàng Cầm, đặc biệt là sáng kiến “bếp Hoàng Cầm” - một giải pháp hậu cần ra đời từ thực tiễn chiến trường và được sử dụng rộng rãi trong quân đội.
