Theo Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Australia (DAFF), quyết định tạm ngừng nhập khẩu bưởi tươi nguyên quả được trồng và sản xuất tại Việt Nam có hiệu lực từ 0h00 phút 01 giây ngày 15/9/2026 theo giờ miền Đông Australia, với thời hạn 6 tháng. Trong thời gian này, bưởi Việt Nam được cấp chứng nhận xuất khẩu từ ngày 15/9 sẽ không được phép nhập khẩu vào Australia. Các lô hàng đã vận chuyển và được chứng nhận trước thời điểm trên sẽ được xử lý theo quy định kiểm dịch khi đến nơi.

Quyết định được đưa ra sau đợt kiểm tra của chuyên gia Australia tại một số vùng trồng và cơ sở đóng gói ở Vĩnh Long, TPHCM và Cần Thơ từ ngày 22 đến 28/8. Kết quả cho thấy một số vùng trồng chưa thực hiện đầy đủ yêu cầu về quản lý sinh vật gây hại; nhật ký sản xuất, hồ sơ theo dõi sinh vật gây hại còn thiếu hoặc chưa thống nhất. Tại một số cơ sở đóng gói, việc lựa chọn, phân loại và loại bỏ quả có dấu hiệu nhiễm sinh vật gây hại chưa đáp ứng yêu cầu; quy trình xử lý bằng chlorine cũng chưa được thực hiện đồng bộ.

Theo DAFF, kể từ khi bưởi Việt Nam bắt đầu được xuất khẩu sang Australia vào tháng 4/2026, khoảng 70% số lô hàng được kiểm tra tại Australia có triệu chứng liên quan đến sinh vật gây hại. Tuy nhiên, phía Australia chưa phát hiện rầy chổng cánh châu Á (Asian citrus psyllid - ACP) hoặc bệnh loét cam quýt; các phát hiện khác vẫn làm dấy lên quan ngại về an ninh sinh học.

Ngay sau khi nhận thông báo, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật yêu cầu các địa phương thông tin đầy đủ đến vùng trồng, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp; đồng thời không tổ chức xuất khẩu bưởi tươi sang Australia trong thời gian quyết định có hiệu lực.

Các vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được cấp mã số xuất khẩu phải được rà soát, đánh giá theo các điều kiện nhập khẩu của Australia. Những đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu phải xây dựng phương án khắc phục, sau đó được kiểm tra, đánh giá lại. Việc cấp chứng nhận kiểm dịch thực vật chỉ được nối lại sau khi có thông báo của cơ quan quản lý chuyên ngành.

Theo thông tin từ cơ quan chức năng Việt Nam, các giải pháp trọng tâm còn bao gồm tăng cường tập huấn kỹ thuật, chuẩn hóa việc đặt bẫy và mật độ bẫy theo dõi sinh vật gây hại, đồng thời bảo đảm hồ sơ, tài liệu được ghi chép đầy đủ để phục vụ việc truy xuất và kiểm tra sau xuất khẩu. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng dự kiến phối hợp với các địa phương và làm việc với phía Australia để tìm khả năng mở cửa thị trường trở lại sớm hơn.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Vina T&T Group, cho rằng việc tạm ngừng chắc chắn ảnh hưởng đến xuất khẩu bưởi trong năm nay và những tháng đầu năm sau, nhất là khi đây là thời điểm doanh nghiệp kỳ vọng tăng lượng hàng phục vụ thị trường dịp Tết.

“Tuy vậy, nếu chỉ mỗi góc độ doanh nghiệp thì không thể khắc phục được hoàn toàn các vấn đề, cần phải có sự chỉ đạo và phối hợp của toàn ngành nông nghiệp, từ cơ quan chức năng đến bà con nông dân các vùng trồng”, ông Tùng nói.
Việc Australia tạm dừng nhập khẩu hiện chỉ áp dụng với thị trường này, không đồng nghĩa bưởi Việt Nam bị ngừng xuất khẩu trên các thị trường khác. Vấn đề trước mắt là kiểm soát chặt từ vùng trồng, ghi chép sản xuất, giám sát sinh vật gây hại đến khâu đóng gói và xử lý sau thu hoạch. Nếu các yêu cầu được khắc phục đầy đủ và chứng minh được hiệu quả qua kiểm tra, đây sẽ là cơ sở quan trọng để Việt Nam đàm phán khôi phục thị trường Australia trong thời gian sớm nhất.