Sự phát triển của thương mại điện tử và mạng xã hội giúp hoạt động mua bán hàng hóa trở nên thuận tiện hơn, từ các mặt hàng tiêu dùng hằng ngày đến ô tô, xe máy và nhiều loại máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng của các giao dịch trực tuyến là tình trạng lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày càng tinh vi, trong đó phổ biến là thủ đoạn rao bán xe, máy nông nghiệp với giá rẻ nhằm dụ người mua chuyển tiền đặt cọc.

Theo cảnh báo của Cổng Thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai, thời gian gần đây, lực lượng Công an nhiều địa phương liên tiếp phát hiện, triệt phá các đường dây lừa đảo sử dụng hình thức này để chiếm đoạt tài sản của hàng trăm nạn nhân trên cả nước. Đáng chú ý, nhiều người bị hại là nông dân có nhu cầu mua máy cày, máy gặt, máy kéo hoặc các phương tiện phục vụ sản xuất nhưng mất cảnh giác trước những lời chào bán hấp dẫn trên không gian mạng.

Dàn dựng gian hàng, giả mạo đại lý để tạo lòng tin

Theo cơ quan Công an, các đối tượng thường lập tài khoản Facebook, Zalo, TikTok hoặc xây dựng website giả mạo doanh nghiệp, cửa hàng kinh doanh ô tô, xe máy và máy nông nghiệp có uy tín. Hình ảnh, video sản phẩm được sao chép từ internet hoặc từ các đại lý chính hãng rồi đăng tải với mức giá thấp hơn thị trường từ 20-50%, thậm chí thấp hơn nữa nhằm thu hút người mua.

Khi có khách liên hệ, các đối tượng tư vấn rất bài bản, gửi thêm hình ảnh, video, giấy đăng ký kinh doanh giả, hợp đồng mua bán hoặc hóa đơn giả để tạo sự tin tưởng. Đồng thời, chúng liên tục tạo tâm lý khan hiếm hàng hóa bằng các lý do như "chỉ còn một sản phẩm cuối cùng", "đang có nhiều người hỏi mua", "xe chuẩn bị xuất kho" hoặc "máy sắp được vận chuyển", từ đó thúc ép người mua nhanh chóng chuyển tiền đặt cọc để giữ hàng.

Sau khi nhận được tiền cọc, các đối tượng tiếp tục yêu cầu nạn nhân thanh toán thêm nhiều khoản khác như phí vận chuyển, phí làm giấy tờ, phí bảo hiểm hàng hóa, phí đăng ký hoặc thanh toán toàn bộ giá trị sản phẩm. Khi người mua nghi ngờ hoặc từ chối chuyển tiền, chúng lập tức chặn mọi liên lạc, khóa tài khoản mạng xã hội và chiếm đoạt số tiền đã nhận.

Thực tế, phương thức này đã được các đường dây lừa đảo áp dụng tại nhiều địa phương, gây thiệt hại cho hàng trăm người trên cả nước.

Những dấu hiệu cần nhận biết

Theo khuyến cáo của cơ quan Công an, người dân cần đặc biệt cảnh giác khi bắt gặp các tin rao bán xe, máy nông nghiệp hoặc các loại máy móc có giá thấp bất thường so với mặt bằng thị trường.

Một dấu hiệu phổ biến khác là người bán liên tục yêu cầu chuyển tiền đặt cọc ngay với lý do giữ hàng hoặc khẳng định đang có nhiều khách khác chờ mua. Trong nhiều trường hợp, đối tượng chỉ giao dịch qua mạng xã hội, né tránh gặp trực tiếp hoặc tìm cách từ chối cho người mua kiểm tra thực tế phương tiện, máy móc.

Người mua cũng cần lưu ý các loại giấy tờ, hóa đơn, hợp đồng có dấu hiệu chỉnh sửa hoặc không thể kiểm chứng; yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, thậm chí thay đổi nhiều tài khoản ngân hàng khác nhau trong quá trình giao dịch. Việc liên tục phát sinh các khoản phí ngoài thỏa thuận ban đầu cũng là biểu hiện điển hình của hành vi lừa đảo.

Công an khuyến cáo người dân thận trọng trước khi chuyển tiền

Để hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân, lực lượng Công an khuyến cáo người dân chỉ nên giao dịch với các doanh nghiệp, đại lý hoặc cửa hàng có địa chỉ rõ ràng, hoạt động hợp pháp và đã được xác minh.

Trước khi đặt cọc hoặc thanh toán, người mua cần trực tiếp kiểm tra phương tiện, máy móc, đồng thời xác minh đầy đủ thông tin của người bán. Các chương trình giảm giá sâu hoặc quảng cáo có mức giá thấp bất thường cần được kiểm chứng kỹ lưỡng trước khi quyết định giao dịch.

Cơ quan chức năng cũng khuyến nghị người dân đối chiếu thông tin pháp lý của đơn vị bán hàng, bao gồm số điện thoại, địa chỉ, tài khoản ngân hàng và các thông tin liên quan. Việc ưu tiên giao dịch trực tiếp, ký kết hợp đồng đầy đủ, có hóa đơn và chứng từ hợp pháp sẽ giúp giảm thiểu rủi ro phát sinh.

Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã bị lừa đảo, người dân cần lưu giữ toàn bộ tin nhắn, hình ảnh, số tài khoản, chứng từ chuyển tiền cùng các tài liệu liên quan và nhanh chóng trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, giải quyết theo quy định của pháp luật.

Theo Cổng Thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai, việc chủ động xác minh thông tin trước mỗi giao dịch, nâng cao ý thức cảnh giác khi mua bán trên không gian mạng là giải pháp quan trọng để bảo vệ tài sản của bản thân, đồng thời góp phần ngăn ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao đang có xu hướng gia tăng.